Кіріспе
Паркур (paʁkuʁ) – спорттық жаттығулар немесе спорт түрі, онда жаттығушылар (трейсерлер деп аталады) бір нүктеден екінші нүктеге мүмкіндігінше жылдам және тиімді түрде, қосымша жабдықсыз және көбінесе акробатикалық тәсілдерді қолдана отырып жетеді. Әскери кедергілер курсы мен жекпе-жек өнерінен бастау алған паркурге айналу, жүгіру, көтерілу, серпилу, секіру, плейометрия, домалап өту және төрт аяқпен қозғалу сияқты, нақты жағдайға сәйкес келетін әрекеттер кіреді. Паркурды жеке немесе бірге орындауға болады, көбінесе қалалық кеңістіктерде жасалады, бірақ кез келген жерде мүмкін. Ол қоршаған ортаны жаңа көзқараспен қарауды және оның маңында, үстінен, астынан және ішінде қозғалу арқылы оны бағындыру мүмкіндігін көруді қамтиды. Трейсерлер флиптер мен басқа да әдемі акробатикалық қимылдарды орындай білсе де, олар осы тәртіп үшін міндетті емес. Керісінше, олар паркурдан туындаған, бірақ тиімділіктен гөрі көркемдікке баса назар аударатын фрираннингтің маңызды бөлігі болып табылады. Осыған ұқсас қозғалыстар әлемдегі түрлі қауымдастықтарда ғасырлар бойы кездесіп келген, әсіресе Африкада. Бұл тәртіп 1990 және 2000 жылдары фильмдер, деректі фильмдер, бейне ойындар және жарнамалар арқылы кеңінен танымал болды.
Parkour (paʁkuʁ) is an athletic training discipline or sport in which practitioners (called traceurs) attempt to get from one point to another in the fastest and most efficient way possible, without assisting equipment and often while performing feats of acrobatics. With roots in military obstacle course training and martial arts, parkour includes flipping, running, climbing, swinging, vaulting, jumping, plyometrics, rolling, and quadrupedal movement—whatever is suitable for a given situation. Parkour is an activity that can be practiced alone or with others, and is usually carried out in urban spaces, though it can be done anywhere. It involves seeing one's environment in a new way, and envisioning the potential for navigating it by movement around, across, through, over and under its features. Although a traceur may perform a flip as well as other aesthetic acrobatic movements, these are not essential to the discipline. Rather, they are central to freerunning, a discipline derived from parkour but emphasising artistry rather than efficiency. The practice of similar movements had existed in communities around the world for centuries, notably in Africa The discipline was popularised in the 1990s and 2000s through films, documentaries, video games, and advertisements.
Этимология
Паркур сөзі "паркур ду комбатант" (кедергілер жолы) атауынан шыққан, бұл Жорж Хеберт ұсынған әскери оқудың классикалық әдісі. Реймонд Белл өзінің жаттығуларының барлығын – көтерілу, секіру, жүгіру, тепе-теңдікті сақтау және жеке спорттық жетістіктеріне жету үшін қолданған басқа да тәсілдерін қамту үшін "les parcours" терминін пайдаланды. Оның ұлы Дэвид әкесінің әдістерін одан әрі дамытып, каскадер ретінде жетістікке жетті және бір күні түсірілім алаңында Хьюберт Кондеге өзінің "Speed Air Man" видеосын көрсетті. Конде "паркур" сөзіндегі "с" әрпін "к" әрпімен ауыстыруды ұсынды, себебі ол күштірек және динамикалық, сондай-ақ "паркур" сөзін жасау үшін тілге келмейтін "s" әрпін жоюды ұсынды. Паркурмен айналысатын адамды трасер дейді, ал әйел түрі – трасерша немесе жай ғана "паркурист". "Tracer" етістігі бұлжыту, асығу мағынасын білдіреді. "Traceur" термині бастапқыда Дэвид Белл басқарған паркур тобының аты болды, оған Себастьен Фукан және Стефан Вигрукс кірді. "Джем" – трасерлердің кездесуі, онда бірнеше сағаттан бірнеше күнге дейін созылатын жаттығулар өтеді, көбінесе әртүрлі қалалардан келген адамдар қатысады. Алғашқы паркур джемі 2002 жылдың шілде айында Ромен Друэ ұйымдастырды, онда Себастьен Фукан мен Стефан Вигрукс сияқты оннан астам адам қатысты.
