Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотланд автор Валари Макдермид (4 маусым 1955 жылы туған) – шотландтық қылмыс романдарының авторы. Ол ең көп танымал туындылары – клиникалық психолог доктор Тони Хилл қатысатын, «Тартан Нуар» деп аталатын қараңғы жанрдағы романдар сериясы.
Scottish author
Valarie McDermid, (born 4 June 1955) is a Scottish crime writer, best known for a series of novels featuring clinical psychologist Dr. Tony Hill, in a grim sub genre known as Tartan Noir.
Өмірбаян
Макдермид Файф аймағындағы жұмысшы отбасынан шыққан. Ол Оксфордтағы Сент-Хильда колледжінде ағылшын тілін оқыды, Шотландияның мемлекеттік мектебінен қабылданған тұңғыш студент болды. Бітірген соң журналист болып жұмыс істеді және драматург ретінде әдеби жолын бастады. Оның романшы ретіндегі тұңғыш жетістігі – 1987 жылы жарық көрген «Report for Murder: The First Lindsay Gordon Mystery» романы болды. Макдермид 2000 жылы құрметті «Детекция клубына» қабылданды, ал 2010 жылы ағылшын тіліндегі қылмыстық әдебиетке жасаған өмірлік үлесі үшін CWA Diamond Dagger сыйлығына ие болды. 2011 жылы Сандерленд университетінің құрметті докторлық дәрежесімен марапатталды. Ол Харрогейт қылмыстық әдебиет фестивалінің және Харрогейт халықаралық фестивальдерінің құрамындағы Теакстонның ескі әдеби қылмыс романы сыйлығының негізін қалаушылардың бірі. 2016 жылы Сент-Хильда колледжінің түлектерінен құралған команданы Рождестволық университет сайысында жеңіске жеткізді. 2017 жылы Макдермид Эдинбург Корольдік қоғамы мен Корольдік әдебиет қоғамының мүшесі болып сайланды.
McDermid comes from a working class family in Fife. She studied English at St Hilda's College, Oxford, where she was the first student to be admitted from a Scottish state school. After graduation, she became a journalist and began her literary career as a dramatist. Her first success as a novelist, Report for Murder: The First Lindsay Gordon Mystery occurred in 1987. McDermid was inducted into the prestigious Detection Club in 2000, and won the CWA Diamond Dagger for her lifetime contribution to crime writing in the English language in 2010. She was awarded an honorary doctorate by the University of Sunderland in 2011. She is co founder of the Harrogate Crime Writing Festival and the Theakston's Old Peculier Crime Novel of the Year Award, part of the Harrogate International Festivals. In 2016 she captained a team of St Hilda's alumnæ to win the Christmas University Challenge. In 2017, McDermid was elected a Fellow of the Royal Society of Edinburgh, as well as a Fellow of the Royal Society of Literature.
Жұмыс
Макдермидтің шығармалары бес серияға бөлінеді: Линдсей Гордон, Кейт Бранниган, Тони Хилл және Кэрол Джордан, инспектор Карен Пири және Элли Бернс. Оның кейіпкерлеріне журналист Линдсей Гордон, жеке тергеуші Кейт Бранниган, клиникалық психолог Тони Хилл, Шотландияның Фиф аймағында қызмет ететін DCI Карен Пири және 1979 жылы басталып, он жыл сайын жалғасатын кітаптардан тұратын Элли Бернс, тергеуші репортер кіреді. Хилл/Джордан сериясының тұңғыш кітабы – "The Mermaids Singing" Crime Writers' Association ұйымының алтын қалам сыйлығына ие болды. Хилл/Джордан сериясы "Wire in the Blood" деген атпен телевизияға бейімделді, оның басты рөлін Робсон Грин сомдады. Макдермидтің сөзіне сүйенсек, "Wire in the Blood" және екі келесі кітапта пайда болған, қинауға, өлтіруге және жас қыздарға құмарлық танытқан тележүргізуші Джеко Вэнс кейіпі Джимми Савилмен сұхбаттасу кезіндегі жеке тәжірибесіне негізделген. 2010 жылы Макдермид "қылмыстық әдебиет саласындағы ең үлкен жетістіктері" үшін Crime Writers' Association ұйымынан Картье алмас қақпақ сыйлығын алды. Макдермид өзінің туындыларын "Tartan Noir" деп аталатын шотландтық қылмыстық жанрдың бір бөлігі деп санайды. Роман жазумен қатар, Макдермид бірнеше британдық газетке материалдар жазады және BBC Radio 4 және BBC Radio Scotland радиостанцияларында сұхбаттары жиі жарияланады. Оның романдары, әсіресе Тони Хилл сериясы, зорлық-зомбылық пен азаптауды шынайы бейнелеуімен танымал. 2022 жылдың тамызында Макдермид Агата Кристи мұрагерлерінің, егер оның баспагерлері Макдермидті "Қылмыстың патшайымы" деп атаса, заңдық шаралар қолданамыз деп қорқытқандарын мәлімдеді, себебі бұл атау Кристи мұрагерлерінің авторлық құқығында қорғалған.
