Джеймс Силларс: Шотландия саяхатшысы және тәуелсіздік күрескері
Jim Sillars
Джеймс Силларс – шотланд саяхатшысы, тәуелсіздік үшін күрескен. Еңбекші партиясының және Шотландия Ұлттық партиясының депутаты болды. Биографиясы туралы оқыңыз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотланд саясаткері (туған 1937)
Scottish politician (born 1937)
Джеймс Силларс (4 қазан 1937 жылы туған) – шотланд саясаткері және Шотландия тәуелсіздігі үшін күресуші. Силларс 1970 жылдан 1976 жылға дейін Оңтүстік Айршир округінен Лейборист партиясының депутаты болды. 1976 жылы ол Шотландияның дербестігін жақтаған Шотландия Еңбек партиясын құрып, оған жетекшілік етті. 1979 жылы сайлауда жеңіліске ұшырағанға дейін Оңтүстік Айрширдің депутаты қызметін атқарды. 1980 жылы Шотландия Ұлттық партиясына қосылды, ал 1988 жылы өткен қосымша сайлауда жеңіске жетіп, Глазго Гован округінен депутат болды және Шотландия Ұлттық партиясының орынбасары болды. Ол 2014 жылы қайтыс болған Марго Макдональдқа үйленген.
James Sillars (born 4 October 1937) is a Scottish politician and campaigner for Scottish independence. Sillars served as a Labour Party MP for South Ayrshire from 1970 to 1976. He founded and led the pro Scottish Home Rule Scottish Labour Party in 1976, continuing as MP for South Ayrshire until he lost the seat in 1979. Sillars joined the Scottish National Party in 1980 and later served as MP for Glasgow Govan after winning a by election in 1988, and was Deputy Leader of the Scottish National Party. He was married to Margo MacDonald until her death in 2014.
Ерте өмір және мансап
Силларс Айрда, теміржолшы Мэтью мен кілем тоқушы Агнес Силларстың (құрметті есімі Спроат) ұлы болып дүниеге келді. Ол Ньютон Парк мектебінде және Айр академиясында білім алды. Мектепті бітірген соң, әкесімен бірге теміржолда жұмыс істеуге дейін, үйреншік гипстеуші болып жұмыс істеді. Силларс 1956 жылдан 1960 жылға дейін Корольдік теңіз флотында радиооператор болып қызмет етті, содан кейін өрт сөндіруші болды. Өрт сөндіруші ретінде ол Өрт сөндірушілер одағы (FBU) арқылы саяси белсенділікке қатысты және 1960 жылы Еңбек партиясына қосылды. Парламентке алғаш келген кезде ол шотланд ұлтшылдығына қарсы қатыгездігімен танылды; Шотландияның өзін-өзі басқаруына қарсы ынталы түрде пікір білдірген «Шотландияның болашағын қиратпаңыз» атты памфлеттің (ұсыныстың) авторларының бірі болғандықтан, сепаратизмді және Шотландия Ұлттық партиясын (SNP) айыптауы оған «Наттардың балғасы» (Уильям Росспен бөліскен) деген лақап атты әкелді. Алайда, 1971 жылғы Стерлинг және Фолкирк сайлауында SNP-нің күшті көрсеткенінен кейін, Силларс өзінің идеалдарын қайта қарастыра бастады: сайлау жеңімпазы Гарри Юинг пен Алекс Иди (бірге «Шотландияның болашағын қиратпаңыз» памфлетінің авторлары) екеуімен бірге, ол ақырында Шотландияның құзыретті парламентін құруды қолдады. 1976 жылы Силларс Шотландияның Еңбек партиясын (SLP) жетектеді. SLP-нің құрылуына ең басты себеп – сол кездегі Еңбек үкіметінің Шотландия құзыретті парламентін құруға жеткіліксіз күшті өкілеттіктермен алмасуы болды. Силларс SLP-ні саяси күш ретінде құруға белсенді түрде кірісті, бірақ ол 1979 жылғы жалпы сайлаудан кейін күйреп қалды. Бұл сайлауда SLP үш үміткерді ұсынды (оның ішінде Силларс, Оңтүстік Айрширдегі өкілдігін сақтап қалуға тырысқан). Жеңіске тек Силларс жақын келді, және дауыстардың мағыналы үлесін ала алмауы шамамен екі жылдан кейін тарату туралы шешім қабылдауға себеп болды.