Шығу тегі
Паркур қозғалысы негізі қаланбас бұрын, осыған ұқсас қозғалыстар әлемнің әртүрлі елдерінде ғасырлар бойы кеңінен таралған, және осы бұрынғы дәстүрлер паркурдың қалыптасуына әсер еткен. Ол: "Олардың денелері тамаша, икемді, епті, шебер, төзімді және күшті болған, бірақ гимнастикадан басқа табиғаттағы өмірден білім алған" деп атап көрсетті. Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстар кезінде оқыту одан әрі дамып, француз әскери білімі мен дайындығының стандартты жүйесіне айналды. Хеберттен шабыттанған швейцариялық архитектор "паркур дю комбатант" – әскери кедергілер жолын жасады, ол қазіргі әскери дайындықта қолданылатын курстардың алғашқысы болды және азаматтық фитнес жолдары мен сенімділікке арналған жаттығулардың дамуына ықпал етті. Бұл оқиға "Тарзанның Нью-Йорктегі жаңа оқиғалары" атты көркем фильмінің түсірілімімен бірге жүрді.
Реймонд пен Дэвид Белл
1939 жылы Вьетнамда дүниеге келген Реймонд Белль француз дәрігері мен вьетнамдық анасының ұлы еді. Бірінші Индоқытай соғысы кезінде әкесі қайтыс болып, анасынан айырылды, содан кейін жеті жасында Да Латтағы әскери жетімханаға жіберілді. Ол ешқашан құрбан болмау үшін өзгелерден гөрі қатаң және ұзақ жаттығуды өз міндеті деп санады. Түнде, басқалар ұйықтағанда, ол сыртта жүгіріп немесе ағаштарға шығып жаттықты. Әскери кедергілер жолдарын жасырын түрде пайдаланды, сондай-ақ өзінің төзімділігін, күшін және икемділігін сынап көретін жаттығулар жасады. Осының арқасында ол бала кезінде бастан өткерген қиындықтарды ғана емес, өмірін де сәнді ете алды. 1954 жылы Диен-Бьен-Фу шайқасынан кейін Францияға оралып, 19 жасқа дейін әскери білім алды, содан кейін Париж өрт сөндіру бригадасына, француз армиясының бөлімшесіне қосылды. Реймондтың ұлы Дэвид Белль 1973 жылы дүниеге келді. Ол гимнастика мен жеңіл атлетикамен айналысты, бірақ мектеп пен спорт клубтарына көңілі тоймады. Өскен сайын әкесінің ерліктері туралы біліп, оның осы жетістіктерге қалай қол жеткізгенін білуге қызығушылық танытты. Әкесімен сөйлескеннен кейін, ол өмірде пайдалы дағдыларды дамытудың құралы екенін түсінді, жай ғана допты тепкілеу немесе жабық үй ішінде әрекеттер орындау емес. Олар Брюс Лидің оқыту философиясын да пайдаланды, оны өз тобының "ресми емес президенті" деп есептеді. Мысалы, ешкім жаттығуға кешікпеуі керек еді, өйткені бұл бүкіл топты тоқтататын еді. Егер бір мүше тапсырманы орындаса, қалғандары да соны орындауға міндетті болды. Жаттығу кезінде шағымдануға немесе жағымсыз пікір білдіруге рұқсат етілмеді. Ақталуға тырысуға да көп мүмкіндік болмады. Мысалы, егер біреу аяқ киімінің тозығы жетіп, секіруге қиындық туындайтынын айтса, оны аяқсыз секіріп те болса орындау керек еді. Денсаулықты және физикалық жағдайды құрметтеу – топтың негізгі қағидаларының бірі еді. Егер мүше қозғалысты орындау кезінде немесе одан кейін жарақат алса, ол қозғалыс сәтсіз деп есептелді. Бір рет орындалған қозғалыс жетістік деп саналмады, тек қайталау арқылы ғана қиындық жеңілді. Әрбір қозғалысты кем дегенде он рет қатарынан орындау керек еді, бұл орындаушының шегінен асып кетуіне немесе жарақат алуына әкелмеуі керек еді. Егер топтағы кез келген адам қателік жасаса, барлығы қайтадан бастауға міндетті болды. Ұжымдыққа үлкен мән берілгеніне қарамастан, әрбір адам өздігінен дамуы және жетілуі керек еді – «өзіңді тану құралын жасау үшін», және топ ішінде толық сенім болды. Егер мүше қағидаларды бұзса, топ оны жазалау үшін кінәлі адамсыз кездесу өткізе алатын еді. Егер біреу топқа сай емес деп танылса, оны тәртіп пен құндылықтарды сақтау үшін уақытша немесе тіпті толығымен топтан шығаруға болады.
