Инмар Бергманның «Күздік соната» фильмі (1978) – Ингрид Бергманның соңғы рөлі, ана мен қызының аяусыз әңгімесі. Драма, психологиялық фильмдерді жақсы көретіндерге!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ингмар Бергманның 1978 жылғы драмалық фильмі.
1978 drama film by Ingmar Bergman
"Күзгі соната" (Höstsonaten) – Ингмар Бергманның сценарийін жазған және режиссерлік еткен, Ингрид Бергман (оның соңғы фильмдегі рөлі), Лив Ульман және Лена Ныман қатысқан 1978 жылғы драмалық фильм. Фильмнің сюжеті атақты классикалық пианист пен ұзақ жылдардан кейін алғаш рет кездескен, оның назарынан тыс қалған қызының арасындағы қасіретті әңгімелерді көрсетеді, олар бір-біріне қаншалықты ауыр тигендерін талқылайды. Бұл Ингрид Бергман мен Ингмар Бергманның (туыс емес) бірінші және жалғыз бірлескен жұмысы болды. "Күзгі соната" Ингмар Бергманның кинотеатрларда көрсетуге арналған соңғы фильмі болды; одан кейін түсірілген барлық фильмдері, тіпті кинотеатрларда көрсетілгендері де телеарналар үшін түсірілді.
Autumn Sonata (Höstsonaten) is a 1978 drama film written and directed by Ingmar Bergman, and starring Ingrid Bergman (in her final film role), Liv Ullmann and Lena Nyman. Its plot follows a celebrated classical pianist and her neglected daughter who meet for the first time in years, and chronicles their painful discussions of how they have hurt each other. It was the first and only collaboration by Ingrid Bergman and Ingmar Bergman (who were not related). Autumn Sonata was the last of Ingmar Bergman's films to be made for theatrical exhibition; all of his films made after it, even those screened in theatres, were television productions.
Сюжет
Ева, ауыл пасторының әйелі, өз анасы Шарлотты өзінің ауылына шақырады. Ол оны жеті жылдан астам уақыт көрмеген. Оның анасы - әлемге әйгілі пианист, сәл ерекше, қартайған, бірнеше күйеуден аман қалған. Ева анасы сияқты талантты емес (екі кітап жазса да, фортепианода жақсы ойнайды). Еваның басты қамы - үйдің қожайыны, әйелі, анасы және сүйікті әпкесі болу. Анасымен сөйлесу арқылы оның өмірі көптеген өкінішті сәтсіздіктерге ұшырағанын біртіндеп біледі: ол күйеуі Викторды құрметтейді, бірақ сүймейді, олардың ұлы Эрик төртінші туған күнінен бір күн бұрын суға батып кетті, ал Шарлотта Еваны анасы әдетте қызын жақсы көретіндей ешқашан сүймеген сияқты. Ева күн сайынғы өмірінің бір бөлігі ретінде ауруханадан өз үйіне алып келген мүгедек және сал бауыры Хеленаға қамқорлық жасайды. Ол өз әпкесі сөйлеу қабілетінің шектеулі екенін түсіне алатын жалғыз адам сияқты. Еваның үйінде Хеленаның болуы қартайған ана үшін шоқ болып табылады. Ол Хеленаға өзінің қол сағатын сыйлайды және Еваның No No прелюдиясын ойнағанын тыңдайды. Шопеннің "А-минор" әні 2-ші. Ол Еваның музыканы өз нұсқасында аяқтағаннан кейін бірден дәл сол прелюдияны орындайды. Шарлотта ұйықтамас бұрын қызына өзінің жеке машинасын сыйға тартуға шешім қабылдайды. Ол үйге ұшып барып, өзіне жаңа көлік сатып алуды жоспарлап отыр. Түнде Шарлотта түсімнен оянады: Ева оны құшақтап жатқан сияқты. Ол қонақ бөлмесіне кіреді, содан кейін Ева әкесінің қасіретінен айқайлап жатқанын естіді. Ана мен қыз бұрынғы қарым-қатынастарын жан-жақты қайтадан ашуға және түсіндіруге кіріседі. Еваның күйеуі күткеннен гөрі қызу айтысқа құлақ асады, бірақ оған араласпайды. Осы қызу пікір алмасуды естіген мүгедек кіші қарындасы ауырсынып, төсегінен тұрып, Ева мен Шарлоттаның айтысып жатқан сатысына қарай жыртыла бастайды. Ол жерге жетіп, "Ана, кел!" деп айқайлай бастайды. Таңертең Шарлотта жолға шығуға дайындалады. Ева қайтыс болған ұлының қабіріне барады, ал күйеуі ауру әпкесін жұбатуға тырысады. Шарлотта досынан оны пойызбен алып кетуін сұрайды. Пойызда өзінің агенті Полмен сөйлесіп жатып, ол мүгедек және сал қызының бақытсыз тағдырына күмән келтіре бастайды: "Неге ол өлмеді?" деген жауапсыз сұрақ қояды. Үлкен қызы анасына хат жазып, оның бастамасы: "Мен сені ренжіткенімді түсіндім". Анасы хатты оқиды, ол болашақта татуласу мүмкіндігін ашық қалдырады, бірақ соңғы кадрда Виктор хатты конвертке салып, ол немесе Ева Шарлоттаның хатты оқығанын елестеткен болуы мүмкін.