Sillars was born in Ayr, the son of Matthew, a railwayman, and Agnes Sillars (née Sproat), a carpet weaver. He was educated at Newton Park School and Ayr Academy. After leaving school he worked as an apprentice plasterer, before following his father into working on the railways. Sillars served as a radio operator in the Royal Navy from 1956 to 1960, before becoming a firefighter. It was as a fireman that he became more active politically, through the Fire Brigades Union (FBU), and he joined the Labour Party in 1960. When he first arrived in Parliament he was known for his vocal hostility to Scottish nationalism; having already co authored a pamphlet (Don't Butcher Scotland's Future) that argued passionately against Scottish Home Rule, his denunciations of separatism and the Scottish National Party (SNP) soon led to him receiving the sobriquet (shared with William Ross) 'Hammer of the Nats'. However, following the strong showing by the SNP at the 1971 Stirling and Falkirk by election, Sillars began to rethink his ideals: together with the by election victor Harry Ewing and Alex Eadie (co author of Don't Butcher Scotland's Future), he eventually came out in favour of the establishment of a devolved Scottish Assembly. In 1976 Sillars led a breakaway Scottish Labour Party (SLP). The formation of the SLP was inspired primarily by the failure of the then Labour Government to secure a Scottish Assembly with strong executive powers. Sillars threw himself into establishing the SLP as a political force, but ultimately it collapsed following the 1979 general election. At that election the SLP had nominated a mere three candidates (including Sillars who was attempting to hold on to his South Ayrshire seat). Only Sillars came remotely close to winning and it was this failure to secure a meaningful share of the vote that prompted the decision to disband nearly two years later.
Шотландия ұлттық партиясы
1980 жылдардың басында Силларс (басқа көптеген бұрынғы SLP мүшелерімен бірге) Шотландия Ұлттық партиясына (SNP) қосылды. Солшыл болғандықтан, ол SNP ішкі 79 тобымен тығыз байланыс орнатты; олар оны партияға қосылуға ынталандырды. 79-шы топ пен SNP-дағы бұрынғы SLP мүшелерімен бірге Силларс SNP-ны нақты бейнеленген, орташыл-солшыл партия ретінде қалыптастыруға кірісті. Қабылданған саясаттардың қатарында Маргарет Тэтчердің консервативтік үкіметі енгізген баға салығына қарсы төлем жасаудан бас тарту схемасын қолдау, сондай-ақ Силларс батыл жақтаған Еуропалық Одақ шеңберінде тәуелсіздік саясаты болды. Силларс Шотландия тәуелсіздігіне қол жеткізу үшін тікелей әрекеттер жасау қажеттігі туралы да айта бастады, ол былай деді: «егер біз тәуелсіздікке дайын болсақ, түрме қапағының жабылуын естуге дайын болуымыз керек». 1987 жылғы жалпы сайлауда Лейбористік партия өкілі Там Дэлиелден Линлитгоу округін жеңе алмағаннан кейін, Силларс 1988 жылдың 10 қарашасында өткен қосымша сайлауда Глазго Гован округінен SNP кандидаттығына ие болды. Гован – Лейбористтік округ болған (бірақ Силларстың әйелі Марго Макдональд оны он бес жыл бұрын, 1973 жылы SNP үшін жеңіп алған еді), алайда Силларс Лейборист Боб Гиллеспиден керемет жеңіс одіс. Кейіннен Лондондан келген Лейбористтік партияның баспасөз хатшысы, науқан кезінде «Proclaimers» тобының Гованды ашық фургонның артында айдап, баршаны Лейбористтерді әлсіз жерінен тепкілеуге шақырғанын еске алды. 1991 жылғы партия конференциясында Силларс 279 дауысқа қарсы 184 дауыспен Аласдейр Морганды жеңіп, SNP-нің орынбасар басшысы болып сайланды. Көптеген адамдар оның 1990 жылы партия басшылығына кандидат болмағанына таң қалды. 1992 жылғы жалпы сайлау Силларс үшін көңіл көншітпейтін болды, өйткені ол Глазго Гован округін Лейбористтік партия өкілі Иан Дэвидсонға жоғалтты. Бұл жайт SNP басшылығымен қарым-қатынастың уысуының бастауы болды; сол кездегі басшы Алекс Салмонд Силларстың одақтасы болған, бірақ оның 1992 жылғы жалпы сайлаудан кейінгі пікірлері (сондай-ақ Силларстың Салмондтың қарсыласы Маргарет Юингті қолдағандығы да болжанады) осы уысуға себеп болды.
