Кіріспе

Голланд картографы және баспагер, картограф Иоганн Янсониус (1588, Арнемде туған – 1664 жылғы 11 шілдеде Амстердамда жерленген) (шын аты Ян Янссон, ағылшын тілінде Jan Jansson) – 17 ғасырда Амстердамда өмір сүрген және жұмыс істеген голланд картографы және баспагер.

Өмірбаян

Янсониус Арнем қаласында баспагер және кітап сатушы Ян Янсзонның ұлы ретінде дүниеге келді. 1612 жылы ол Жодокус Хондиус пен Колетт ван ден Кирдің қызы Элизабет де Хондтқа үйленді. 1616 жылы Франция мен Италияның алғашқы карталарын жасады. 1623 жылы Янсониус Франкфурт-на-Майн қаласында кітап дүкені ашты, кейіннен Данциг, Стокгольм, Копенгаген, Берлин, Кенигсберг, Женева және Лион қалаларында да дүкендер ашты. 1627 жылы әйелі Элизабет қайтыс болды, ал 1629 жылы Элизабет Карльеге үйленді. Ол қайын інісі Хенрикус Хондиуспен серіктестік құрды және олар бірге атластарды Меркатор/Хондиус/Янсониус деген атпен жариялады. Янсониус басшылығымен Хондиус атласы үнемі кеңейтілді. 1638 жылы "Атлас Новус" деп аталып, үш томдық басылым жарық көрді, оның бірі Италияға толық арналған. 1646 жылы Джоан Блаудың ұқсас басылымынан бір жыл кейін "Англия округтерінің карталары" атты төртінші том шықты. Янсониус карталары Блау карталарына ұқсас, және оны көбінесе бәсекелесінен көшірген деп айыптайды, бірақ оның көптеген карталары Блау карталарынан бұрын жасалған және/немесе басқа аймақтарды қамтыды. 1660 жылға қарай атлас "Атлас Майор" деген лайықты атауға ие болды, онда жүзге жуық автор мен гравердің еңбектері бар 11 томнан тұрды. Онда "дүниедегі қалалардың көпшілігі" (Қалалар атласы), су әлемі (33 картадан тұратын "Атлас Маритимус") және Ежелгі әлемнің (60 карта) сипаттамасы берілген. Андреас Целлариус жасаған он бірінші том "Аспан атласы" (астрономиялық карталар) деп аталды. Басылымдар голланд, латын, француз тілдерінде, ал кейде неміс тілінде де жарық көрді. Янсониус қайтыс болғаннан кейін баспа компаниясын оның күйеу баласы Йоханнес ван Ваесберген жалғастырды. Лондондық кітап сатушы Мозес Питт "Атлас Майорды" ағылшын тілінде басып шығаруға тырысты, бірақ 1683 жылы төртінші томнан кейін қаражаты таусылды.