Кіріспе
Балықтар тұқымдасы Кобитидалар, сондай-ақ нағыз лоахтар деп те аталады, бұл Ескі дүниенің тұщы су балықтарының тұқымдасы. Олар Еуразияның барлық аймақтарында және Мароккода таралған, өзендік экожүйелерде тіршілік етеді. Бүгінде "лоахтардың" көп бөлігі басқа тұқымдастарға жатқызылады (төменде қараңыз). Тұқымдасқа шамамен 260 сипатталған түр кіреді. Жаңа түрлер үздіксіз ашылып жатыр.
Cobitidae, also known as the True loaches, is a family of Old World freshwater fish. They occur throughout Eurasia and in Morocco, and inhabit riverine ecosystems. Today, most "loaches" are placed in other families (see below). The family includes about 260 described species. New species are being described regularly.
Сипаттамасы мен экологиясы
Кобиталардың дене пішіні құрттай, ұзын және жіңішке болады. Көптеген нағыз лоаштарда нағыз қабықша болмайды, және көптеген басқа Cypriniformes немесе шабақтар сияқты, олардың аузында сақалдықтары болады (әдетте үштен алты жұпқа дейін). Бұл отбасыда жиі кездесетін басқа да белгілер – олардың төмен қарап қоректенуіне сәйкес келетін аузы, көздің астындағы тік тұратын қабырға және бір қатар жұтқыншақ (тамақ) тістері. Нағыз лоаштар көбінесе қоқыс жейді және бәсеңкөз, әдетте тамаққа аса талғампаз емес. Олар судағы шаяндар, жәндіктер және басқа да ұсақ жәндіктермен, сондай-ақ органикалық қалдықтармен қоректенеді. Көптегендері жалпы сапасы нашар эвтрофикалық суларда тіршілік етеді және мұндай ортамен байланысты түтік құрттарымен және ұқсас бентоспен қоректенеді. Кейбір лоаштар жылы, лайлы өзендерде немесе лас көлдердегі оттегінің төмен деңгейіне бейімделіп, атмосфералық оттегіні жұтып ала алады. Кейбір түрлер, әсіресе Cobitis туысы және әсіресе Misgurnus, ауа қысымының өзгеруіне сезімтал. Олар мінез-құлқына қарай өзгеріс жасайды, ал осы белсенділіктің өзгеруі көбінесе ауа райының өзгеруімен бірге жүреді, сондықтан оларды «ауа райы балықтары» немесе «ауа райы лоачтары» деп атайды. Кейбір кобиталар шетелдерге әкелінді, онда олар жергілікті фаунаға инвазивті түр ретінде қауіп тудыруы мүмкін. Басқа нағыз лоаштар, олардың көпшілігі көшпенді балықтар, мекен орындарының жойылғаннан, химиялық ластанудан және тоғандардың салынуынан қатты зардап шекті және бүгінде қорғалатын түрлер саналады. Кейбір көшпенді түрлер аквариум балықтары болып табылады және оларды тұтқында өсіру өте қиын болғандықтан, шамадан тыс балық аулау бірнеше жағдайда бұрынғы кең қорларды қысқартып жіберді.
Жүйелілік
Басқа "лоаштар" бұрын осы отбасыға кіретін, бірақ қазіргі уақытта Cypriniformes ретіне кіретін ерекше мүшелер ретінде танылады. Сорушылармен (Catostomidae) бірге "лоаштар" Cobitoidea суперотбасын құрады. Дегенмен, сорушы лоаштар (Gyrinocheilidae) сорушылардың туыстары екені анық көрінеді. Соңында, басқа екі шамаланған Cobitoidea-ға қарағанда нағыз лоаштарға көбірек ұқсаған тау ағысы лоаштары, өздерінің Балиториделер (Balitoridae) отбасында қарастырылуға лайық ерекшеліктері бар екені анықталды. Ал "сорушы Cobitoidea" өте алыс екені белгілі, тіпті Cyprinidae-ге жақын болуы мүмкін, сондықтан ескі Catostomoidea суперотбасын қайта қарау қажет. Соңғы кезде, қызықты тау карптары көбінесе Psilorhynchidae отбасына жатқызылды. Бірақ, кейбір жүйелік жіктемелерде олар Balitoridae (немесе Balitorinae, егер олар Cobitidae-ге қосылған болса) деп саналды. Шындығында, олар лоаш тәрізді карптар және Cyprinidae отбасына жатады. 2012 жылы Морис Коттелат лоаштарды зерттеп, бұрынғы Botiinae кішіотбасын жеке Botiidae отбасы ретінде бөліп шығарды және Serpenticobitis туысы үшін Serpenticobitidae отбасын құрды.
Адамдар қолданатын
Кейбір нағыз лочтар, мысалы Жапония сияқты Шығыс Азия елдерінде тағамдық балық ретінде танымал. Олар балық аулау шаруашылығында маңызды және аквамәдениетте өсіріледі. Кішкентай түрлері кейде әдейі жем ретінде аулануы мүмкін.