1215 жылғы Чжунду шайқасы: Моңғол шабуылы мен Жінь әулетінің құлауы
Battle of Zhongdu
1215 ж. Моңғолдардың Жың әулетін (Қытай) басып алуындағы Чжунду шайқасы. Моңғолдар жеңіске жетіп, Қытайды жаулап алды. Темужин мен Жың ханшайымының одағы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
1215 жылы моңғолдардың Жың әулеті Қытайын басып алу кезіндегі шайқас.
1215 battle during the Mongol conquest of Jin dynasty China
Цзёнду шайқасы (қазіргі Бейжің) 1215 жылы моңғолдар мен Солтүстік Қытайды бақылаған Джурчен Жың әулеті арасында өтті. Моңғолдар жеңіске жетіп, Қытайды жаулап алуын жалғастырды.
The Battle of Zhongdu (present day Beijing) took place in 1215 between the Mongols and the Jurchen Jin dynasty, which controlled northern China. The Mongols won and continued their conquest of China.
Тарих
1211 жылы моңғолдар мен Цзинь әулеті арасындағы соғыс басталды. Цзинь әулеті соғыстың алғашқы екі жылында Шыңғыс хан (Темуджин) мен оның моңғол әскерін тоқтатып тұруға мүкіндік алды. Юрчен императоры Ванян Юнджидің қызы, Юрчен ханшайымы Цигуо, моңғолдардың Цзиньді жаулап алу кезінде Чжунду (Пекин) қаласын қоршаудан босату үшін моңғол басшысы Шыңғыс ханға әйел болып берді. Алайда, Темуджин осы уақыт ішінде әскерін күшейтуді жалғастырды және 1213 жылға қарай оның әскері соншалықты қуатты болды ki, Қытайдың Ұлы қорғанына дейінгі барлық Цзинь жерін бағындырды. Осы стратегиялық орналасқан жерден Темуджин күштерін үш кішігірім әскерге бөліп, қорғанды бұзып, Солтүстік Қытайды толық жаулап алуға шешім қабылдады. Ол ағасы Касарды сол әскерлердің бірімен Маньчжурияға, шығысқа жіберді. Үш ең үлкен ұлының басшылығымен тағы бір әскерді Шаньсиге, оңтүстікке жіберді. Ал өзі ұлы Тулимен бірге үшінші әскерді Шаньдунға жетектеді. Бұл жоспар сәтті аяқталды, өйткені үш әскер де қорғанды әртүрлі жерлерде бұзып өтті. Ивар Лисснердің мәлімдемесіне сәйкес, қоршаудағы тұрғындар оқ-дәріге жұмсалатын металл қоры таусылғанда, моңғолдарға алтын мен күміс доптардан оқ атуға мәжбүр болды. Пекин үшін болған шайқас ұзақ және қиын болды, бірақ моңғолдар басымдық танытып, 1215 жылдың 31 мамырында қаланы жаулап алып, тұрғындарын жаппай қырды. Бұл Цзинь императоры Сюаньцзуңды астанасын оңтүстікке, Кайфэнге көшіруге мәжбүр етті және моңғолдардың одан әрі шабуылдарына жол ашты. 1232 жылы Кайфенг те қоршаудан кейін моңғолдардың қолына түсті.
The year 1211 marked the beginning of the war between the Mongols and the Jin Dynasty. The Jin Dynasty was able to hold Genghis Khan (Temüjin) and his Mongol army at bay for the first two years of the war. The Jurchen Jin emperor Wanyan Yongji's daughter, Jurchen Princess Qiguo was married to Mongol leader Genghis Khan in exchange for relieving the Mongol siege upon Zhongdu (Beijing) in the Mongol conquest of Jin China. Throughout this time, however, Temüjin continued to build his forces and by 1213 had an army so powerful that it conquered all Jin territory up to the Great Wall of China. From this strategic location Temüjin made the decision to split his forces into three smaller armies in an attempt to break through the wall and finish his conquest of northern China. He sent his brother, Kasar, at the head of one of these armies east into Manchuria. He sent another army south toward Shanxi under command of his three oldest sons. He himself led the third army, along with his son Tuli, towards Shandong. The plan was a success, as all three armies broke through the wall in different places. According to Ivar Lissner, the besieged inhabitants resorted to firing gold and silver cannon shot on the Mongols with their muzzle loading cannons when their supply of metal for ammunition ran out. The battle for Beijing was long and tiresome, but the Mongols proved to be more powerful as they finally took the city on 31 May 1215, massacring its inhabitants. This forced Jin Emperor Xuanzong to move his capital south to Kaifeng, and opened the Yellow River valley to further Mongol ravages. Kaifeng also fell to the Mongols after a siege in 1232.