In the early 1980s, Sillars (along with many other former SLP members) joined the Scottish National Party (SNP). Being a left winger he had fostered close links with the SNP internal 79 Group; who had encouraged him to join. Along with the 79 Group and the former SLP members in the SNP, Sillars started to shape the SNP as a clearly defined, left of centre party. Policies adopted included the support of a non payment scheme in relation to the poll tax introduced by the Conservative government of Margaret Thatcher, as well as the policy of independence within the European Union, of which Sillars was a leading exponent. Sillars also started talking in terms of direct action to bring prominence to the Scottish independence cause, stating that: "we must be prepared to hear the sound of cell doors crashing behind us if we are prepared to win independence". Having failed to win the Linlithgow seat from Tam Dalyell of the Labour Party at the 1987 general election, Sillars was chosen to be the SNP candidate for the Glasgow Govan by election, held on 10 November 1988. Govan was a Labour seat (although Sillars's wife Margo MacDonald had won it for the SNP in a by election fifteen years previously, in 1973), but Sillars won a dramatic victory over Labour's Bob Gillespie. A Labour press officer drafted from London for the campaign later recalled the Proclaimers "driving round Govan on the back of a flatbed truck urging everyone to kick Labour where it hurt". At the 1991 party conference, Sillars was elected the SNP's Depute Leader, beating Alasdair Morgan by 279 votes to 184. Many had been surprised that he did not stand for the party leadership when it became available in 1990. The 1992 general election proved a disappointment for Sillars personally; as he lost his Glasgow Govan seat to Ian Davidson of the Labour Party. This comment proved the beginning of a break with the SNP leadership; the leader at the time, Alex Salmond, had been a Sillars ally, but his comments in the aftermath of the 1992 general election (and it is also suspected the fact that Sillars supported Salmond's opponent in the leadership contest, Margaret Ewing) started this break.
Шотландия Парламенті
Жабық әйелінен өзгеше, Силларс 1997 жылғы Шотландияның өзін-өзі басқару референдумы бойынша ұсынудан бас тартты. Ол Салмондты толық тәуелсіздікке стратегиясы жоқ деп айыптады және референдумның алаяқтық екенін мәлімдеді, өйткені «SNP бұл тәуелсіздікке қадамтас, ал Шотландия хатшысы Дональд Дьюар Одақты нығайтады» деді. «Төзімділік – ең жақсы наразылық формасы», – деп қосты ол. Алайда, SNP бас атқарушы директоры Майк Рассел Силларстың мәлімдемесін жоққа шығарды: «Джимнің пікірін партия мүшелері бөліспейді. Біздің Ұлттық кеңесіміз 300-ден астам дауыспен, 6 қарсы дауыспен «Иә, Иә» стратегиясын басымдықпен мақұлдады. Джим қолдайтын балама – үмітсіздік саясаты». 2019 жылы Tribune журналына берген сұхбатында Силларс өзін децентрализацияға қарсы шығу шешімімен ақтағанын айтты. «Холирудтың құрылуы Шотландиядағы саяси-интеллектуалдық спектрді тарылтты және елді провинциалдады», – деді ол. «Олар жыныстық теңдік, балаларды ұру және денсаулық сақтауға жеткілікті қаржы жұмсау туралы дауласудан ләззат алатын сияқты. Ал қиялдау қайда?» деп сұрады ол. Сайлау комиссиясы мәліметінше, Силларс сайлау күніне дейін бірнеше апта бұрын 1000 фунт стерлингтен екі рет қайырымдылық жасаған. Бейли Думбартондағы өкілдігін сақтап алып, SNP-ді Холирудтағы көпшіліктен айырды. Шешімін түсіндіре келе, Силларс Бейлидің «парламентте өте әсерлі мүше» екеніне сенетінін және оның Алекс Салмондқа қатысты сексуалдық қылықтар бойынша заңсыз тергеуді қараған Холируд комитетіндегі өнімділігіне әсер еткенін айтты. «Ол сол комитетте ерекше көзге түсті», – деді ол. «Мен оны парламентте артқы қатардағы клондан гөрі артық көрер едім. Оның парламентке пайдалы екеніне күмән жоқ. Джеки Бейлиге қайырымдылық жасауымның мақсаты – парламентте өте қабілетті адамды қалдыру болды. Мен қабілеті жоғары адамның жоғалып кетуін қаламаймын». Оның қайырымы Бейлидің жеңіске жетіп, SNP-ді абсолютті көпшіліктен айыруы мүмкін бе деген сұраққа Силларс: «Егер солай болса, солай болсын», – деп жауап берді.
