Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
1665 жылғы әдеби оқиғалар шолуы. Бұл мақалада 1665 жылғы әдеби оқиғалар мен жарияланымдар тізімі берілген.
Overview of the events of 1665 in literature
This article presents lists of the literary events and publications in 1665.
Оқиғалар
5 қаңтар – Францияда алғашқы ғылыми журнал – Journal des sçavans жариялануы басталады. 15 ақпан – Мольердің «Дом Хуан» комедиясы алғаш рет Париждегі Корольдік сарай театрында (Сен-Оноре көшесі) драматургтің өзі Сганарель рөлінде ойнаған түпнұсқа прозалық нұсқада қойылады; оның моральдық принциптерге жасаған шабуылдарынан кейін 15 қойылымнан соң сахнадан алынады. Наурыз – Он бес жасар Нелл Гвин Джон Драйденнің «Индия императоры» атты қаһармандық драмасында алғаш рет Лондон сахнасында өнер көрсетеді, ол Монтезуманың қызы Сидарияны (Кортездің сүйіктісі) сомдайды (Кортез рөлін оның өмірдегі жары және актерлік жаттықтырушысы Чарльз Харт ойнайды). Осыған дейін ол театрларда апельсин сатқан. Оның ойыны нашар. 6 наурыз – Лондон Корольдік қоғамының «Философиялық еңбектер жинағы» ағылшыл тіліндегі алғашқы ғылыми журнал ретінде және үздіксіз жарияланып келе жатқан ең көне журнал ретінде жариялануы басталады. 16 наурыз – Корольдік сарайдың өкілі Уильям Кавендиш Ньюкасл герцогі болып жарияланады. Оның әйелі Маргарет Кавендиш герцогиня атанды. Көктем – Джордж Вильерс, Букингемнің 2-ші герцогының сатирикалық «Репетиция» пьесасының алғашқы нұсқасы қойылымға дайындалады, бірақ Лондонның Ұлы обаға шалдығуына байланысты тоқтатылады. Бұл нұсқада басты кейіпкер Билбоа сэр Роберт Хауардты паш етеді. 1672 жылы пьеса сахнаға қойылғанда, жағдайдың өзгеруі оны қайта қарауға итермелейді және «Билбоа» Джон Драйденнен шабыттанған «Бейз» кейіпкерімен ауыстырылады. 17 сәуір – Роджер де Рабутин, Бусси графы, осы жылы Франция академиясына сайланды, француз ақсүйектерінің беделін түзей алмағаны үшін Бастилияда бір жылға қамалады. Мамыр – Нелл Гвин Джеймс Ховардтың «Барлығы жаңылысты, немесе ақылсыз жұп» комедиясында Чарльз Хартпен бірге ойнайды. 27 тамыз – Америка колонияларында ағылшыл тіліндегі алғашқы пьеса – «Ye Bare & Ye Cubbe» Вирджиния штатының Пунготег қаласында қойылады. 22 қыркүйек – Мольердің «Сүйіспеншілік, дәрігер» («L’Amour médecin») комедиясы алғаш рет Версаль сарайында Жан Батист Луллидің музыкасымен Франция королі Людовик XIV алдында қойылады. 7 қараша – «Лондон газеті» алғаш рет «Оксфорд газеті» деген атпен жарық көреді. 4 желтоқсан – Жан Расиннің «Александр Великий» трагедиясының премьерасы Мольер труппасы Париждегі Корольдік сарай театрында (Сен-Оноре көшесі) өтеді. Он бір күннен кейін Расин оны Хотел де Бургундиядағы Король комедиясына көшіреді, бұл Мольермен араздасуға себеп болады.
January 5 – Journal des sçavans, the first scientific journal, begins publication in France. February 15 – Molière's comedy Dom Juan is first presented, at the Théâtre du Palais Royal (rue Saint Honoré) in Paris, in its original prose version with the playwright playing Sganarelle; it is withdrawn after 15 performances after attacks on its morality. March – Fifteen year old Nell Gwyn makes her first firmly recorded appearance on the London stage, in John Dryden's heroic drama The Indian Emperour, playing Cydaria, daughter of Montezuma and love interest to Cortez (played by her real life lover and acting coach Charles Hart). Hitherto she has been a theatre orange seller. Her performance is poor. March 6 – The Royal Society of London's Philosophical Transactions begins publication as the first scientific journal in English and the oldest to be continuously published. March 16 – Royalist William Cavendish is created Duke of Newcastle. His wife Margaret Cavendish becomes duchess. Spring – An early version of the satirical play The Rehearsal, by George Villiers, 2nd Duke of Buckingham, is prepared for production, but cancelled due to the Great Plague of London. In this version, the hero, Bilboa, mocks Sir Robert Howard. When the play is finally staged in 1672, changed conditions inspire a revision and "Bilboa" is replaced by "Bayes," a figure inspired by John Dryden. April 17 – Roger de Rabutin, Comte de Bussy, elected this year to the Académie française, begins a year's imprisonment in the Bastille for besmirching the reputation of ladies of the French Court in Histoire amoureuse des Gaules. May – Nell Gwyn appears opposite Charles Hart in James Howard's Restoration comedy All Mistaken, or the Mad Couple. August 27 – Ye Bare & Ye Cubbe, the first play in English in the American colonies, is performed in Pungoteague, Virginia. September 22 – Molière's comedy L'Amour médecin ("Love, the doctor") is first presented, before Louis XIV of France at the Palace of Versailles with music by Jean Baptiste Lully. November 7 – The London Gazette is first published, under the title The Oxford Gazette. December 4 – Jean Racine's tragedy Alexandre le Grand is premièred by Molière's troupe at the Théâtre du Palais Royal (rue Saint Honoré) in Paris. Eleven days later, Racine moves it to the Comédiens du Roi at the Hôtel de Bourgogne, causing a rift with Molière.