Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық ғалым (1943 жылы туған)
American scholar (born 1943)
Стивен Джей Гринблатт (1943 жылдың 7 қарашасында туған) – американдық әдебиет тарихшысы және жазушы. 2000 жылдан бері Гарвард университетінде Джон Коган университетінің гуманитарлық ғылымдар профессоры қызметін атқарып келеді. Гринблатт – "Нортон Шекспир" (2015) журналының бас редакторы, сондай-ақ "Нортон ағылшын әдебиеті антологиясы" журналының бас редакторы және авторы. Гринблатт жаңа тарихилықтың негізін қалаушылардың бірі, ол көбінесе "мәдени поэтика" деп атап жүретін сындық тәжірибелер жиынтығын ұсынды; оның еңбектері 1980 жылдардың басында осы терминді енгізгеннен бері зор ықпалға ие болды. Гринблатт жаңа тарихилық, мәдениеттану, Ренессанс және Шекспирді зерттеу салаларында көптеген кітаптар мен мақалалар жазды және редакциялады, бұл салаларда сарапшы саналады. Ол сонымен қатар әдеби-мәдени журналдың негізін қалаушылардың бірі, онда жаңа тарихиліктердің мақалалары жиі жарияланады. Оның ең танымал еңбегі – Шекспирдің өмірбаяны "Уилл ин уорлд" ("Әлемдегі Уилл"), ол тоғыз апта бойы "Нью-Йорк Таймс" бестселлер тізіміне енді. 2012 жылы ол жалпы танымдық әдебиет бойынша Пулитцер сыйлығын, ал 2011 жылы "The Swerve: How the World Became Modern" үшін әдебиет бойынша Ұлттық кітап сыйлығын жеңіп алды.
Stephen Jay Greenblatt (born November 7, 1943) is an American literary historian and author. He has served as the John Cogan University Professor of the Humanities at Harvard University since 2000. Greenblatt is the general editor of The Norton Shakespeare (2015) and the general editor and a contributor to The Norton Anthology of English Literature. Greenblatt is one of the founders of new historicism, a set of critical practices that he often refers to as "cultural poetics"; his works have been influential since the early 1980s when he introduced the term. Greenblatt has written and edited numerous books and articles relevant to new historicism, the study of culture, Renaissance studies and Shakespeare studies and is considered to be an expert in these fields. He is also co founder of the literary cultural journal Representations, which often publishes articles by new historicists. His most popular work is Will in the World, a biography of Shakespeare that was on The New York Times Best Seller list for nine weeks. He won the Pulitzer Prize for General Non Fiction in 2012 and the National Book Award for Nonfiction in 2011 for The Swerve: How the World Became Modern.
Білім және мансап
Гринблат Бостонда дүниеге келіп, Массачусетс штатының Ньютон қаласында өскен. Ньютон орта мектебін бітіргеннен кейін ол Йель университетінде (BA 1964, PhD 1969) және Кембридждегі Пемброк колледжінде (MPhil 1966) білім алды. 2000 жылы Джон Коган университетінің гуманитарлық ғылымдар профессоры атанды. Гринблат "1980-1990 жылдары АҚШ-тың ағылшын тілі кафедраларында әдеби поэтикадан мәдени поэтикаға және мәтіндік интерпретациядан контексттік интерпретацияға өтудегі маңызды тұлға" деп есептеледі. Гринблат Гарвардтың "Қауіп астындағы ғалымдар" (SAR) бағдарламасын құрған және факультеттік төрағасы болып табылады. SAR – академиялық еркіндік принциптерін қолдау және қорғау және әлемдегі ғалымдардың адам құқықтарын қорғау мақсатымен құрылған, АҚШ-та орналасқан халықаралық академиялық мекемелер желісі. Гринблат Берлиндегі Wissenschaftskolleg-тің ұзақ мерзімді стипендияты болды. Қонақ профессор және лектор ретінде Гринблат École des Hautes Études, Флоренция университеті, Киото университеті, Оксфорд университеті және Пекин университеті сияқты мекемелерде оқыды. Ол Римдегі Америка академиясының резиденты болды және Америка өнер және ғылым академиясының (1987), Америка философиялық қоғамының (2007) және Америка өнер және әдебиет академиясының (2008) мүшесі болды; сондай-ақ, ол қазіргі заманғы тілдер қауымдастығының президенті болды. 2022 жылдың ақпан айында Гринблат Гарвардтың 38 профессорының бірі болып, профессор Джон Комароффты қорғаған хатқа қол қойды, ол университеттің жыныстық және кәсіби этика ережелерін бұзғаны анықталған еді. Студенттер Комароффтың әрекеттеріне және университет тарапынан жауап бермеуіне қатысты егжей-тегжейлі айыптамалармен сотқа жүгінгеннен кейін, Гринблат хаттан атын шығаруды қалаған бірнеше қол қоюшының бірі болды.