Eva, wife of the village pastor, invites her mother Charlotte for a visit to her village. She has not seen her for over seven years. Her mother is a world renowned pianist, somewhat eccentric, aging, and has survived several husbands. Eva is not as talented as the mother (despite the fact that she has written two books and plays the piano passably). Eva's main concern is to be the mistress of her home, wife, mother, and loving sister. It is gradually learned through her dialogue with her mother that her life has had a large number of unfortunate setbacks: she respects but does not love her husband Viktor, their son Erik drowned one day short of what would have been his fourth birthday, and Charlotte never appears to have loved Eva as a mother normally loves a daughter. As part of her day to day life, Eva takes care of her disabled and paralyzed sister Helena, whom she has taken out of the hospital into her own home. She appears to be the only person who can understand her sister's limited speech ability. The presence of Helena in Eva's house is shocking to the aging mother. She makes a gift of her own wristwatch to Helena, and listens to Eva playing Prelude No. 2 in A minor by Chopin. She immediately re performs the same prelude after Eva finishes in her own preferred interpretation of the music. Before going to bed, Charlotte decides to make a gift of her own car to her daughter. She plans to take a flight home, and buy a new car for herself, as a measure of her altruism. At night, Charlotte wakes up from a nightmare: it seems that Eva is choking her. She goes into the living room followed by Eva, who had heard her mother screaming from the nightmare. Mother and daughter begin an impassioned rediscovery and clarification of their past relationship. Eva's husband overhears this unexpectedly heightened exchange but decides not to participate or interfere. Hearing this impassioned exchange, her disabled younger sister painfully forces herself out of her bed and starts crawling up to the stairs to where Eva and Charlotte are arguing. Upon reaching the landing she starts shouting, "Mama, come!" In the morning Charlotte prepares for her departure. Eva goes to the grave of her departed son, and her husband ineffectively tries to soothe her ailing sister. Charlotte asks for a friend to escort her away by train. While speaking to her agent Paul on the train, she begins to question the unfortunate fate of her disabled and paralyzed daughter, asking the unanswerable question: "Why couldn't she die?" Her older daughter sends her mother a letter starting with: "I realize that I wronged you." The mother apparently reads the letter that concludes by leaving open the possibility of a future reconciliation, though the closing shot is of Viktor putting the letter in the envelope, leaving the possibility that he, or Eva, merely envisioned Charlotte reading the letter.
Өндіріс
Швед салық органдарымен болған дауына байланысты Ингмар Бергман "Күзгі сонатаны" өзінің Батыс Германиядағы Personafilm GmbH компаниясы арқылы, негізінен Леу Грейдтің британдық ITC Film компаниясынан қаржыландырып, Норвегиядағы Ослодан тыс жердегі ескі киностудияда түсірді. Формальды түрде неміс туындысы болғанымен (неміс атауы Herbstsonate – ресми түпнұсқа атауы), диалог швед тілінде, түсірілім тобының және актерлердің көп бөлігі шведтерден тұрды, ал әлемдік премьерасы Стокгольмде өтті. Питер Коуи фильмнің Criterion DVD нұсқасының қосымшасында өндіріс туралы былай деп жазады: "Норвегияда түсірілген, британдық және американдық қаржы қолдауымен, швед диалогымен «Күзгі соната» Ингмар Бергманның өміріндегі ең қиын кезеңдердің бірінен туды. 1976 жылы ол белгілі бір фильмдерден түскен табысына салық төлеуден жалтарған деген айыппен Мюнхенге ерікті түрде эмиграцияға кетті. «Күзгі соната» Ингрид Бергманның мансабының соңғы туындысы, ол өзімен аттас актрисамен бірге түскен фильм түсіру арманын орындады". Фильмдегі фортепиано шығармасы – Каби Ларетей орындаған Фредерик Шопеннің A минорындағы №2 прелюдиясы, оның қолы Ингрид Бергман фортепианода ойнаған сахналарда көрсетіледі.