Атауы және бөлінісі
1997 жылы Дэвид Беллдің інісі Жан Франсуа топты Париждегі өрт сөндірушілер шоуында көпшілік алдында өнер көрсетуге шақырды. Осы өнер көрсетуі үшін топ өздерін "Ямакаси" деп атады, бұл конголық лингала тілінен алынған "ya makási" сөзінен шыққан, ол "өзіңнің күшіңде болу" немесе "күшті адам, күшті рух" дегенді білдіреді. Себастьен Фукан олардың істегеніне "l'art du déplacement" (француз тілінде "қозғалыс өнері") деген атау да берді. (төмендегі § Туынды терминологиялар мен салаларға қараңыз).
Ұйымдар
Халықаралық паркур ұйымдарының қатарында 2007 жылы құрылған Дүниежүзілік фрирнинг және паркур федерациясы бар, олар MTV арнасымен паркурға байланысты бағдарламалар жасау үшін жұмыс істеген.
Философия
Уильямс Беллдің айтуынша, паркурдың философиясы мен теориясы – өнердің ажырамас бөлігі, көптеген тәжірибесіз адамдар онымен таныс емес. Белл адамдарды оқыту себебін, оны "жанды ету" және "адамдардың пайдалануы үшін" дейді. Châu Belle мұны "бостандық түрі" немесе "өздік өрнек түрі" деп түсіндіреді; паркур – іс-әрекеттер жиынтығы емес, "ақыл-ойдың күйі" және ол физикалық кедергілермен қатар, ақыл-ой және эмоционалдық кедергілерді жеңу мен бейімделу туралы. Франциядағы Neuropsychiatrie de l'Enfance et de l'Adolescence (Балалық шақ және жасөспірімдер нейропсихиатриясы) жүргізген зерттеуде трасерлер гимнасттарға қарағанда көбірек қызығушылық пен көшбасшылыққа ұмтылатыны анықталды. Паркурға қатысты академиялық зерттеулер паркурдың қалалық ортамен өзара әрекеттесудің жаңа жолын ұсынатынын, қалалық кеңістіктің, мегаполистік өмірдің мағынасын және дене білімін өзгертетінін көрсетеді. Паркур философиясының жаңа бағыты – "адамды қайтару" идеясы. Urban Evolution-нан Andy Tran мұны "адам болу мағынасын қайтару құралы" деп түсіндіреді. Ол бізге бала кезімізден үйренуі тиіс табиғи әдістерді қолдана отырып, қозғалуға үйретеді. Ол бізге әлемге қол тигізуді және онымен байланыс жасауды үйретеді, одан қорғанудың орнына.
Жарыс
2007 жылдың 1 мамырында Parkour.NET порталы паркур философиясын спорттық бәсекелестік пен жарысқа қатысудан қорғау мақсатында науқан бастады. Эрван Ле Коррдің айтуынша: "Бәсекелестік адамдарды көпшіліктің ризашылығы үшін және/немесе азандаған бизнесмендердің пайдасы үшін ой-санасын өзгертіп, бір-бірімен күресуге итермелейді. Паркур бірегей және өзін-өзі дамытудың игі ниетті ядросын ескермесе, бәсекелестік спорға айнала алмайды. Егер паркур спортқа айналса, оны жарыс емес, өмір салты ретінде оқыту мен тарату қиынға соғады. Паркур деп аталатын жаңа спорт пайда болады, бірақ ол өзінің философиялық мәнін жоғалтады". Бұл пікір көптеген кәсіби traceur-лердің арасында кең таралған, олар паркурді YouTube және БАҚ-тарда танымал болған тәсілдер жинағы емес, өмір салты ретінде қарастырады. Паркурды форматтау және бағалау өлшемдерінің негізі ретінде пайдаланатын жарыстар бар. Sport Parkour League ұйымдастырған "Солтүстік Америка Паркур Чемпионаты" жергілікті және аймақтық іріктеу кезеңдерін өткізеді, олар Ванкувер қаласында (Б.К.) финалмен аяқталады. Red Bull ұйымдастырған Art of Motion жарысы – ең ұзақ және ең танымал кәсіби freerunning жарысы.
