Кіріспе

Кардинал Луи Рене Эдуард де Рохан, кардинал де Рохан (25 қыркүйек 1734 – 16 ақпан 1803), Рохан Гемене принці, Страсбургтың француз епископы, саясаткер, Рим-католик шіркеуінің кардиналы және Рохан әулетінің кіші ұлы (оның тегі Бретань корольдеріне жетеді). Оның ата-анасы Геркуль Меридек, Гемене принці, және Луиза Габриэль Жюли де Рохан болды. Ол Парижде дүниеге келді. Рохан әулетінің мүшелері 1704 жылдан бері Страсбург епископы лауазымын иеленді, бұл оларды Киелі Рим империясының принцтеріне және француз дін қызметкерлеріне қарағанда неміс принц-епископтарының теңдесіне айналдырды. Луи де Рохан осы жоғары лауазымға туғаннан бастап дайындалған еді. 1760 жылы діни шен алғаннан кейін ол көп ұзамай өзінің інісі Луи Константин де Рохан Рошфордың коадъюторы болып тағайындалды, ол сол кезде епископтық қызметті атқарды, сонымен қатар ол Египеттің Канопусының титулды епископы болып тағайындалды. Бірақ ол Париждің сәнді өмірін және қуанышын діни міндеттерінен артық көрді, сондай-ақ саясатта көзге түсуге ұмтылды. 1761 жылы ол Француз академиясының 36-орындығына сайланды. Луи де Рохан Австриямен одаққа қарсы болған сарайлық кабельдің мүшесі болды. Бұл партияның төбесінде герцог д’Айгильон тұрды, ол 1771 жылы Роханды Польшаны бөлу мәселесі бойынша Венадағы жағдайды анықтау үшін арнайы елшілікке жіберді. Рохан 1772 жылдың қаңтарында Венаға келді және өзінің жомарт той-думандарымен үлкен әсер қалдырды. Императрица Мария Терезия оның интригаларына қарсы болды; ол Франциямен одақтастығын бұзуға тырысқаннан басқа, шіркеудің викариі ретінде өзінің сатқындық өмір салтын жасырмады. 1774 жылы Людовик XV қайтыс болғаннан кейін Рохан Венадан шақырылып, Парижде салқын күшті қабылдады; бірақ оның отбасының ықпалы оны назарсыз қалдыруға мүмкіндік бермеді; 1777 жылы ол Францияның бас қайырымдысы болды, ал 1778 жылы Сент-Васт аббаты болды. 1778 жылы ол Станислав Понятовскийдің (Польша королінің) ұсынысымен кардинал атанды. 1779 жылы Луи де Рохан өзінің інісі Константин де Рохан Рошфордың орнын басып, Страсбург епископы болды, бірақ ол өзінің мансабының көп бөлігін Парижде өткізді, өйткені ол діни міндеттеріне қарағанда сәнді өмірді артық көрді; сондай-ақ 1779 жылы ол Нуармутье және Шейз-Дьо аббаттарының аббаты болды. Кардинал жоғары мәртебесіне қарамастан, сарайда жақсы қабылдамады, өйткені ол Венада одан бас тартқан Мария Терезияның қызы Мария Антуанеттаның жауы болды. Патшайымның алдында өзін ақтағысы келген ол "алмаз мұқабасы ісіне" Контесса де ла Мотт және басқалармен, соның ішінде танымал Кальястромен араласты. Рохан патшайымның оған деген құрметін сезініп, оның сол танымал мұқабаны сатып алуына келісім бергенін естіді. Алдамшылық ашылған кезде кардинал тұтқындалды және ұрлыққа қатысы бар деп айыпталды, бірақ кейіннен ол кінәсіз құрбан болғаны анықталды. 1786 жылы Париждегі парламент алдындағы сот процесінде оның ақталуы халықтың ыстық ықыласымен қабылданып, Версальдегі патша сарайына, әсіресе королеваға қарсы жеңіс ретінде қарастырылды. Ол бас қайырымды лауазымынан айырылып, өзінің хатшысы Луи Рамонд де Карбоньермен бірге Шаиз-Дьо аббатханасына жер аударылды. Келесі жылы ол Пиренейдегі термалды шипажайларға барып, жаз және күзенді Баржеде өткізді, онда Рамонд геологиялық зерттеулерін бастады. Роханға көп ұзамай Страсбургке оралуға рұқсат берілді, ал оның танымалдылығы 1789 жылы Хагенау және Виссембургтің билік иелерінің дін қызметкерлері оны генерал-эстатқа сайлағандығымен көрсетілді. Ол бастапқыда отырудан бас тартты, бірақ Эстаттар Генералы Ұлттық Ассамблеяға айналғанда, оның сайлауын растауды талап етті. Алайда, 1791 жылдың қаңтарында шіркеунің принці ретінде ол діни қызметкерлердің азаматтық конституциясына ант беруден бас тартты және өзінің епархиясының неміс бөлігіндегі Эттенхаймға барды. Ол елден жер аударылғанда Францияны тастап кетуге мәжбүр болған өз епархиясының кедей дін қызметкерлерін қамтамасыз ету үшін қалған байлығын жұмсады. 1801 жылдың 29 қарашасында ол Страсбург епископы лауазымынан кетіп, Эттенхаймға оралды, ол 1803 жылдың 17 ақпанында қайтыс болды.

БАҚ-тағы бейнелеу

Алмаз алқасы ісіндегі оның рөлі 2001 жылы Чарльз Шейер режиссерлік еткен американдық тарихи драмалық фильмде, «Алқа ісі» фильмінде Джонатан Прайс ойнап, «Версаль розасы» анимесінде көрсетілген. Роханды 1938 жылғы «Мария Антуанетта» фильмінде Барнетт Паркер бейнелеген. Кейіпкер маңызды рөл атқарады, әсіресе антракт (үзіліс) кезінен кейінгі сахналарда.