Сидни Дэвис: Әлеуметтік фильмдер режиссерінің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Америкалық кинорежиссер (1916-2006)

Сидни Дэвис (1 сәуір 1916 – 16 қазан 2006) – әлеуметтік мәселелерді көркейтуге арналған фильмдерге маманданған американдық режиссер және продюсер.

Ерте өмір

Дэвис 1916 жылдың 1 сәуірінде Чикаго, Иллинойс штатында дүниеге келді. Ол үй бояушысы әкесінен және тігінші анасынан туған. 1920 жылы Дэвис төрт жаста болғанда, отбасы Лос-Анджелеске көшіп келді. Ол ата-анасын асырау үшін орта мектепті тастап кетті. Оның фильмдері жүргізушілердің қауіпсіздігі, марихуана қолдану, героинге тәуелділік және бандиттік соғыстар сияқты тақырыптарды қамтиды. "Тірі жүр және үйрен" (1951) – Дэвистің бір танымал фильмі. Әкесі үйге келгенде, қыз оны қарсы алу үшін секіріп, кілемге сүрініп, қайшыға ілініп қалады. Фильмдегі басқа балалар да сондай бақытсыздыққа ұшырайды – тік жардан құлайды, машинаның астына түседі немесе ұшқан шыны сынықтарынан бір көзін жоғалтады. Дэвистің ең танымал фильмдерінің бірі – "Жастар сақ болыңдар" (1961), ол Инглвуд, Калифорния полиция департаменті мен Инглвуд біріктірілген мектеп округінің ынтымақтастығымен түсірілген. Ол еркектердің гомосексуализмі мен жыртқыш педофилдердің қауіп-қатерінен сақтандырады. Фильмде: "Джимми Ральфтың ауруға шалдыққан екенін білмеді – осы ауру қызылша сияқты көзге көрінбейді, бірақ одан да қауіпті және жұқпалы – сананың ауруы. Ральф гомосексуал еді: өз жынысынан адамдармен жақын қарым-қатынас құруға ұмтылатын адам". Көптеген сарапшылар бұл "білім беру" фильмі жеккөрушілік стереотиптер мен фанатизмді таратуға бағытталған деп атап өтті. "Егер фильм гомосексуализм мен педофилияны теңеуде соншалықты қатал болмағанда, "Жастар сақ болыңдар" фильмінің ақымақтығына күлу оңай болар еді. Ересектердің өзара келісіммен жыныстық қатынас жасауы мен балаларды зорлауы арасында зор айырмашылық бар, тіпті қазір де көптеген адамдар осы айырмашылықты ажырата алмайды. "Жастар сақ болыңдар" сияқты фильмдер гомофобия мәдениетін күшейте түсті, бірақ оны ақыл-ой мен салауаттылықтың дауысы ғана жақында жоюға тырысты". Сол жылы Дэвис "Қыздар сақ болыңдар" фильмін жасады, ол қыздарды өзін қорғанышсыз жағдайға түсірмеуге ескертті. Бұл тақырыпты Дэвис кем дегенде 10 жыл бұрын түсірген "Аты белгісіз" фильмінде де көтерген болатын. Сондай-ақ 1961 жылы Дэвис "Тәуелсіздердің азғырылуы" фильмін түсірді, ол жасөспірімдерге марихуана қолдану героинге тәуелділікке әкеледі деген хабарды жеткізді, көптеген марихуана белсенділері бұл тұжырымды сырғымалы қателік ретінде сынға алды. Фильмде жасөспірім қыздың "қызыл" және "қуаттандырушы таблеткалар" қолдануынан бастап, марихуананың алғашқы сорғысына, героинге тәуелділігіне және оның жиырма жасқа толған күні тұтқындалған жезөкшелік тағдырына дейін көрсетіледі, ол "қоғамнан жоғалды". Фильмде: "Ол өлімге тап болмайынша үмітсіз, қорлаушы өмір сүруін жалғастырады" делінеді. 1964 жылы оның "Sid Davis Productions" компаниясы "Күтуге тым жақсы" фильмін таратты, оның мақсаты – жасөспірімдердің темекіге қарсы білімге қарсы тұруын жою. Фильмде сатира мен әзіл-қалжың, әңгімесіз қысқаша очерк түрінде темекі жарнамасының қателігін көрсету үшін қолданылды – бұл оның жанрындағы бұрын-соңды болмаған тәсіл. Фильм негізгі баспасөзден оң пікірлер алды, сонымен қатар академиялық журналдарда жарияланды. Дэвистің жұмысы әдетте шағын тақырыптар тобымен байланысты: бейтаныс адамдарға абай болу керек, әлем бейтаныс адамдардың болуына қарамастан, жағымсыз орын және балалар әрекет етуден бұрын ойлануы керек. Оның фильмдерінде әдетте бірқалыпты әңгімелер болады, оларды психикалық гигиена авторы Кен Смит "саңылаулы мораль" деп атайды. Оның жұмысы анекдоттарға негіделген және дәлелдермен қолдау көрсетілмейді, және әлеуметтік бағыт-бағдар фильмдерінің арасында әйгілі, өйткені Дэвис "Coronet Films" және "Encyclopædia Britannica" сияқты ғылыми фильмдерді жасаушылар қамтыған тақырыптарды қамтыған жоқ. "Coronet", "Centron Corporation" және "Britannica" әдетте социологиядан докторлық дәрежесі бар ғалымдар командаларымен жұмыс істеді, олар өз фильмдерінің дамуына басшылық жасады. Дэвис кеңесшілерді пайдаланғанда, тиісті салада білімі бар мамандарды жиі пайдаланбады, оның орнына полиция және детективтерді олардың тәжірибелік кеңестері үшін пайдаланды. Өзінің әлеуметтік ескерту фильмдерінен басқа, әдетте қарапайымдылығымен, дәлсіздігімен және қарапайымдылығымен танымал болған Дэвис полицияға арналған "Оқпана немесе тапанша?" (қай жағдайда қандай қаруды қолдану керек екенін түсіндіреді) және әскери фильмдер, мысалы "LAPES" және "PLADS" (Вьетнамдағы жау аумағында ұшақтарға нақты жерлерге жеткізілімді түсіруге мүмкіндік беретін жеткізу жүйелерін түсіндіреді) сияқты фильмдерді де жасады. Оның әлеуметтік ескерту фильмдерінің канонында екі ерекше фильм бар: "Банда мүшесі" (1954) және "13 жас" (1955). Екеуін де Арт Свердлов жазды және режиссерлік етті. "Банда мүшесі" фильмінде...