Дэвид Белл
2009 жылы жарық көрген «Паркур» кітабында Дэвид Белл паркурдың ең маңызды жағы физикалық қимылдар емес, оның ішінде тәлімгердің санасы мен қағидаларын түсінуі екенін айтты. «Жас шәкірттер келіп, өздерінің не істеп жатқанын көрсету үшін видео әкелсе, мен оны бірден тастап жіберемін. Менің қызықтыратыным – жігіттің басында не бар, өзіне сенімді ме, техниканы меңгерген бе, паркур қағидаларын түсінген бе. Интернеттегі видеоларды көріп, бұл қызық деп ойлап, одан да жақсырақ жасағысы келгендермен мен жұмыс істемеймін». Одан әрі, ол паркуршылардың өз мүмкіндіктерін және шектеулерін біліп, өздерінше дамуының маңызды екенін атап көрсетеді. «Жас адам маған: «Осыны қалай жасауға болатынын көрсетіңізші?» – десе, мен: «Жоқ, мен өзім қалай жасағанымды көрсетіп беремін. Сосын, өзіңнің техникаңмен, қозғалыс жолдарыңмен, стиліңмен, қабілеттеріңмен және шектеулеріңмен үйренуің керек. Өзің болуға үйрен, ешкімге елікпе». The New Yorker журналына берген сұхбатында Дэвид Белл: «Брюс Лидің бір сөзі менің ұраным: «Шек жоқ. Платолар бар, бірақ оларда тоқтама, олардан асып өту керек. Адам өз деңгейін үнемі арттыруы тиіс». Егер сен кешегіден жақсы болмасаң, онда не істеп жүрсің – мағынасы қандай?» – дейді. Кітабында Белл әкесі Реймондтың сөзін келтіреді: «Алдыңда екі жол ашылса, әрқашай қиын жолды таңда. Өйткені оңай жолмен жүре алатыныңды білесің». Белл паркурда тәртіп пен бақылаудың жақтаушысы, «Дәлдік – өлшеммен анықталады» дейді және паркурды меңгеру үшін көп қайталау мен жаттығу қажеттің өнер деп сипаттайды. «Паркурде жиі айтамын, «бір рет – ешқашан». Яғни, бір рет секіріп қою жеткіліксіз. Бұл сәттілік немесе жай ғана кездейсоқтық болуы мүмкін. Секіруді орындағанда, оны орындай алатыныңа көз жеткізу үшін кем дегенде үш рет қайталау керек. Бұл сөзсіз ереже. Қиын жолмен жаса және өзіңе жалған айтуды тоқтатар. Жаттығуға келсең, жаттығу жасауың керек. Тіпті сол секіруді елу-жүз рет қайталауға тура келсе де». Паркурдың негізін қалаушы үшін бұл – өзін жетілдірудің әдісі, өзін бақылауға және назар шоғырландыруға үйрену үшін қолданылады.
