Кіріспе

"Street Fighting Man" – ағылшын рок-тобы Rolling Stones әнші-жазушылары Мик Джаггер мен Кит Ричардс жазған ән. Топтың ең танымал және ең даулы әндерінің бірі саналатын бұл әнде Брайан Джонстың үнді музыкалық аспаптары қолданылған, соның арқасында ол рага-рок әні ретінде танымал. Ән қарулы төңкеріс туралы әртүрлі интерпретацияға мүмкіндік беретін даулы және беймәлім мәтінге ие. АҚШ-та бұл ән 1968 жылдың тамызында жеке таспа ретінде жарық көрді, ал Ұлыбританияда төрт айдан кейін Beggars Banquet альбомында, екінші жағында жарияланды. Америкалық таспаның B жағында "No Expectations" әні болды, ол топтың негізін қалаушы мүшесі Джонстың соңғы жұмыстарының бірі саналады. "Street Fighting Man" бастапқыда мүлдем басқа мәтінмен жазылған болатын, бірақ 1968 жыл бойында саяси оқиғалардағы зорлық-зомбылықтың күшеюі Мик Джаггерді әнді осы тақырыптарға тікелей қатысты өзгертуге итермеледі. Зорлық-зомбылыққа толы, көпшілік назарында болған жазғы маусымнан кейін және Beatles тобының ұқсас тақырыптағы "Revolution" әнінен кейін шыққан "Street Fighting Man" АҚШ-та қызу пікірталас тудырды, көптеген радиостанциялар әнді бойкоттап, эфирге беруден бас тартты. Осының салдарынан ән Billboard Hot 100 тізімінде 48-орынға ғана ие болды, ал Rolling Stones тобының бұрынғы әні "Jumpin' Jack Flash" Америкада үштіктің ішіне кірген еді. Осылайша, "Street Fighting Man" төрт жыл бұрынғы "Not Fade Away" американдық дебюттік таспасынан бері Rolling Stones тобының ең төменгі көрсеткішті A-жағына айналды. Бастапқыда жарнамадағы нашар қабылдануына және тудырған дау-дамасына қарамастан, "Street Fighting Man" музыка сыншылары тарапынан жоғары бағаланды және Rolling Stones тобының мәдени жағынан радикалды топ ретінде беделін нығайтуға септігін тигізді. Кейіннен әннің мәтіні мен өндірісі мақталып, кейбір сарапшылар оны 1960 жылдардың ең ұлы және маңызды әндерінің бірі деп санайды. 2004 жылы Rolling Stone журналы бұл әнді барлық уақыттың 500 ең үздік әнінің тізімінде 295-орынға қойды, ал Pitchfork оны 1960 жылдардың ең жақсы 62-ші әні деп атады.

Өмірбаян

1965 және 1966 жылдары «Стоунз» тобы өздерінің дәстүрлі блюз негізіндегі дыбысынан алшақтап, музыкасында үнділік дыбыстармен көбірек тәжірибе жасады. Осы үрдістің жарқын мысалдары – «Ананың кішкентай көмекшісі» және «Қараға бояу» әндері. Сонымен қатар, «Rolling Stones» тобының алғашқы жетекшісі Брайан Джонс, «Aftermath», «Between the Buttons» және «Their Satanic Majesties Request» альбомдарына жазбалар кезінде көптеген аспаптарда ойнауы арқасында топтың маңызды шығармашылық күшіне айналды. «Street Fighting Man» әні Брайан Джонстың соңғы аранжировкаға үлкен үлес қосқан әндерінің бірі болды. Оның B-жағындағы «No Expectations» әніне ол танымал слайд-гитарамен ойнап, үлес қосты. Бұл олардың соңғы A-жағы болды және оның қайтыс болғанға дейін шығарылған соңғы әні еді. «Street Fighting Man» әнінің соңғы нұсқасында бұрынғы «Стоунз» әндері сияқты үнді музыкасының элементтері болғанымен, әннің жаралуы осы ықпалдардан туындаған жоқ. Марк Майерспен сұхбатында Кит Ричардс әннің көп бөлігін 1966 жылдың соңында немесе 1967 жылдың басында акустикалық гитарада жазғанын, ал «құрғақ, айқын» дыбысты алу үшін Philips портативті кассета диктофонының алдында ашық құралмен гитара тартып, дыбыстың ерекше бұрмалануына қол жеткізгенін айтты. Ричардстың сөзіне сәйкес, әннің мелодиясына полиция сиреналарының дыбысы әсер еткен, бірақ әннің соңғы, саяси мағыналы сөздері осы кезеңде әлі қалыптаспаған еді.

Сыни қабылдау

Музыкалық журналист Энтони ДеКуртистің айтуынша, "Street Fighting Man" әнінің "саяси дұрыстығы", әсіресе "Жас жігіт не істей алады / Рок-н-ролл тобында ән салудан басқа" деген сөздері, андеринграунд ақпарат құралдарында қызу пікірталас тудырды. Унтербергер былай деп жалғастырады: "Бәлкім, олар майданға шығуды қалаған шығар, бірақ қажетті уақытта қажетті жерде болмады; мүмкін, Джон Леннонның The Beatles тобының "Revolution" әнінде айтқандай, олар зорлық-зомбылыққа араласуға құштар емес еді. Немесе, мүмкін, олар тіпті осы қырқылысқа бейжай қарады". The Beatles пен The Stones арасындағы айырмашылықтардың нәтижесінде француз кинорежиссері Жан-Люк Годар Джон Леннон мен The Beatles-ты саяси ұстанымдары үшін ашық сынап, The Stones-ты жоғары бағалады. Леннон Годарды адал болмауына айыптады және оның шабуылдарының нақты себебі – The Beatles-тың оның "One Plus One" фильмімен жұмыс істеуден бас тартуы болса, ал The Stones қатысуға келіскенін мәлімдеді. Ән шыққаннан бері жазушылардың түсіндірулері әртүрлі болды. 1976 жылы Рой Карр оны "Summer in the City", "Summertime Blues" және "Dancing in the Street" сияқты деңгейдегі жазғы көшедегі рок гимні деп бағалады. Шындығында, бірінші шумақтың екінші жолы "Dancing in the Street" әніне сілтеме жасайды; осыған ұқсас жол аталған әнде де болған, онда "жанжал" орнына "билеу" сөзі қолданылған.