McDermid's works fall into five series: Lindsay Gordon, Kate Brannigan, Tony Hill and Carol Jordan, Inspector Karen Pirie, and Allie Burns. Her characters include a journalist, Lindsay Gordon; a private investigator, Kate Brannigan; a clinical psychologist, Tony Hill; DCI Karen Pirie working out of Fife, Scotland; and Allie Burns, an investigative reporter whose stories start in 1979 with a planned set of sequels a decade apart. The Mermaids Singing, the first book in the Hill/Jordan series, won the Crime Writers' Association Gold Dagger for Best Crime Novel of the Year. The Hill/Jordan series has been adapted for television under the name Wire in the Blood, starring Robson Green. McDermid has stated that Jacko Vance, a TV celebrity with a secret lust for torture, murder and under age girls, who was featured in the Wire in the Blood and two later books, is based on her direct personal experience of interviewing Jimmy Savile. In 2010, McDermid received the Cartier Diamond Dagger from the Crime Writers' Association for "outstanding achievement in the field of crime writing". McDermid considers her work to be part of the "Tartan Noir" Scottish crime fiction genre. In addition to writing novels, McDermid contributes to several British newspapers and often broadcasts on BBC Radio 4 and BBC Radio Scotland. Her novels, in particular the Tony Hill series, are known for their graphic depictions of violence and torture. In August 2022 McDermid reported that the estate of Agatha Christie had threatened her publishers with legal action if they referred to McDermid as "the Queen of Crime", stating that the term was copyrighted by the Christie estate.
Рейт Роверлері
Макдермид өмір бойы "Райт Роверс" футбол клубының жанкүйері болды, оның әкесі клубта скаут ретінде жұмыс істеді. 2010 жылы ол әкесінің құрметіне клубтың Кирккалдидегі "Старк паркі" стадионындағы Макдермид трибунасына демеушілік етті. 2022 жылдың ақпан айында Макдермид, клуб 2017 жылы азаматтық сотта әйел зорлағаны үшін кінәлі деп танылған және соның салдарынан өтемақы төлеуге міндеттелген Дэвид Гудвиллиді қабылдағаннан кейін, "Райт Роверс" клубына қолдауын және демеушілігін тоқтататынын мәлімдеді. Гудвиллиге қол қойылғаннан кейін, "Райт Роверс" әйелдер командасы негізгі клубпен байланысын үзді және жазушының құрметіне өздерін "Макдермид Ледис" деп атады. Макдермид демеушілігін жаңа әйелдер командасына көштірді.
McDermid was a lifelong fan of Raith Rovers football club, her father having worked as a scout for the club. In 2010, she sponsored the McDermid Stand at Stark's Park, the club's ground in Kirkcaldy, in honour of her father. In February 2022, McDermid said she would be withdrawing her support and sponsorship from Raith Rovers after the club signed striker David Goodwillie, who had been ruled to have raped a woman and made to pay damages in a civil case in 2017. Following the signing of Goodwillie, Raith Rovers women's team severed ties with the main club and renamed themselves McDermid Ladies, after the writer. McDermid moved her sponsorship to the new ladies' team.