Жабдық
Паркурды дәстүрлі жабдықтарсыз орындауға болады, бірақ паркур жаттығулары жүргізілетін ортада кездесетін барлар, қабырғалар және қораптар сияқты заттар аумақты тиімдірек өту үшін қолданылады. Көбінесе жаттығушылар жеңіл, қозғалысқа кедересіз келетін күнделікті киім киеді. Қолғап киетін паркуршылар сирек кездеседі, себебі жалаң қолдар ұстауға және сезімталдыққа артық тиімді деп саналады. Жақсы ұстама және иілгіштікке ие жеңіл жүгіру аяқ киімдері табиғи және еркін қозғалысқа мүмкіндік береді, сондықтан олар ұсынылады. Жақсы сезіну және тепе-теңдік үшін кейбір жаттығушылар минималистік аяқ киімді таңдайды, ал кейбіреулері үлкен секірулердің соққысын жұмсарту үшін көбірек жастықталған аяқ киімді ұнатады. Кейбіреулер жалаң аяқпен жаттығу жасап, жабдықсыз қозғалыс шеберлігін жетілдіреді. Дэвид Белл: «Жалаң аяқ – ең жақсы аяқ киім» деп айтқан. Көптеген өндірушілер паркур және фрираннинг үшін арнайы аяқ киімдерді жасады. Әлемдегі көптеген компаниялар паркурға арналған киімдерді ұсынып келеді.
Үйге кіру
Паркур арнайы құрылған қоғамдық орындарда кеңінен таралмаған. Оны дамытуға күш-жігер жұмсалса да, көптеген трасерлер бұл идеяны ұнатпайды, себебі ол паркурдың бейімделуге, шығармашылыққа және еркіндікке баға беретін құндылықтарына қайшы келеді. Трасерлер паркурмен ауылдық және қалалық аймақтарда, мысалы, спортзалдарда, саябақтарда, ойын алаңдарында, кеңселерде және құлатылған ғимараттарда жаттығады. Заңсыз кіру, мүліктің бүлінуі және зираттар сияқты қолайсыз жерлерді пайдалану туралы алаңдаушылықтар туындады. Әлемдегі көптеген паркур ұйымдары "Із қалдырмау" бастамасын қолдайды – бұл 2008 жылы Сиэтлдегі Parkour Visions коммерциялық емес ұйымы құрған табиғатты қорғау этикасының қалалық нұсқасы. Ол қауіпсіздікті, пайдаланылатын кеңістіктерге және олардың басқа қолданушыларына құрметті насихаттайды, сондай-ақ кейде тазарту жұмыстарын жүргізуді қамтиды, осылайша аумақтарды табылғаннан гөрі жақсы күйде қалдыруға көмектеседі.
Жарақат алушылар мен өлім-жітім
Құқық қорғау органдары мен өрт сөндіру және құтқару қызметтері биік ғимараттардан секірудің тудыратын тәуекелдеріне алаңдаушылық білдірді. Олардың пікірінше, жаттығушылар биіктікте жаттығу арқылы өздеріне де, үйдің шатырына да қажетсіз зиян келтіру қаупін тудырып отыр, ал полиция жаттығушыларды шатырлардан узақ тұрудан аулақ болуға шақырып отыр. Паркурмен айналысатын кейбір адамдар мұндай мінез-құлықты қанағаттандырмауға болады дегенмен келіседі. Паркур философиясы – ортамен өзара әрекеттесуде өзін-өзі бақылауды үйрену болғандықтан, көптеген паркур сарапшылары трасердің жарақат алуын тәртіп ережелерін сақтамауының, атап айтқанда, өзінің мүмкіндіктерін білмеуінің нәтижесі деп санайды. Әлемдік паркур және фрираннинг федерациясының негізін қалаушы Дэниел Илабака: «Егер сіз бір нәрседе сәтсіздікке ұшыраймын деп ойласаңыз, оның орын алу қаупі артады. Ал сіз орындауға немесе міндетті аяқтауға сеніммен кіріссеңіз, мүмкіндігіңіз де артады», – деді. Биомеханикалық зерттеулер паркурдың қону техникасы дәстүрлі спорттық техникалармен салыстырғанда төмендетілген қону күшіне ие екенін көрсетті. 2009 мен 2015 жылдар аралығында АҚШ-та паркурмен байланысты шұғыл медициналық көмекке жүгіну деректері бойынша, көптеген жарақаттар жерге дұрыс түспеу немесе заттарға соқтығысу салдарынан туындаған. Американдық трасер Марк Тороктың айтуынша, жарақаттар сирек кездеседі, «өйткені қатысушылар олар бақылай алмайтын нәрселерге – доңғалақтарға немесе қарлы беттерге емес, өз қолдары мен аяқтарына сенеді». Америка спорт медицинасы институтының атқарушы директоры Ланьер Джонсон көптеген жарақаттар туралы хабарланбайтынын мәлімдеді.