Unlike his wife, Sillars called for abstention on the 1997 Scottish devolution referendum, He accused Salmond of having no strategy for full independence and claimed the referendum was a fraud as "the SNP says it is a stepping stone to independence and Scottish Secretary Donald Dewar insists it will strengthen the Union", adding "Abstention is the best form of contempt". SNP chief executive Mike Russell, however, shut down Sillars claims: "Jim's view is clearly not shared by the membership. Our National Council voted overwhelmingly by over 300 to 6 for the clear and constructive Yes, Yes strategy. The alternative that Jim seems to support is the politics of despair." In a 2019 interview with Tribune magazine, Sillars said that he felt vindicated over his decision to oppose devolution. "The creation of Holyrood has narrowed the political intellectual spectrum in Scotland, and provincialised the nation," he claimed. "They seem to be happy arguing about gender equality, smacking children, and who spends enough money in the health service. Where is the imagination?" According to the Electoral Commission, Sillars made two separate donations of £1,000 in the weeks before polling day. Baillie retained her seat in Dumbarton, thus depriving the SNP of a majority at Holyrood. Explaining his decision, Sillars said he believed Baillie was "a very impressive member of Parliament" and that he had been impressed with her performance on the Holyrood committee scrutinising the Government's unlawful probe into sexual misconduct allegations into Alex Salmond. "She was a stand out on that committee," he said. "I would prefer her in the parliament to a clone on the backbenches. I don't think there is any doubt she is an asset to the parliament. My concern, in donating to Jackie Baillie, was to have a very able person in parliament. I didn't want someone with considerable ability to disappear." When asked if his donation could have helped Baillie win and ultimately deprived the SNP of an outright majority, Sillars responded: "If that was a consequence of it, so be it."
Еуропалық Одақ
2016 жылдың қаңтар айында SNP позициясына қайшы, ол 2016 жылғы Ұлыбританияның Еуропалық Одаққа мүшелігі туралы референдум кезінде Ұлыбританияның Еуропалық Одақтан шығуын қолдап үгіт жүргізетінін мәлімдеді. Ол былай деді: «Менің ойымша, [Еуропалық Одақ] – терең демократиялық емес ұйым, ол Португалия, Испания және Грекиядағы халыққа немқұрайлылық танытты. Олар халықты жақымсыз жағдайға түсіруге, тіпті қайыршы елдерге айналдыруға, халықтың тілегіне қарамастан, Еуропа Біріккен Штаттарын құруға бағытталған бірыңғай саясатты іске асыруға дайын болды». ЕО референдумынан бір апта бұрын Силларс бірінші министр және SNP басшысы Никола Стердженнің ЕО-дан шығу шотландтарды «қазіргі тарихтағы ең оңшыл тори үкіметінің ықпалына» ұшыратады деген мәлімдемесін сынады. Ол BBC арнасына Стердженнің «Кэмерон мен оның командасы сияқты, негізсіз қорқыту арқылы халықты «қал» жағына итеру» тактикасын қолданғаны үшін «қатты көңілі қалғанын» айтты. Сондай-ақ, ол SNP депутаты Джоанна Черридің Ұлыбританияның ЕО-мен еркін сауда жасауға мүмкіндігі болмайтыны туралы ұсынысын жоққа шығарды. «Ұлыбритания Еуропалық Одақтан шыққан жағдайда, ЕО-мен қазіргідей сауда жасауда ешқандай мәселе туындамайды деп ойлауға негіз бар», - деді ол CNBC арнасына, ЕО-ға мүше басқа мемлекеттердің жыл сайын Ұлыбританияға миллиардтаған фунт стерлингке тауар сатқанын атап көрсетті.
In January 2016, contrary to the SNP position, he announced he would campaign in favour of British withdrawal from the European Union during the 2016 United Kingdom European Union membership referendum. He said: "I think [the EU] is a profoundly undemocratic organisation which has shown a callous disregard for people, in Portugal, Spain and Greece for example. They've been willing to make people destitute beggar nations in pursuit of a single policy to create a United States of Europe irrespective of whether the people want it." The week before the EU referendum was held, Sillars criticised claims by First Minister and SNP leader, Nicola Sturgeon that leaving the EU would put Scots "at the mercy of the most right wing Tory government in modern history." He told the BBC that he was "extremely disappointed" in Sturgeon for "adopting the same tactic as Cameron and company, which is to try to drive people into the Remain side through unjustified fear". Sillars also dismissed SNP MP Joanna Cherry's suggestion that the UK would no longer have access to trading with the EU's free market. "There's actually no reason to believe that if the United Kingdom comes out of the European Union, there will be any problem in us trading with the EU as we're doing at the moment," he told CNBC, citing the billions of pounds worth of goods that other EU member states sold to the UK every year.
