Кіріспе

Вирджиния штатындағы өзен, АҚШ. Өзеннің кеме жүретін бөлігі колониялық Вирджинияның алғашқы 15 жылында маңызды тас жол болды, Англиядан тауарлар мен эмигранттардың келуіне көмектесті. Бірақ, алғашқы бес жылда, алтын кенін табу үмітіне қарамастан, кемелер спонсорларға көп ақшалай пайда әкелмеді. 1612 жылы кәсіпкер Джон Рольф Англияда танымал болған темекінің жергілікті емес түрін сәтті өсірді. Көп ұзамай, өзен жағалауындағы плантациялардан осы ақшалық дақылдың үлкен жәшіктерін экспорттаудың негізгі арнасына айналды. Бұл Вирджиния компаниясының меншіктік жобаларын қаржылық тұрғыдан табысты етіп, одан да көп дамуға, инвестицияларға және иммиграцияға түрткі болды. Ричмондтағы сарқырамадан төмен, Джеймс өзенінің көптеген плантацияларының өз кемежайлары болды, ал Warwick, Bermuda Hundred, City Point, Claremont, Scotland және Smithfield сияқты қосымша порттар мен ерте теміржол станциялары, сондай-ақ 17 ғасырдағы колонияның астанасы Джеймстаунда орналасқан. Джеймс өзенімен жүзу Вирджинияның ерте саудасында және ішкі аймақтардың қоныстануында маңызды рөл атқарды, бірақ колонияның өсуі алғашқы 75 жылда негізінен Tidewater аймағында болды. Өзеннің кеме жүзу шегінен жоғары жатқан бөлігін 17 ғасырдың соңында Абрахам Вуд жіберген тері саудагерлері зерттеді. Теңізге жүзе алатын кемелер қазіргі Ричмондтан әрі жүзе алмаса да, өнімдерді тасымалдау және темекіден басқа дақылдарды кішірек кемелермен тасымалдау мүмкін болды. Piedmont және Great Valley аймақтарынан келген өнімдер Lynchburg, Scottsville, Columbia және Buchanan сияқты портты қалалар арқылы Ричмонд және Манчестердегі теңіз порттарына өзен арқылы жеткізілді.

Джеймс өзені мен Канахва каналы

Джеймс өзені Огайо аңғарынан өнім тасымалдау үшін маңызды жол саналды. Осы мақсатта Джеймс өзені мен Канахва каналы салынды, ол Огайо өзенінің саласы – Канахва өзенінің кеме жүзе алатын бөлігін қамтамасыз етуге арналған еді. Екі нүкте арасындағы ең таулы учаске үшін Джеймс өзені мен Канахва тас жолы вагондар мен дилижанстармен тасымалдау байланысын жасау үшін салынды. Бірақ, канал толық аяқталмас бұрын, 19 ғасырдың ортасында теміржолдар тиімдірек технология ретінде пайда болды және экономикалық тұрғыдан каналдардан басым түсіп, канал құрылысын Игл-Рок тұсында тоқтатты. 1873 жылға дейін Чесапик және Огайо теміржолы (C&O) Ричмонд пен Огайо өзені арасында, Батыс Вирджиния штатындағы Хантингтон қаласында аяқталды, бұл каналдың экономикалық мүмкіндіктеріне нүке айырды. 19 ғасырдың соңында Ричмонд және Аллегени теміржолы каналдың шығыс бөлігі бойында салынды және 10 жыл ішінде C&O құрамына кірді. Қазіргі кезде бұл теміржол бағыты негізінен Батыс Вирджиниядан шығарылған көмірді Ньюпорт-Ньюс портында экспорттау үшін қолданылады.

Кепонның ластануы

1960 және 1970 жылдары Кепон инсектицидін дұрыс пайдаланбау және төгу нәтижесінде Джеймс өзенінің сағасының кең аумағы ластанды, бұл Вирджиния штатының Хопвелл қаласындағы Allied Signal Company және LifeSciences Product Company зауыттарының астында қалды. Ластану салдарынан өзеннің бір бөлігі "өлі" деп танылды және адамдарға қолдануға жарамсыз болды, сондай-ақ өзен жағасындағы көптеген кәсіпорындар мен мейрамханалар экономикалық зиянға ұшырады. 1975 жылдың желтоқсан айында Вирджиния губернаторы Миллс Годвин-младший Ричмондтан Чесапик шығанағына дейінгі 100 мильге созылған Джеймс өзенін балық аулауға жапты. Бұл тыйым 13 жыл бойы сақталды, тек өзенді тазалау жөніндегі жұмыстар нәтиже беруге басталғаннан кейін ғана алынды. Ластанған өзен төсегінің үстінде он жыл бойы жиналған шөгінді химиялық заттардың концентрациясын азайтуға көмектесті.