Due to his battle with the Swedish tax authorities at the time, Ingmar Bergman produced Autumn Sonata through his West German company, Personafilm GmbH, with main financing from Lew Grade's British ITC Film, and shot the film in an old film studio outside Oslo in Norway. Although formally a German production (with the German title, Herbstsonate, being the official original title), the dialogue is in Swedish, most of the crew and actors were Swedish, and the world premiere was in Stockholm. Peter Cowie, in the notes to the Criterion DVD edition of the film, summarizes the production, stating: "Shot in Norway, with British and American backing, and featuring Swedish dialogue, Autumn Sonata emerged from one of the darkest spells in Ingmar Bergman's life. In 1976 he had gone into voluntary exile in Munich after being accused of evading tax on the income from certain films Autumn Sonata marks the swan song of Ingrid Bergman’s career, fulfilled her long held desire to make a film with her namesake." The piano piece in the film is Frédéric Chopin's Prelude No. 2 in A minor played by Käbi Laretei, whose hands are shown whenever Ingrid Bergman is depicted playing the piano.
Қабылдау
Чикаголық оқырманда Дейв Кехр «Күзгі соната» жақсы камералық музыканы ұсынады деп пікір білдірді: бұл Бергманның әдеттегі пафосы сюжеттік талаптарға енгізілген, шебер жасалған миниатюра. Керісінше, «The Washington Post» газетінен Гари Арнольд оның сюжеті Бергманның туындыларындағы «таныс невроздық тақырыптардың күмәнді вариациясы» екенін айтты, бірақ сонымен қатар «Бергманның композициясын қабылдамасаңыз да, оның шеберлеріне таң қалған жөн. «Күзгі соната» бірден актерлік шеберліктің жарқын үлгісіне айналды» деді. Фильм сыншысы Роджер Эберт бұл фильмін 1978 жылғы 10 үздік фильмнің тізімінде 5-орынға қойды. Кейінгі бағалаулар жағымды. 2002 жылы «The A. V. Club» журналынан Кит Фиппс былай деп жазды: «1978 жылы шыққанда Ингмар Бергманның «Күзгі сонатасы» оң және бейтарап сынға ұшырады, көптеген адамдар оны ұлы режиссердің екінші дәрежелі туындысы деп санады. Биік үміттерден арылған соң, «Күзгі сонатасын» өлім және ұрпақтар арасындағы келісімге келу мүмкіндігінің толыққан толық іске аспауы туралы терең ой-толғаныс ретінде бағалауға болады». Фильм «Rotten Tomatoes» сайтында 30 рецензия бойынша 87% рейтингке ие, консенсус бойынша: «Ата-ана мен бала арасындағы шешілмейтін кернеуге арналған мұңды медитация, «Күзгі соната» ұлы Ингрид Бергман үшін лайықты ақырғы ән».
In the Chicago Reader, Dave Kehr opined that Autumn Sonata "makes good chamber music: it's a crafted miniature with Bergman's usual bombast built, for once, into the plot requirements." Conversely, Gary Arnold of The Washington Post felt that its story was "a dubious variation on familiar neurotic themes" in Bergman's work, but also wrote that "one can be impressed by Bergman's instrumentalists while rejecting his composition. Autumn Sonata enjoys instant status as an acting showcase." Film critic Roger Ebert ranked the film at No. 5 in his list of 10 Best Films of 1978. Retrospective evaluation is favorable. In 2002, Keith Phipps of The A. V. Club wrote, "When it was released in 1978, Ingmar Bergman's Autumn Sonata received positive to indifferent reviews, written off by many as a minor work from a great director. With the burden of high expectations lifted, Autumn Sonata can finally be seen as an austerely beautiful meditation on death and the not always realized possibility of reconciliation across generations." The film has an 87% rating on Rotten Tomatoes from 30 reviews with the consensus: "A melancholy meditation on the unresolvable tension between parent and child, Autumn Sonata is a fitting swan song for the great Ingrid Bergman."
Қайта түсірілген фильмдер мен сахналық бейімделулер
Техзиб (2003) – «Күзгі соната» фильмінен шабыттанған үнді фильмі. 2009 жылы Стокгольмдегі Корольдік драма театрында Мари Геранзон мен Мария Бонневидің қатысуымен сахналық қойылымы көрсетілді. 2011 жылдың сәуірінде Бергманның түпнұсқа сценарийіне негізделген «Күзгі сонатаның» жаңа театрлық бейімделуі Нью-Хейвендегі Йель репертуар театрында әлемдік премьерасын өткізді, режиссері Роберт Вудрафф. 2017 жылы Фин Ұлттық опера театрында «Höstsonaten» швед тіліндегі операсының тұңғыш қойылымы болды. Музыка авторы – Себастьян Фагерлунд, либретто авторы sv Бергманның сценарийі бойынша жазды.
Tehzeeb (2003) is a Hindi film inspired by Autumn Sonata. A stage adaptation was performed at the Royal Dramatic Theatre in Stockholm in 2009 with Marie Göranzon and Maria Bonnevie. In April 2011, a new theatrical adaptation of Autumn Sonata, based on Bergman's original screenplay, had its World Premiere at the Yale Repertory Theatre in New Haven, CT, directed by Robert Woodruff. In 2017, a Swedish language opera, Höstsonaten, was premièred at the Finnish National Opera. The music is composed by Sebastian Fagerlund and the libretto by sv is based upon Bergman's screenplay.