Кіріспе

Америкалық кәсіпкер және қайырымдылық жасаушы (1795–1873)

қайырымдылық жасаушы

Джонс Хопкинс (19 мамыр 1795 – 24 желтоқсан 1873) – американдық саудагер, инвестор және қайырымдылық жасаушы. Ол плантацияда дүниеге келген, 17 жасында мансап құру үшін үйінен кетіп, Мэриленд штатының Балтимор қаласында қоныстанды және өмірінің көп бөлігін сонда өткізді. Хопкинс Балтимор және Огайо темір жолына (B&O) көп инвестиция жасады, нәтижесінде компанияның қаржы директоры болып тағайындалды. Ол сондай-ақ Балтимордағы «Merchants' National Bank» банкінің президенті болды. Хопкинс Авраам Линкольн мен Одақтың жақтаушысы болды және Мэрилендтегі үйін Одақтың стратегияларын жоспарлау үшін жиналатын орын ретінде жиі пайдаланды. Ол квакер және құлдықты жою қозғалысын қолдады. Хопкинс өмір бойы қайырымдылықпен айналысты. Азамат соғысынан кейін оның қайырымдылық көлемі едәуір артты. Кедей және жаңадан босатылған құлдар туралы алаңдауы оны тегін медициналық орталықтар, жетімдер үйлері, бейімдеу орталықтары мен мектептер құруға итермеледі, бұл барлығына – нәсіліне, жынысына, жасына немесе дініне қарамастан – кедейлік жағдайын жеңілдетуге көмектесті, әсіресе жастарға баса назар аударылды. Оның қайтысынан кейін, оның мұрасымен оның есімін тарихта сақтайтын көптеген мекемелер құрылды, ең танымалдары – Джонс Хопкинс ауруханасы және Джонс Хопкинс университетінің жүйесі, оның ішінде академиялық бөлімдері: Джонс Хопкинс медбикелік мектебі, Джонс Хопкинс медицина мектебі, Джонс Хопкинс Кэри бизнес мектебі, Джонс Хопкинс Блумберг халық денсаулығы мектебі және Джонс Хопкинс халықаралық зерттеулер мектебі. Ол кезде бұл американдық білім беру мекемесіне жасалған ең ірі қайырымдылық сыйлығы болды.

Ерте өмір және білім

Джонс Хопкинс 1795 жылдың 19 мамырында Мэриленд штатының Энн Арундел округіндегі Уайтс-Холл атты темекі шаруашылығында, отбасының үйінде дүниеге келген. Хопкинстің құлдырауға қарсы күрескен адам ретіндегі беделі қазіргі таңда даулы. 2020 жылдың 9 желтоқсанында Джонс Хопкинс университеті барлық қызметкерлеріне электрондық хат жіберіп, былай деп жазды: «Марта С. Джонс пен Эллисон Сейлердің қазіргі зерттеулері Джонс Хопкинсті аболиционист ретінде сипаттауды растайтын ешқандай дәлел таппады, олар көптеген басқа да маңызды материалдарды зерттеп, жарыққа шығарды. Олар Джонс Хопкинстің ата-анасының 1807 жылы құлдарды босату оқиғасын құжаттап жаза алмады, бірақ олар Джонс Хопкинстің әкесінің 1778 жылы құлдарды жартылай босатуын, сондай-ақ одан кейін ондаған жылдар бойы құлдарды ұстауды және құлдармен жасалған мәмілелерді анықтады. Олар Хопкинс ағайындыларының 1838 жылғы хатына қарады (Джонс Хопкинс басшылық қызмет атқарған фирма), онда қарыз үшін кепіл ретінде құл қабылданған, және жақында Джонс Хопкинс құлдыққа қарсы саяси көзқарастарды ұстанғаны туралы қосымша некролог тапты (президент Линкольн мен Одаққа қолдау білдірген хатқа сәйкес), сондай-ақ құл адамды оның болашақ бостандығын қамтамасыз ету үшін сатып алғаны туралы мәліметтер келтірілген. Басқа құжаттарда Джонс Хопкинстің замандастарының, соның ішінде белгілі қара басшыларының, оның қара балаларға арналған жетімдер үйін құруға көрсеткен көрегендік қайырымдылық көмегін мақтаған сөздері бар». Ғалымдардың екінші тобы университеттің 2020 жылғы желтоқсандағы мәлімдемесіне қарсы шықты. Ашық ғылым аясында жарияланған алдын ала басылымда бұл ғалымдар Джонс Хопкинстің ата-анасы мен әкесінің 1800 жылға дейін отбасының құл еңбекшілерін азат еткен, діншіл квакерлер болғандығын, Джонс Хопкинс Мэриленд штатының заңдары шегінде құлдықты жою қозғалысын қолдаған эмансипационист болғандығын және осы зерттеушілер тапқан тиісті салық тізілімдерін қоса алғанда, қолда бар құжаттар Джонс Хопкинс құл иесі болған деген университеттің мәлімдемесін қолдамайды деп мәлімдеді. Құл ұстауы немесе жұмысқа алу мүмкіндігі туралы мәліметтер пайда болғанға дейін Джонс Хопкинс «сөз тіпті ойлап табылмағанға дейін» «құлдыққа қарсы күрескен» деп сипатталған, ол Азамат соғысынан бұрын да, Азамат соғысы мен Жаңару дәуірінде де осылай бейнеленген.