Greenblatt was born in Boston and raised in Newton, Massachusetts. After graduating from Newton High School, he was educated at Yale University (BA 1964, PhD 1969) and Pembroke College, Cambridge (MPhil 1966). He was named John Cogan University Professor of the Humanities in 2000. Greenblatt is considered "a key figure in the shift from literary to cultural poetics and from textual to contextual interpretation in U. S. English departments in the 1980s and 1990s." Greenblatt is the founder and faculty co chair of Harvard's branch of the Scholars at Risk (SAR) program. SAR is a U. S. based international network of academic institutions organized to support and defend the principles of academic freedom and to defend the human rights of scholars around the world. Greenblatt was a long term fellow of the Wissenschaftskolleg in Berlin. As a visiting professor and lecturer, Greenblatt has taught at institutions including the École des Hautes Études, the University of Florence, Kyoto University, the University of Oxford and Peking University. He was a resident fellow at the American Academy in Rome, and is a fellow of the American Academy of Arts and Sciences (1987), the American Philosophical Society (2007), and the American Academy of Arts and Letters (2008); he has been president of the Modern Language Association. In February 2022, Greenblatt was one of 38 Harvard faculty to sign a letter to The Harvard Crimson defending Professor John Comaroff, who had been found to have violated the university's sexual and professional conduct policies. After students filed a lawsuit with detailed allegations of Comaroff's actions and the university's failure to respond, Greenblatt was one of several signatories to say that he wished to retract his name from the letter.
Отбасы
Гринблат – Шығыс Еуропалық еврей, ашкенази және литвак. Оның дінге берілген еврей әжелері мен аталары Литвада туған; әкесінің әжелері Каунастан, ал анасының әжелері Вильнюстен. Гринблаттың әжелері мен аталары 1890 жылдардың басында патшалық Ресейдің жас еврей жігіттерін Ресей армиясына әскерге алу жоспарынан қашу үшін АҚШ-қа көшіп келді. 1998 жылы ол әдеби сыншы Рами Таргоффқа үйленді, оны өзінің жан жары деп сипаттады.
Greenblatt is an Eastern European Jew, an Ashkenazi, and a Litvak. His observant Jewish grandparents were born in Lithuania; his paternal grandparents were from Kaunas and his maternal grandparents were from Vilnius. Greenblatt's grandparents immigrated to the United States during the early 1890s in order to escape a Czarist Russification plan to conscript young Jewish men into the Russian army. In 1998, he married literary critic Ramie Targoff, whom he has described as his soulmate.
Жұмыс
Гринблат Шекспир, Ренессанс, мәдениет және Жаңа тарихилық (оның көбінесе "мәдени поэтика" деп аталатын) туралы көп жазды. Оның көптеген жұмыстары "ұжымдық жобаның бөлігі" болды, мысалы, Берклидегі әдеби мәдени журнал «Representations» редакторы ретінде (оның 1983 жылы негізін қалауына қатысты), «Norton Anthology of English Literature» сияқты басылымдардың редакторы және Кэтрин Галлахермен бірлесіп жазған «Practicing New Historicism» (2000) кітабының авторлары. Гринблат сонымен қатар Лаос және Қытайда саяхаттау, әңгіме айту және кереметтер туралы жазған. Гринблаттың Чарльз Л. Миемен бірлесіп жасаған «Карденио» туындысының премьерасы 2008 жылдың 8 мамырында Массачусетс штатының Кембридж қаласындағы Американдық репертуар театрында өтті. «Кардениоға» сын-тексерулер аралас болғанымен, көрермендер оң жауап берді. Американдық репертуар театры көрермендердің пікірлерін ұйымның блогында жариялады. «Карденио» он елде қойылымға қойылды, ал тағы да халықаралық қойылымдар жоспарлануда. Ол 2016 жылғы АҚШ президенттік сайлауының нәтижесіне алаңдаушылық тудырғандықтан 2018 жылғы «Тирант: Шекспир саясаты» кітабын жазды.
Greenblatt has written extensively on Shakespeare, the Renaissance, culture and New Historicism (which he often refers to as "cultural poetics"). Much of his work has been "part of a collective project", such as his work as co editor of the Berkeley based literary cultural journal Representations (which he co founded in 1983), as editor of publications such as the Norton Anthology of English Literature, and as co author of books such as Practicing New Historicism (2000), which he wrote with Catherine Gallagher. Greenblatt has also written on such subjects as travelling in Laos and China, story telling, and miracles. Greenblatt's collaboration with Charles L. Mee, Cardenio, premiered on May 8, 2008, at the American Repertory Theater in Cambridge, Massachusetts. While the critical response to Cardenio was mixed, audiences responded quite positively. The American Repertory Theater has posted audience responses on the organization's blog. Cardenio has been adapted for performance in ten countries, with additional international productions planned. He wrote his 2018 book Tyrant: Shakespeare on Politics out of anxiety over the result of the 2016 US presidential election.
