Юникс философиясы: Модульдік және қарапайым бағдарламалық жасақтаманы құру қағидалары
Unix philosophy
Юникс философиясы: қарапайым, модулдік, қайта қолданылатын бағдарламалық жасақтама құру қағидалары. Бағдарлама жасаудың тиімді әдістері мен принциптері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бағдарламалық жасақтаманы дамыту философиясы
Software development philosophy
Кен Томпсон бастаған Unix философиясы – минималистік, модульдік бағдарламалық жасақтаманы дамытуға қатысты мәдени нормалар мен философиялық көзқарастар жиынтығы. Ол Unix операциялық жүйесінің жетекші әзірлеушілерінің тәжірибесіне негізделген. Unix-тің алғашқы әзірлеушілері модульдік және қайта қолданылатындық тұжырымдамаларын бағдарламалық жасақтама инженериясының практикасына енгізуде маңызды рөл атқарды, соның нәтижесінде "бағдарламалық құралдар" қозғалысы пайда болды. Уақыт өте келе Unix-тің жетекші әзірлеушілері (және оның үстінде жұмыс істейтін бағдарламалар) бағдарламалық жасақтаманы дамыту үшін мәдени нормалар жиынтығын қалыптастырды; бұл нормалар Unix технологиясының өзінен де маңыздырақ және ықпалдырақ болды және "Unix философиясы" деп аталды. Unix философиясы қарапайым, ықшам, түсінікті, модульдік және кеңейтілмелі кодты құруға баса назар аударады, оны жасаушыларынан өзге де әзірлеушілер оңай қолдап, қайта пайдалана алады. Unix философиясы монолиттік дизайнға қарағанда құрастырылатындықты (composability) ұсынады.
The Unix philosophy, originated by Ken Thompson, is a set of cultural norms and philosophical approaches to minimalist, modular software development. It is based on the experience of leading developers of the Unix operating system. Early Unix developers were important in bringing the concepts of modularity and reusability into software engineering practice, spawning a "software tools" movement. Over time, the leading developers of Unix (and programs that ran on it) established a set of cultural norms for developing software; these norms became as important and influential as the technology of Unix itself, and have been termed the "Unix philosophy." The Unix philosophy emphasizes building simple, compact, clear, modular, and extensible code that can be easily maintained and repurposed by developers other than its creators. The Unix philosophy favors composability as opposed to monolithic design.
UNIX ортасындағы бағдарламалық жобалау
1984 жылдың қазан айында Брайан Керниган мен Роб Пайк «UNIX ортасында бағдарламалық жобалау» деген мақала жариялады. Бұл мақалада олар 4.2BSD және System V сияқты кейбір жаңа Unix жүйелерінде бағдарламалық опциялар мен мүмкіндіктердің жинақталуын сынға алады және әрқайсысы бір жалпы функцияны орындайтын бағдарламалық құралдардың Unix философиясын түсіндіреді: Авторлар Unix құралдарын басқа жүйелерде қолданылатын ірі бағдарламалық кешендермен салыстырады. (CP/M немесе RSX 11 сияқты операциялық жүйелерде кездесетін нәрсе мысал болып табылады.) Бұл тәсіл міндетті түрде нашар немесе жақсы емес, бірақ ол, әрине, UNIX философиясына қайшы келеді.
In October 1984, Brian Kernighan and Rob Pike published a paper called Program Design in the UNIX Environment. In this paper, they criticize the accretion of program options and features found in some newer Unix systems such as 4.2BSD and System V, and explain the Unix philosophy of software tools, each performing one general function:
The authors contrast Unix tools such as with larger program suites used by other systems. found on operating systems like CP/M or RSX 11 is an example.) That approach is not necessarily worse or better, but it is certainly against the UNIX philosophy.
Бір нәрсені жақсылап жаса
Макилрой айтқандай, және Unix қауымдастығында кеңінен қабылданғандай, Unix бағдарламалары әрдайым DOTADIW, яғни "бір нәрсені жаса және оны жақсы жаса" қағидасын сақтауға тиіс. DOTADIW аббревиатурасы туралы интернетте ақпарат аз, бірақ ол жаңа операциялық жүйелерді жасау және жинақтау кезінде, әсіресе Linux қауымдастығында кеңінен талқыланады. Slackware Linux жобасының жетекшісі Патрик Волкердинг, systemd архитектурасын сынап, осы дизайн принципін қолданып: "бір демон ішінде қызметтерді, сокеттерді, құрылғыларды, монтаждауларды және т.б. басқаруға тырысу, Unix қағидасы – бір нәрсені жасау және оны жақсы жасауға қайшы келеді" деді.
As stated by McIlroy, and generally accepted throughout the Unix community, Unix programs have always been expected to follow the concept of DOTADIW, or "Do One Thing And Do It Well." There are limited sources for the acronym DOTADIW on the Internet, but it is discussed at length during the development and packaging of new operating systems, especially in the Linux community. Patrick Volkerding, the project lead of Slackware Linux, invoked this design principle in a criticism of the systemd architecture, stating that, "attempting to control services, sockets, devices, mounts, etc., all within one daemon flies in the face of the Unix concept of doing one thing and doing it well."
Эрик Реймондтың 17 Unix ережесі
2003 жылы алғаш рет жарияланған «Unix бағдарламалау өнері» кітабында Эрик С. Реймонд (ашық кодты қолдаушы және бағдарламашы) Unix философиясын «Бәрін қарапайым ұста, ақымақтыққа жол берме» принципімен түйіндейді. Ол бірқатар дизайн ережелерін ұсынады: Datamation журналында жарияланған Дон Норман Unix-тің дизайн философиясын пайдаланушы интерфейсіне немқұрайлы қарағаны үшін сынады. Когнитивтік ғылымдағы тәжірибесінен және когнитивтік инженерияның сол кездегі философиялық көзқарастарынан шығып, ол соңғы пайдаланушылардың жүйелерді қалай түсінетініне және жеке когнитивтік модельдерін қалай құратынына назар аударды. Unix жағдайында олар түсінуден мүлдем бас тартады, нәтижесінде қателіктер (мысалы, бір сағат еңбектің жоғалуы) оңай болады. «On the Metal» подкастында Джонатан Блоу Unix философиясын ескірген деп сынады. Ол модульдік құралдарды байланыстырудың тиімсіз бағдарламаларға алып келетінін айтты. Оның пікірінше, Unix философиясы микросервистерге тән проблемалардан зардап шегеді: жалпы бақылау болмаған жағдайда үлкен архитектуралар тиімсіз және нәтижесіз болып шығады.
In his book The Art of Unix Programming that was first published in 2003, Eric S. Raymond (open source advocate and programmer) summarizes the Unix philosophy as KISS Principle of "Keep it Simple, Stupid." He provides a series of design rules: published in Datamation, Don Norman criticized the design philosophy of Unix for its lack of concern for the user interface. Writing from his background in cognitive science and from the perspective of the then current philosophy of cognitive engineering, he focused on how end users comprehend and form a personal cognitive model of systems—or, in the case of Unix, fail to understand, with the result that disastrous mistakes (such as losing an hour's worth of work) are all too easy. In the podcast On the Metal, Jonathan Blow criticised UNIX philosophy as being outdated. He argued that tying together modular tools results in very inefficient programs. He says that UNIX philosophy suffers from similar problems to microservices: without overall supervision, big architectures end up ineffective and inefficient.