Тазалау

1970 жылдан бері Джеймс өзенінің экологиялық жағдайы айтарлықтай жақсарды. 1983 жылы Мэриленд, Вирджиния және Пенсильвания штаттарының губернаторлары, Колумбия округінің мэрі және EPA қол қойған Чесапик шығанағы келісімі, қоршаған ортаны қорғаудың бастапқы шараларын белгілеп, өзенді тазалауға көмектесетін аймақтық ынтымақтастықты ынталандырды. Бұл бастапқы келісім Чесапик шығанағы бағдарламасы ретінде дамыды. 1976 жылы құрылған Джеймс өзені қауымдастығы (JRA) 2016 жылдан бастап Джеймс өзенінің жағдайы туралы есептерді жариялай бастады. 2023 жылғы есебінде JRA "Джеймс өзенінің жалпы бағасы бұрынғы нашар жағдайынан 66% көрсеткішпен B деңгейіне көтерілді" деген қорытынды жасады.

Су айдыны мен ағысы

Джеймс өзені 10432 шаршы мильді (27 019 км²) құрайтын су жиналатын алапты кесіп өтеді. Су алабының шамамен 4% ашық судан тұрады және 2,5 миллион адам тұратын аумақты қамтиды (2000 жылғы мәлімет бойынша). Джеймс өзені Апалачи тауларындағы Коупастюр және Джексон өзендерінің қосылған жерінде, Аллегани және Ботетурт округтерінің шекарасындағы Айрон Гейт маңында бастау алады. Ол Хэмптон Роудс тұсында Чесапик шығанағына құяды. Өзеннің құлау сызығында (кеме жүзудің бастапқы нүктесі) теңіз сулары батысқа қарай Ричмондқа дейін жетеді. Теңіз бөлігіне құйылатын ірі салалары: Аппоматтокс өзені, Чикахомини өзені, Уорвик өзені, Паган өзені және Нансемонд өзені. Ньюпорт Ньюс-Пойнт маңындағы сағасында Елизавета өзені мен Нансемонд өзені Джеймс өзенімен бірігіп, Хэмптон Роудс деп аталатын портовый аймақты құрайды. Вирджиния түбегінің ұшы Олд-Пойнт-Комфорт маңында және Норфолктің Оңтүстік Хэмптон-Роудс аймағындағы Уиллоуби-Спит ауданы арасындағы арна Хэмптон Роудстан Чесапик шығанағының оңтүстік бөлігіне және одан Атлант мұхитына бірнеше шақырым шығысқа қарай жетеді. Көптеген кемелер Вирджиния өнімдерін импорттау және экспорттау үшін осы өзен арқылы өтеді.

Демалыс

Джеймс өзенінде көптеген саябақтар мен басқа да демалыс орындары бар. Жаз айларында адамдар өзен бойында каноэмен жүзуге, балық аулауға, байдаркамен жүзуге, жаяу серуендеуге және жүзуге ұнайды. Өзеннің Көк таулардағы бастауынан Ричмондқа дейінгі бөлігінде көптеген тасқын сулар мен ойпаздар балық аулауға және тау өзенінде рафтинг жасауға қолайлы. Ең қарқынды тау өзені бөлігі 3 километрге созылып, Ричмонд қаласының орталығында аяқталады, мұнда өзен құлау сызығынан өтеді. Бұл елдегі ең үлкен III (өзен деңгейі орташадан жоғары болғанда IV) сыныптағы тау өзені жағдайларының тікелей көрінісіндегі жалғыз орын. Ричмондтан шығысқа қарай құлау сызығынан төмен өзен су шаңғысы мен басқа да үлкен қайықтармен демалуға көбірек мүмкіндік береді. Бұл жерде өзен көк балыққа өте танымал, олардың орташа салмағы 700 грамнан асады, ал жиі ауланатындары одан да ауыр болады. Чесапик су алабында Джеймс өзені – Атлантика мүйістігінің жоғалып бара жатқан осетр балығының соңғы расталған мекені. 2007 жылдың мамыр айында жасалған зерттеуде өзенде барлығы 175 осетр балығы бар екені анықталды, олардың 15-і 2 метрден асады.

Велосипедтер

Монитор Мерримак ескерткіш көпір-туннелі велосипедтерге тыйым салады, бірақ велосипедшілер Джеймстаун пароммен өте алады. Бульвар көпіріндегі қаза тағдырлы оқиғадан кейін Ричмонд қаласы велосипедтерді көпірдің барлық ұзындығында жаяу жолмен жүруге міндеттейді.

Джеймс өзенінің резервтік флоты

Джеймс өзені резервтік флоты – Ұлттық қорғаныс резервтік флотының ірі бөлігін құрайтын, "Джеймс өзені флоты" немесе "көлеңкелі флот" деп аталатын зәкірлеу орны. Ол негізінен сауда кемелерінен тұратын, "консервацияланған" кемелерден құралған, және ұлттық төтенше жағдайларда, әскери немесе бейбіт сипаттағы, мысалы, коммерциялық тасымал дағдарысында АҚШ үшін 20-120 күн ішінде жедел түрде қолданысқа енгізілуге дайын. Флотты АҚШ Көлік департаментінің Теңіз әкімшілігі басқарады және ол Вирджиния штатындағы Форт Юстис қаласында орналасқан. Бұл, көбінесе соғыс кемелерінен тұратын, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің резервтік флотынан өзгеше болып табылады.