Жаңа тарихилық
Гринблат алғаш рет "Жаңа тарихилық" терминін 1982 жылы "Ағылшын Ренессансындағы формалардың күші" кітабының кіріспесінде қолданды. Онда ол "әдеби және тарихинің өзара әсерлесуін" көрсету үшін Елизавета I патшайымының "Эссекс бүлігі қарсаңында Шекспирдің "Ричард II" пьесасының қайта қойылғанына деген ашулы реакциясын" пайдаланды. Көптеген зерттеушілер Жаңа тарихилықтың "ағылшын әдебиетінің барлық дәстүрлі кезеңдеріне" әсер еткенін айтады. Кейбір сыншылар оны "әдеби және эстетикалық құндылыққа қайшы, тарихині әдебиге немесе әдебиді тарихиге дейін кемітеді, адамның икемділігі мен шығармашылығын жоққа шығарады, мәдени және сындық теорияның саясатын құлатпақ болады [және] теорияға қарсы" деп айыптайды. Басқалары Жаңа тарихилықты, сыншылардың әдебиетті тарихи контексте қарастырып, оны "тарихи жағдайда қалыптасқан" деп түсінуге мүмкіндік беретін "әдістер жинағы" деп бағалайды. Гринблаттың Жаңа тарихилық және "мәдени поэтика" туралы еңбектеріне "Жаңа тарихилықты қолдану тәжірибесі" (2000) (Кэтрин Галлахермен бірге) кіреді, онда Гринблат "анекдоттың "шындықтың сезімі" ретінде қалай көрінетінін" талқылайды, сондай-ақ "Мәдениет поэтикасына қарай" (1987) еңбегінде Жан Франсуа Лиотар мен Фредрик Джеймсон қойған "өнер мен қоғамның қалай байланысты екендігі" сұрағына "бір ғана теориялық көзқарасқа жүгіну арқылы жауап беру мүмкін емес" деп мәлімдейді. Атап айтқанда, "Лир патша және Харснеттің "шайтандық әңгімелері" еңбегінде" Гринблат "Шекспирдің өзіне-өзі сынай қарауы, оның анатомиялық зерттеулеріне түсетін институттар мен биліктің символизмімен тығыз байланысты" деп санайды. Шекспир туралы еңбектерінде оның тақырыптарына әруақтар, тазарту орны, алаңдаушылық, жын-перілерді қуу және кек алу кіреді. Ол сонымен қатар "Нортон Шекспирдің" бас редакторы. Бұл Жаңа тарихилық, Жаңа сынның мәтіндерді "мәдени өндірістің басқа түрлерінен бөліп, автономды эстетикалық кеңістікке" жіберуіне және тарихилік көзқарасқа, Ренессанс мәтіндері "бүкіл халық ұстанған біртұтас дүниетанымын" көрсетеді деген пікірге қарсы тұрады. Оның орнына, "он алтыншы және он жетінші ғасырлардағы жазбаларды түсінгісі келетін зерттеушілер, олар зерттейтін мәтіндердің Ренессанс мәдениетін құрайтын институттар, тәжірибелер және сенімдер желісімен қалай байланысқандығын анықтауы керек" деп мәлімдейді. Ол сонымен қатар антологияның Ренессанс әдебиеті бөлімінің және "қазіргі уақыттағы ең ықпалды педагогикалық еңбегі" болып табылатын "Нортон Шекспирдің" бас редакторы.
Greenblatt first used the term "New Historicism" in his 1982 introduction to The Power of Forms in the English Renaissance wherein he uses Queen Elizabeth I's "bitter reaction to the revival of Shakespeare's Richard II on the eve of the Essex rebellion" to illustrate the "mutual permeability of the literary and the historical". New Historicism is regarded by many to have influenced "every traditional period of English literary history". Some critics have charged that it is "antithetical to literary and aesthetic value, that it reduces the historical to the literary or the literary to the historical, that it denies human agency and creativity, that it is somehow out to subvert the politics of cultural and critical theory [and] that it is anti theoretical". Others praise New Historicism as "a collection of practices" employed by critics to gain a more comprehensive understanding of literature by considering it in historical context while treating history itself as "historically contingent on the present in which [it is] constructed". Greenblatt's works on New Historicism and "cultural poetics" include Practicing New Historicism (2000) (with Catherine Gallagher), in which Greenblatt discusses how "they anecdote appears as the 'touch of the real'" and Towards a Poetics of Culture (1987), in which Greenblatt asserts that the question of "how art and society are interrelated," as posed by Jean François Lyotard and Fredric Jameson, "cannot be answered by appealing to a single theoretical stance". In particular, as he states in "King Lear and Harsnett's 'Devil Fiction'," Greenblatt believes that "Shakespeare's self consciousness is in significant ways bound up with the institutions and the symbology of power it anatomizes". His work on Shakespeare has addressed such topics as ghosts, purgatory, anxiety, exorcists and revenge. He is also a general editor of the Norton Shakespeare. This New Historicism opposes the ways in which New Criticism consigns texts "to an autonomous aesthetic realm that [dissociates] Renaissance writing from other forms of cultural production" and the historicist notion that Renaissance texts mirror "a coherent world view that was held by a whole population," asserting instead "that critics who [wish] to understand sixteenth and seventeenth century writing must delineate the ways the texts they [study] were linked to the network of institutions, practices, and beliefs that constituted Renaissance culture in its entirety". He is also the co editor of the anthology's section on Renaissance literature and the general editor of the Norton Shakespeare, "currently his most influential piece of public pedagogy."