Әсері
Бастапқыда француз режиссері және продюсері Люк Бессонның фильмдерінде пайда болған паркур, 2002 жылдың сәуір айында BBC One телеарнасының "Rush Hour" трейлері арқылы британдық көрермендерге таныстырылды. Трейлерде Дэвид Белл өзінің сүйікті BBC бағдарламасын көру үшін кеңсесінен үйіне дейін Лондонның шатырларынан секіріп өтеді, бұл көптеген көрермендердің қиялын баурап алды, әсіресе ешқандай арнайы эффектілер мен сымдар қолданылмағанын білгенде. Бұл жарнама, сондай-ақ Coca Cola, Nike және Toyota жарнамаларымен бірге, паркур туралы халықтың білуіне зор үлес қосты. Паркурды тарату үшін паркур шоулары мен деректі фильмдер жасау маңызды рөл атқарды және паркур қауымдастығында кең таралған. Паркур ережелер мен нұсқаулар жиынтығымен анықталмайды, бұл ерекшелік жастарға осы іс-әрекетті өздерінің қалауынша зерттеуге және оған қатысуға мүмкіндік береді, сондықтан олар үшін тартымды. Оны барлық мәдениеттер жеке өрнек беру және демалыс құралы ретінде оңай қабылдай алады. Мысалы, 2010 жылы The New York Times газеті Газа секторынан шыққан және паркур қауымдастығының белсенді мүшелері болған үш жас жігіттің қысқа бейнежазбасын жариялады. 2014 жылы BBC Жамму және Кашмирдегі жастардың паркурмен айналысуы туралы хабарлады. Захид Шах паркурдың бейбіт тәсіліне үміт артып, "Кашмир фрирнинг және паркур" федерациясын құрды.
Ойын-сауық
Паркур әрекетті сахналарда танымал элементке айналды, кинорежиссерлер паркур практиканттарын каскадерлер ретінде жалдады. Бұған алғаш рет 1998 жылы «Такси 2» фильмі үшін Люк Бессон қол жеткізді, содан кейін 2001 жылы «Ямакаси» фильмінде алғашқы «Ямакаси» тобының мүшелері және 2004 жылы оның жалғасы «Les fils du vent» фильмінде. 2004 жылы Бессон «Дистрикт 13» фильмін жазды, бұл тағы бір көркем фильм, ол Дэвид Белл мен Сирил Раффаэллидің қатысуымен, Паркур «Live Free or Die Hard» (2007) фильмінде, тағы да каскадер/актер Сирил Раффаэллимен және Дэвид Беллдің хореографиясы бойынша «Персияның ханзадасы: Уақыттың құмы» (2010) фильмінде көрнекті болды. «Ямакасидан» басқа бірнеше фильмдер паркурды қолданатын ұрылар туралы, мысалы, «Breaking and Entering» (2006), «Run» (2013) және «Tracers» (2015). 2011 жылы түсірілген «Freerunner» фильмі сегіз фрираннердің қалада тіршілік ету үшін жарысқа түскені туралы. 2019 жылғы Netflix фильмі «6 Underground» командасы Storror-дың хореографиясы мен орындауындағы бірнеше паркур көріністерін көрсетті. Паркур сондай-ақ «Dhoom 3» (2013), «Bang Bang!» (2014) және «Aadhi» (2018) фильмдерінде де көрінеді. Паркур теледидарда да көрсетіледі. MTV-дің «Ultimate Parkour Challenge» шоуы 2009 жылдың қазан айында бір сағаттық арнайы ретінде премьерасы болды, онда Дүниежүзілік фрирнинг және паркур федерациясының спортшылары ойнады. 