Шотландияның тәуелсіздік референдумы
2014 жылы оның "In Place of Fear II: A Socialist Programme for an Independent Scotland" атты кітабы жарық көрді, онда ол социалистік және тәуелсіз Шотландия визиясын баяндады. Кітап Анеурин Беванның 1952 жылғы "Қорық орнында" атты еңбегімен аталды. 2022 жылдың наурызында Силларс Ресей-Украина соғысы кезінде тағы бір тәуелсіздік референдумы туралы сөз қозғаудың "ақылсыздық" екенін айтты. Ол ашық хатында былай деп жазды: "Тәуелсіздік қозғалысының басты мақсаты – қазір референдум өткізу емес, тәуелсіздік үшін айқын көпшілікті құру. Тек содан кейін ғана біз жеңе алатын референдумды қалаймыз. Қазіргі жағдайда мұндай мүмкіндік жоқ." SNP өкілі жауап берді: "Джим Силларс жақында тәуелсіздікті "екінші дәрежелі" деп атады және Шотландияны Вестминстердің бақылауында ұстау үшін қаржы жұмсады. Оның тәуелсіздікті қолдау туралы кез келген мәлімдемесі оның өзінің сөздері мен іс-әрекеттеріне қайшы." Силларс 2023 жылдың шілдесінде Alba партиясының отырысында шотланд тәуелсіздігін жақтаушылардың ұсынылып отырған екінші референдумда "жеңіске жете алмайтынын" мәлімдеді. Ол сондай-ақ Шотландияның тәуелсіздігі үшін үгіт жүргізуге арналған, кез келген партияға қатысты емес, бірыңғай тәуелсіздік ұйымын құруды қолдады.
In 2014 his book In Place of Fear II: A Socialist Programme for an Independent Scotland was published, in which he outlined his vision of a socialist and independent Scotland. The book was named after Aneurin Bevan's 1952 work, In Place of Fear. In March 2022, Sillars claimed that it was "foolish" to talk about another independence referendum whilst the Russo Ukrainian War was going on. In an open letter, he wrote: "The prime objective of the independence movement is not to hold a referendum now, but to create an overwhelming majority for independence. Only when that is achieved do we want a referendum, because that will be one we can win. That is not the case today." An SNP spokesperson responded: "Jim Sillars recently called for independence to be 'deprioritised' – and donated cash to keep Scotland under Westminster control. Any claims he has to support independence are contradicted by his own words and deeds." Sillars told an Alba Party meeting in July 2023 that Scottish independence supporters were "in no position to win" in proposed second referendum. He also backed the creation of a single pro independence organisation, which was unaffiliated to any party, to campaign for Scottish independence.
Альба партиясы
2021 жылдың 26 наурызында Силларс Алекс Салмондтың жаңа «Альба» партиясын қолдап, былай деді: «Бұл өте қуантарлық жаңалық, себебі ол тәуелсіздік үшін дауыс беретін сайлаушыларға ҰСЖ емес, партияны ұсынады. Көптеген адамдар, мен де соның ішінде, оны саяси жемқорлыққа тоқталған деп санайды, және ол паромдар мен ауруханалар салу сияқты көптеген салалардағы әрекеттерінде өте тиімсіз, жұмыс орындарын жасамай, жел энергетикасы бойынша Сауд Арабиясы екендігімен мақтанады». Ол әлі де ҰСЖ мүшесі болып қалады, бірақ «Holyrood» журналының «Politically Speaking» подкастында ол оларға «ұзақ уақыттан бері» дауыс бермейтінін айтты. Ол: «Мен «Альбаға» қосылған жоқпын, қосылмаймын да. «Альба» мен ҰСЖ қозғалыстың бөлінуіне әкеледі, ал бөлінген қозғалыс жеңіске жете алмайды. ҰСЖ-дегі басшылықтың ауысуына үміттенемін және «Альбаға» кеткендермен келісуге шақырып, ҰСЖ-де қаламын, адамдарға ықпал етуге тырысамын» деді.
On 26 March 2021, Sillars backed Alex Salmond's new Alba Party, saying: "This is a very welcome development as it gives the independence voters a party that is not the SNP – which many, including me, with justification, believe is tainted with political corruption, and which is grossly incompetent in a whole range of its activities from building ferries to building hospitals, and boasting about being the Saudi Arabia of wind, without creating jobs." He still remains a member of the SNP, but told Holyrood magazine's Politically Speaking podcast that he had not voted for them "for a long time". He said: "I didn't join Alba, and I won't join Alba. Alba and the SNP means the movement is split, and a split movement will not win. I'm hoping a change of leadership in the SNP is going to happen and I'm staying in the SNP, hoping to influence people, saying 'look, we've got to have a rapprochement with the people who left to join Alba.'"