Суретке шабуыл жасау
2012 жылдың 6 желтоқсанында Сандерленд университетінде өткен шара барысында бір әйел Макдермидке сия құйды. Макдермид кітаптарға қол қойып отырғанда, бір әйел одан "Top of the Pops" жылнамасына автограф беруін сұрады, онда опасызданған тележүргізуші Джимми Савилдің суреті бар еді. Макдермид өтінішке көнбегенмен, әйел оған сия лақтырып, бөлмеден қашып кетті. Макдермид бұл оқиғаның оның қол қою шараларын тоқтатуына себеп болмайтынын айтты. Нортумбрия полициясы Сандерлендтің Хендон ауданынан шыққан 64 жастағы Сандра Ботамды шабуыл жасады деген күдікпен ұстады. Ботам 2013 жылдың 10 шілдесінде қарапайым шабуыл жасауға кінәлі деп танылып, 12 айлық қоғамдық жұмысқа жіберілді, сондай-ақ 50 фунт өтемақы және 60 фунт құрбандық төлемі төлеуге міндеттелді. Оған сонымен қатар Макдермидпен белгісіз мерзімге байланысқа түспеуге тыйым салатын бұйрық берілді. The Northern Echo басылымы Ботамның бұл әрекеттеріне Макдермидтің 1994 жылғы "Аял үшін қолайлы жұмыс" атты деректі кітабы себеп болғанын хабарлады, Ботамның сөзінше, кітапта оның және оның отбасының абыройын жоққа шығаратын мәтін болған.
On 6 December 2012 a woman poured ink over McDermid during an event at the University of Sunderland. McDermid was signing books, and a woman asked her to autograph a Top of the Pops annual which contained a picture of the disgraced late TV presenter Jimmy Savile. After McDermid reluctantly agreed the woman threw ink at her and ran out of the room. McDermid said the incident would not stop her from doing signings. Northumbria Police arrested Sandra Botham, a 64 year old woman from the Hendon area of Sunderland, on suspicion of assault. Botham was convicted of common assault on 10 July 2013, received a 12 month community order with supervision and was made to pay £50 compensation and a £60 victim surcharge. She was also given a restraining order forbidding her from contacting McDermid for an undefined period of time. The Northern Echo reported that Botham's actions were motivated by McDermid's 1994 non fiction book A Suitable Job for a Woman, as Botham said the book contained a passage that besmirched her and her family.
Жеке өмір
Макдермид бұрын Стокпортта және Нортумберлендтегі Алнмут маңында тұрған, сондай-ақ шекаралық терьер итін өсірген. 2014 жылдың басынан бері Стокпорт пен Эдинбургте тұрып келеді. 2016 жылы Макдермид «Eggheads» телешоуындағы викторинада қылмыстық романдар жазушыларынан құралған команданың капитаны болды, «Eggheads» командасын жеңіп, 14 000 фунт стерлинг жеңіп алды. 2010 жылы ол 2006 жылы азаматтық серіктестікке кірген баспагер Келли Смитпен Нортумберленд пен Манчестер арасында өмір сүрді. Макдермид – радикальды феминист және социалист. Ол өзінің кейбір романдарына феминистік идеяларды енгізген.
McDermid formerly lived in both Stockport and near Alnmouth in Northumberland and a border terrier dog. Since early 2014 she has lived in Stockport and Edinburgh. In 2016, McDermid captained a team of crime writer challengers on the TV quiz Eggheads, beating the Eggheads and winning £14,000. In 2010, she was living between Northumberland and Manchester with publisher Kelly Smith, with whom she had entered into a civil partnership in 2006. McDermid is a radical feminist and socialist. She has incorporated feminism into some of her novels.