2010 жылы мамыр айында осы серияның алты сериясы жарық көрді. Спортшылар Дэниел Илабака, Тим Шифф, Райан Дойл, Майкл Тернер, Олег Ворслав, Бен Дженкин, Дэниел Арройо, Пип Андерсен және Кинг Дэвид болды. Бағдарламаның форматы Оңтүстік Калифорнияның әр түрлі жерлерінде аптасына екі рет өткізілетін жарыстар болды. Кәсіби күрескер Джон Хенниган ұзақ уақыт бойы паркурды ұстанады және оны жиі өзінің күресу стиліне енгізеді, WWE оған «Паркурдың ханзадасы» деген лақап ат берді. Актер Стивен Амелл «Tempest» академиясында «Arrow» телесериалындағы Оливер Куин рөлін орындауға дайындалу үшін паркурды үйренді, оның серіктесі Кейти Лотц та практик. Қазіргі заманғы бейнеойындарда паркурдың аспектілері жиі кездеседі. Серияның басынан бері, «Tomb Raider» сериясына паркур элементтері көбірек қосылды. «Assassin's Creed» сериясы сондай-ақ паркур қозғалысын (ойындағы еркін жүгіру деп аталады) қатты қолданады. «The Mirror's Edge» ойыны паркурдан қатты әсер алды, ол ғимараттар, шатырлар және басқа кедергілер арасында тиімді қозғалудан тұрады. «Brink» паркур механикін шынайы бірінші тұлғалық атушыға енгізді. «Prince of Persia» және «Dying Light» орталық паркур механикасына, ал «Crackdown» және «Crackdown 2» -ге тұтқаларға және шығыңқы заттардан секіруге баса назар аударылады. «Tony Hawk's American Wasteland» кейіпкерге скейтбордта емес кезде бірнеше еркін жүгіру әдістерін қолдануға мүмкіндік береді. «Tron Evolutions» негізгі қозғалыстары мен күресі паркур мен капоэйраға негізделген.
Әскери дайындық
Паркур әскери кедергілер курсы жаттығуларынан пайда болғанмен, Колорадо Паркур паркур элементтерін АҚШ армиясына енгізу жобасын қолға алды, сондай-ақ Сан-Диего штабының бір сержанты АҚШ теңіз жаяу әскерін паркурге үйретті.
Ғылыми зерттеулер мен қолданулар
Зерттеулер көрсеткендей, паркурмен айналысатын спортшылар тік тұрып ұзындыққа секіру, тереңдіктен секіру және тік секіру сияқты жаттығуларда дене шынықтырушылардан, гимнасттардан және күш спортымен айналысатындардан жақсы нәтижелер көрсетеді. Паркур жаттығулары әсіресе эксцентрикалық жүктемеге төзімділік пен секіру қабілетін дамытумен байланысты. Ұзындыққа секірудің механикасын зерттеу, тәжірибелі трасеролардың жаңадан бастаушыларға қарағанда кіші ұшып көтерілу бұрышын қолданатынын көрсетті (~25.6° шамасында, ал жаңадан бастаушыларда ~34°). Вакай және Линторн бұрын оптималды бұрышты 22.6° шамасында деп есептеген. Зерттеулер мен тәжірибелер паркур кинестетикасын робототехникамен интеграциялады.
Туынды терминологиялар мен пәндер
2003 жылдың қыркүйегінде Майк Кристидің Себастьен Фуканның қатысуымен түсірген "Лондонға секіру" атты деректі фильмі шықты. Бұл деректі фильмде "паркур" терминін ағылшын тілді көрерменге ұнату үшін "freerunning" деп аударуға тырысты. Фукан өзінің бұл жаттығу түрін сипаттау үшін "freerunning" терминін қолдануды жалғастыруға шешім қабылдады, осылайша оны Дэвид Беллдің әдістерінен ерекшелеуді көздеді. Қалған жеті Ямакаси мүшесі "l'art du déplacement" терминін пайдалануын жалғастырды, оны паркурмен тым жақын байланыстырғысы келмеді. Себастьеннің "freerunning"-іне ұқсас, "l'art du déplacement" бастапқы Ямакаси тобының қатаң талаптарына көп көңіл бөлмейді; керісінше, оқытуды оңайырақ түсіндіруге бағытталған, қатысуға негізделген тәсілді қолданады. Дэвид Белл "паркур" терминін сақтап қалды, топтың дамуына үлес қосқанын, бірақ оның шабытының көзі – әкесі екенін және осы әдісті тек оған ауызша жеткізгенін айтты.