Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Желкенді қайықтың қисайюын азайту үшін леeward фольгасы. Брюс фольгасы – бұл әдетте сыртқы тірекке орнатылған және көлденең және тік күштерді қамтамасыз ету үшін бұрышта орнатылған фольгадан тұратын, леeboard-тың бір түрі. Оны 1960 жылдардың басында Эдмонд Брюс ойлап тапты және алғаш рет 1965 жылдың сәуір айында "Әуесқой яхталар зерттеу қоғамы" басылымында жарияланды.
Leeward foil on a sailboat to reduce heeling
A Bruce foil is a variant of the leeboard, consisting of a foil typically mounted on an outrigger and always set at an angle to provide both lateral and vertical force. It was invented by Edmond Bruce in the early 1960s, and first published in the Amateur Yacht Research Society publication in April 1965.
Теория
Желкендік қозғалысқа қарсылықты арттыратын барлық әдістер де, желкендегі күштердің теңгерімсіздігінен туындайтын еңкейуге (тұяқтылыққа) әкеледі, сондай-ақ су сызығының үстіндегі күштер мен орталық тақта немесе су астындағы басқа да қанатшадан туындайтын бүйірлік қарсылыққа да себеп болады. Нәтижесінде пайда болатын бұрылу моменті, корпустың судың итеру күші бұл күшті теңестіре алғанша еңкейуіне (тұяқтауына) алып келеді. Сондықтан корпустың шектеулі итеру күші, желкеннің тиімді өндіре алатын күшін шектейді. Бұл шектеуді жоюдың бір жолы – желкен және су асты қанатшасы тудыратын күштерді бір бағытта келтіріп, мүмкіндігінше бұрылу моментін жою арқылы еңкейуді азайту. Осыған екі тәсіл ұсынылған: бірі – еңіс тіреу құрылғысы, екіншісі – Брюс қанатшасы.
Nearly all methods that increase resistance to sideways movement also cause heeling, the leaning produced by the imbalance of the forces on the sails, high above the waterline, and the sideways resistance, generated by the centerboard or other foil below the waterline. The resulting torque causes the hull to heel until the buoyancy of the hull provides sufficient torque to balance the heeling force. The limited buoyancy of the hull therefore limits the amount of force that the sail can effectively produce. One solution to dealing with this limit is to bring the forces generated by the sail and the underwater foil into alignment, canceling as much of the torque as possible and thus reducing the amount of heeling. Two approaches to this have surfaced one being the inclined rig, and the other the Bruce foil.
Іске асыру
Брюс фольгасы корпустың орта сызығынан алысқа жылжыту арқылы және оны бұрышты етіп орнату арқылы моментті азайтады, сонда фольганың су асты бөлігінің ортасынан өтетін перпендикуляр сызық желкендердің қысым орталығымен қиылысады. Дәстүрлі орталық тақта сияқты, Брюс фольгасы көбінесе симметриялық дизайнмен жасалады, мысалы, NACA 00xx сериясы, ол көтерілу үшін қажетті шабуыл бұрышын қамтамасыз ету үшін корпустың су арқылы жылжуына сенеді. Жағаға орнатылғанда, Брюс фольгасы жақтық күшпен қатар жоғары көтерілу күшін де тудырады, ал жел жағына орнатылғанда төмен қарай бағытталған күшті тудырады. Брюс фольгаларын кейбір тримаран конструкцияларында қолданылғандай, жұптап, әр жағында біреуден орнатуға болады. Бұл жағдайда, жағадағы фольга жағадағы амамен бірлесіп жұмыс істейді, ал жел жағындағы фольганың соғуды азайту үшін жиырылуы мүмкін. Тепе-теңдік күйінде, фольга мен желкеннің күші әрқашан теңгерілген болуы керек, сондықтан кентіру мүмкін емес, бірақ іс жүзінде бұл әрқашан осылай бола бермейді. Фольганың күші кеме корпусының судағы қозғалысына, ал желкеннің күші желдің желкенге қатысты қозғалысына байланысты болғандықтан, желдің жылдамдығы мен бағытының кенеттен өзгеруі фольганың тепе-теңдігін бұзып, кемені қисайтуы мүмкін. Сонымен қатар, жел жағында орналасқан фольга тұрақсыз жағдайға алып келеді, себебі фольганың судан көтерілуі, мысалы, қисайту немесе толқын әсерінен, төмен қарай бағытталған күштің азаюына және ықтимал кентіруге әкелуі мүмкін. Жағадағы фольга көбірек тұрақтылықты қамтамасыз етеді, өйткені көтерілу күшін жоғалтқанда фольга суға қайта түсуге мәжбүр болады.
A Bruce foil reduces torque by moving the foil far out from the centerline of the hull, and angling it so that a perpendicular line through the center of the underwater portion of the foil will intersect the center of pressure of the sails. Like a traditional centerboard, the Bruce foil is generally a symmetric design, such as the NACA 00xx series, which relies on the leeward slip of the hull to provide the angle of attack needed to generate lift. When mounted on the lee side, the Bruce foil generates an upwards lift in addition to lateral force, and when mounted on the windward side, it generates a downwards force. Bruce foils can be mounted in pairs, one on each side, as used in some trimaran designs. In this case, the leeward foil works in conjunction with the leeward ama to provide lift, and the windward foil can be retracted to reduce drag. At equilibrium, the force from the foil and the sail will always be balanced, so capsize should be impossible, but in practice that is not the case. Since the foil's force is relative to the hull's movement through the water, and the sail's force is relative to the wind moving past the sail, sudden changes in wind speed or direction can unbalance the foil and cause heeling. In addition, a foil on the windward side presents an unstable situation, since any lifting of the foil out of the water, by mechanisms such as heeling or wave action, will result in reduced downwards force, potentially leading to capsize. A lee foil provides more stability, as loss of lift will force the foil back into the water.
Артықшылықтары мен кемшіліктері
Брюс пластинасының басты артықшылығы – желкендерді дерлік тік күйде ұстап, экипаж салмағын жылжытпастан желдің толық күшін пайдаланып қозғалысқа түсуіне мүмкіндік беруі. Басты кемшілігі – желкендер тік күйде қалып, желдің толық күшін сақтап тұрады, ал дәстүрлі пластиналардағыдай, корпустың бұрышы артқан сайын күші азаймайды. Брюс пластинасы күштің тік компонентінен туындаған кедергіні де арттырады, сондай-ақ пластинаның ортадан қабатта орналасуынан туындаған бұрылу күшін жасайды, бұл рульдік жүйені түзетуді қажет етуі мүмкін.
The main advantages over a typical centerboard or leeboard is that the Bruce foil allows the sails to remain nearly upright and keep the full force of the wind available to drive movement without the crew needing to move their weight. The main disadvantage is that the sails remain upright and keep the full force of the wind available, rather than depowering with increasing angle of heel as happens with traditional foils. The Bruce foil also produces increased drag as a result of the vertical component of force, as well as a yawing force due to the off center placement of the foil, which may require alteration of the steering system to compensate.