Кіріспе

Электрондық кітаптар мен өзге де цифрлық медианың дистрибьюторы

Тарих

Принстон университетінің президенті, 1972-1988 жылдар аралығында қызмет еткен Уильям Г. Боуэн 1994 жылы JSTOR-ды құрды. JSTOR бастапқыда кітапханалар, әсіресе ғылыми және университет кітапханалары кездесетін мәселенің шешімі ретінде жоспарланды, себебі академиялық журналдардың саны артып келеді. Көптеген кітапханалар журналдардың толық жинағын сақтаудың құны мен орын тұруы бойынша қиындықтарға тап болды. Көптеген журналдарды цифрлық форматқа көшіру арқылы JSTOR кітапханаларға журналдарды ұзақ мерзімге сақтау мүмкіндігін берді, олардың қолжетімділігіне сенімді болды. Онлайн қолжетімділік және толық мәтінді іздеу мүмкіндігі қолжетімділікті едәуір жақсартты. Боуэн бастапқыда тарату үшін CD-ROM пайдалануды қарастырды. Алайда, Принстон университетінің есептеу және ақпараттық технологиялар жөніндегі вице-президенті Айра Фукс, Боуэнге CD-ROM технологиясының қарқынды түрде ескіріп бара жатқанын және желілік тарату артықшылықты жоюға және қолжетімділікті арттыруға мүмкіндік беретінін түсіндірді. (Мысалы, Принстонның барлық әкімшілік және академиялық ғимараттары 1989 жылы желіге қосылды; студенттік жатақханалар желісі 1994 жылы аяқталды; ал Принстон сияқты кампус желілері BITNET және Интернет сияқты ірі желілерге қосылды.) JSTOR 1995 жылы жеті кітапханада іске қосылды және бастапқыда он экономика және тарих журналын қамтыды. JSTOR-ға қолжетімділік бастапқы пайдаланушылардың пікірлеріне сүйене отырып жақсартылды және ол кез келген веб-браузерден қолжетімді, толық іздеуге болатын индекске айналды. Суреттер мен графиктерді анық және оқуға ыңғайлы ету үшін арнайы бағдарламалық құралдар жасалды. JSTOR бастапқыда Эндрю У. Меллон қорының қаржыландыруымен жұмыс істеді. 2009 жылдың қаңтарына дейін JSTOR Нью-Йорк қаласында және Мичиган штатындағы Энн-Арборда кеңселері бар тәуелсіз, өзін-өзі қамтамасыз ететін коммерциялық емес ұйым ретінде жұмыс істеді. Содан кейін JSTOR 2003 жылы құрылған және "академиялық қауымдастыққа дамып келе жатқан ақпараттық және желілік технологиялардан толыққанды пайдалануға көмектесуге арналған" Ithaka Harbors, Inc. коммерциялық емес ұйымымен бірікті.

Мазмұны

JSTOR мазмұнын 900-ден астам баспагер ұсынады. Негізгі сайттан өзге, JSTOR зертханалары тобы Data for Research қызметі арқылы архивтердің мазмұнына қол жеткізуді қамтамасыз ететін ашық қызметті жүргізеді, бұл корпустық талдау мақсатында қолданылады. Бұл сайтта мақалалардың қамтуын графикалық түрде көрсететін іздеу құралы бар және ол негізгі JSTOR сайтымен байланысты. Пайдаланушылар нақты мақалалар жиынтығын құрып, содан кейін сөздер мен грамматикалық жиіліктерді, сондай-ақ негізгі метадеректерді қамтитын деректер жиынтығын сұрауы мүмкін. Деректер жиынтығы дайын болғанда, оны XML немесе CSV форматында жүктеуге болады. Қызмет толық мәтінді ұсынбайды, бірақ ғалымдар оны құпиялылық туралы келісімге сәйкес JSTOR-дан сұрауы мүмкін. JSTOR Plant Science негізгі сайтқа қосымша қолжетімді. JSTOR Plant Science өсімдік түрлерінің үлгілері, таксономиялық құрылымдар, ғылыми әдебиеттер және осыған байланысты материалдарға қол жеткізуді қамтамасыз етеді, бұл ботаника, биология, экология, қоршаған орта және табиғатты қорғау саласындағы зерттеулер, оқыту және оқумен айналысатын адамдарға арналған. JSTOR Plant Science материалдары Global Plants Initiative (GPI) арқылы ұсынылады және тек JSTOR және GPI мүшелеріне қолжетімді. Оған екі серіктес желілер үн қосады: Африка өсімдіктеріне бағытталған Африка өсімдіктері бастамасы және Латын Америка өсімдіктерін ұсынатын Латын Америка өсімдіктері бастамасы. 2012 жылдың қараша айында JSTOR Books at JSTOR бағдарламасын іске қосты, оның сайтына 15 000 ағымдағы және бұрынғы кітаптар қосылды. Кітаптар рецензиялармен және журналдардағы сілтемелермен байланыстырылған. 2014 жылдың қыркүйегінде JSTOR JSTOR Daily онлайн журналын іске қосты, бұл академиялық зерттеулерді кеңірек аудиторияға жеткізуге бағытталған. Жарияланған мақалалар көбінесе JSTOR жазбаларына негізделген, ал кейбір жазбалар ағымдағы оқиғалардың контекстін береді. Reveal Digital – JSTOR хостингімен ұсынылатын, 20 ғасырдағы маргиналданған және наразылық білдірген қоғамдарға қатысты құжаттар жинағы. Reveal Digital ашық қолжетімді мазмұнына зиндер, түрме газеттері, ЖҚС-қа қатысты көркем туындылар, студенттік қозғалыс құжаттары, афроамерикандық азаматтардың құқықтары туралы материалдар және нәсілшілдік мұрағаты кіреді. Жеке жазылым арқылы журнал баспагерінен белгілі бір журналдарға да қол жеткізуге болады. Жыл сайын JSTOR жазылмаған 150 миллион адамның мақалаларды оқу әрекеттерін тоқтатады. JSTOR-ды ашық қолжетімді ету мүмкіндігі туралы сұрақтар қойылды. Гарвард құқық профессорының айтуынша, JSTOR-дан "бұл ақпаратты бүкіл әлемге қолжетімді ету үшін қанша ақша керек, біз қанша төлеуіміз керек?" деп сұраған.

