Кіріспе

Қозғалтқыш көлеміне негізделген салық шарасы

Салықтық ат күші немесе салық салынатын ат күші – Ұлыбритания, Бельгия, Германия, Франция және Италия сияқты кейбір еуропалық елдерде автомобильдерге салық ставкалары есептелген ерте кездердегі жүйе еді; АҚШ-тың Иллинойс штаны сияқты бірнеше штаттар жолаушылар автомобильдеріне арналған нөмірлік таңбаны сатып алу және жаңару ақысын салық салынатын ат күшіне сәйкес алды. Салықтық ат күшінің көрсеткіші нақты қозғалтқыш қуатынан емес, цилиндрдің өлшемдеріне негізделген математикалық формуламен есептелді. ХХ ғасырдың басында салықтық қуат нақты қуатқа шамалы жақын болды; ішкі жану қозғалтқышы дамыған сайын, нақты қуат номиналды салық салынатын қуаттан он есе немесе одан да көп есе артық болды.

Америка Құрама Штаттары

ХХ ғасырдың басында АҚШ-тағы автомобильдер RAC ат күшімен сәйкес келетін және дәл сол формуламен есептелетін көрсеткішпен сипатталды; бұл көрсеткіш "NACC ат күші" (Ұлттық автомобиль сауда палатасы атынан), "ALAM ат күші" (NACC-тің ізашары, Лицензияланған автомобиль өндірушілер қауымдастығы) немесе "SAE ат күші" (Автомобиль инженерлері қоғамы) деп аталатын. (Соңғы термин SAE-нің кейінгі ат күші өлшемдерімен шатастырылмауы керек.) Бұл мән әлі де Миссури штатында жолаушылар көліктері үшін салық салу және лицензиялық төлемдер мақсатында қолданылады, ал электр көліктері заңмен 12-23 ат күші диапазонына жатқызылады.

1998 жылғы формула

1998 жылдан бастап 2020 жылдың қаңтарына дейін фискалдық салық көмірқышқыл газы шығарылымының граммына шаққандағы стандартталған мөлшеріне (г/км) және қозғалтқыштың ең жоғары қуатына (киловатт) байланысты болды. Егер C – шығарылған көмірқышқыл газының мөлшері, ал P – қозғалтқыш қуаты болса, онда: ат күшіне жуық бүтін санға дейін дөңгелектеледі. Есептеуге қолданылатын ресми шығарылым мөлшері Еуропалық сәйкестік сертификатынан алынады.

Италия

Италияда салықтық ат күші әлі де сақтандыру үшін қолданылады; бұрын автомобильге меншік салығын есептеу үшін де пайдаланылған, және ол қозғалтқыш көлеміне негізделген. 1973 жылғы мұнай дағдарысынан бастап 1990 жылдарға дейін 2000 куб.см-ден асатын қозғалтқыштары бар көліктерге ауыр салық салынды, бұл итальяндық автокөлік өндірушілерін қозғалтқыш көлемін үлкейтусіз, қосымша қуат алу үшін турбокомпрессорларды орнатуға мәжбүр етті.

Қозғалтқыштардың жобалауына және автоөнеркәсіптің дамуына әсері

Британия мен Ирландияда цилиндр диаметрін (борын) кішітудің салықтық артықшылықтары ұзын цилиндрлерге (қозғалысқа) 1930 жылдары Еуропада салыстырмалы түрде кішкентай алты цилиндрлі модельдердің таралуына себеп болуы мүмкін, себебі нарық орташа салмақты, жылдам модельдерге ашыла бастады. Бұл жүйе салық жүйесі осы қозғалтқыштарды қолдаған елдерде төменгі клапанды қозғалтқыштарды сақтап қалды және цилиндрдің кіші диаметрі жоғары клапанға арналған кеңістікті азайтуы және ұзақ жану камерасы жану тиімділігін арттыру мүмкіндігін төмендетуі себепті жоғары клапанды қозғалтқыштарды қабылдауды кешіктірді. Тағы бір салдары – цилиндр диаметрін азайтуға салықтық стимул болмаған елдерден импортталған автомобильдерді пайдаланудың қымбатқа түсуі. Бұл батыс үкіметтері экономикалық дағдарысқа жауап ретінде ашық түрде протекционистік саясатты қолданған кезде АҚШ-тан Еуропаға автомобиль импортын шектеуі мүмкін, соның салдарынан еуропалық автомобиль нарығын пайдаланғысы келген АҚШ автокөлік өндірушілерін ірі еуропалық нарықтарда өздерінің жеке еншілес кәсіпорындарын құруға итермеледі. Салық салу стимулдарды өзгерте алады және салықтық жылқы күші де осы ереженің шегінен шықпайды. Көлемі үлкен (орындығы) қозғалтқыштарға айыппұл салынады, сондықтан қозғалтқыш көлемі салық салынатын жерде жұмыс істейтін инженерлер оны азайтуға ұмтылады. Бұл АҚШ-та сирек кездеседі, онда тіркеу нөмірі үшін төлемақы, тіпті жылқы күшіне байланысты түзетілгенімен, еуропалық автомобиль салығынан әлдеқайда төмен болды.