Аарон Шварц оқиғасы

2010 жылдың соңы мен 2011 жылдың басында америкалық компьютер бағдарламашысы, жазушы, саяси белсенді және интернет-активист Аарон Шварц MIT желісі арқылы JSTOR-дың академиялық журналдар жинағының үлкен бөлігін жүктеді.

Шектеулер

JSTOR-дағы көптеген журналдардың қолжетімділігі "қозғалатын қабырға" арқылы реттеледі, ол журналдың ағымдағы томы мен JSTOR-да қолжетімді ең соңғы том арасындағы келісілген уақыт кешіктіруді білдіреді. Бұл мерзім JSTOR және журналдың баспашысы арасындағы келісім бойынша айқындалады, әдетте үштен бес жылға дейін. Баспагерлер "қозғалатын қабырға" мерзімін өзгертуді немесе жарнамалауды тоқтатуды сұрай алады. Бұрын баспагерлер "қозғалатын қабырғаны" "тұрақты қабырғаға" өзгертуді сұрайтын болған – JSTOR өзінің дерекқорына журналдың жаңа томдарын қоспайтын белгілі бір мерзім. "Тұрақты қабырға" келісімдері әлі де күшінде, олар баспагерлер басқаратын сайттар арқылы онлайн қолжетімді 29 журналдың үш баспашысымен жасалған.

Қоғамның қолжетімділігін арттыру

2011 жылдың 6 қыркүйегінен бастап JSTOR қоғамдық домендегі мазмұнды тегін түрде қолжетімді етті. 2012 жылдың қаңтар айында JSTOR "Register & Read" пилоттық бағдарламасын іске қосты, ол қызметке тіркелген жеке тұлғаларға архивтелген мақалаларға шектеулі тегін (ашық емес) қол жеткізуді ұсынды. Пилоттық бағдарлама аяқталғаннан кейін, 2013 жылдың қаңтар айында JSTOR "Register & Read" бағдарламасын бастапқы 76 баспадан 700-ден астам баспадан шыққан 1200 журналға дейін кеңейтті. Тіркелген оқырмандар күнтізбелік ай сайын онлайн режимінде алты мақалаға дейін оқи алады, бірақ PDF файлдарын басып шығара не жүктей алмайды. 2013 жылы 160-тан астам елдегі 8000-нан астам мекеме JSTOR-ға қол жеткізді. 2014 жылдан бастап JSTOR Уикипедиямен пилоттық бағдарлама жүргізуде, оның аясында беделді редакторларға Уикипедия кітапханасы арқылы, университет кітапханасындағыдай оқу мүмкіндігі беріледі.

Қолданылуы

2012 жылы JSTOR пайдаланушылары шамамен 152 миллион іздеу жасады, 113 миллионнан астам мақала қаралып, 73,5 миллион мақала жүктелді. JSTOR метадеректері CrossRef және Unpaywall dump арқылы қолжетімді, және 2020 жылдың мәліметтері бойынша JSTOR-да орналасқан 3 миллионға жуық жұмыс төлемдік қолжетімділікке ие, ал ашық қолжетімділікте 200 000-нан астам жұмыс бар (көбінесе үшінші тараптың ашық қолжетімділік репозиторийлері арқылы).