Davis was born on April 1, 1916, in Chicago, Illinois. He was born to a housepainter father and a seamstress mother. The family moved to Los Angeles, California, in 1920, when Davis was four years old. He dropped out of junior high school to help support his parents. His films cover topics such as driver safety, marijuana use, heroin addiction, and gang warfare. Live and Learn (1951), a fairly famous Davis film, features Jill cutting out paper dolls in her room. When her father comes home, she jumps up to greet him, trips on the carpet, and impales herself on the scissors. Other children in the film are equally unlucky—falling off cliffs, being run over by cars, or losing vision in one eye from flying shards of glass. One of Davis' most notorious films, Boys Beware (1961), produced with the cooperation of the Inglewood, California Police Department and the Inglewood Unified School District, warns boys of the perceived dangers of male homosexuals, predatory pedophiles. The film includes the line "What Jimmy didn't know was that Ralph was sick—a sickness that was not visible like smallpox, but no less dangerous and contagious—a sickness of the mind. You see, Ralph was a homosexual: a person who demands an intimate relationship with members of their own sex." Many commentators have pointed out that the "educational" film simply spread hateful stereotypes and bigotry. "It might be easy to laugh at the stupidity of “Boys Beware” if the film wasn't so virulent in equating homosexuality and pedophilia. There is a world of difference between adults having consensual intercourse and adults abusing children, and even at this late date too many stupid people cannot tell the difference. Films like “Boys Beware” reinforced a culture of homophobia which is only recently being chipped away by voices of intelligence and common sense." The same year, Davis made Girls Beware, warning girls not to put themselves into situations where they would be defenseless, a topic that Davis had covered at least 10 years earlier in his film Name Unknown, in which a man used a gun to accost a couple in isolated surroundings, forcing the boy into the trunk of the car and raping the girl. Also in 1961, Davis made the film Seduction of the Innocent, targeting teenagers with the message that marijuana use leads to heroin addiction, a message that many marijuana activists dispute as an example of a slippery slope fallacy. The film follows a teenage girl through her use of "reds", "pep pills", and 7 Up, to her first puff of marijuana, to her addiction to heroin, to her fate as a prostitute arrested on her twentieth birthday, "lost to society". The film promises that "she'll continue her hopeless, degrading existence until she escapes in death." In 1964 his company Sid Davis Productions distributed his film Too Tough to Care, aimed at undermining teenage resistance to anti smoking education. The film used satire and humor, in a short story with no narration, to illustrate the misleading claims of cigarette advertising – an unconventional approach for its genre. The film garnered positive reviews in the mainstream press as well as coverage in academic journals. Davis' work is consistently about a relatively small group of themes: that strangers must be treated with caution, that the world itself is an unfriendly place, regardless of the presence of strangers, and that children must think before acting. His films typically feature monotonous narration suffused with what Mental Hygiene author Ken Smith calls a "sledgehammer morality." His work is anecdotal and unsupported by evidence, and is notorious among social guidance films because Davis covered topics that scholarly film producers such as Coronet Films and Encyclopædia Britannica did not address. Coronet, Centron Corporation, and Britannica typically had teams of scholars with PhDs in sociology who guided development of their films. Davis, when he used consultants, rarely used anyone with a degree in a relevant field, instead he used policemen and detectives for their anecdotal advice. Aside from his social warning films generally known for their bleakness, inaccuracy and simplistic presentations, Davis made some police training films such as Shotgun or Sidearm? (explaining which situations call for which firearms) and military films such as LAPES and PLADS (explaining delivery systems developed to allow planes to drop supplies onto exact locations in generally hostile territory in Vietnam). Two atypical films in his social warning film canon are Gang Boy (1954) and Age 13 (1955). Both were written and directed by Art Swerdloff. In Gang Boy, Mexican and Anglo gangs in southern California declare a truce and begin working together to make a better world for their younger siblings. The film was based on a true story that happened in Pomona, California, in the 1950s. After a few years of directing films, Davis continued as a cinematographer for his company, Sid Davis Productions, hiring others such as Art Swerdloff, Robert D. Ellis, and Ib Melchior to write and direct. Later he hired cinematographers to lens the films as well as office workers to distribute them and spent his time enjoying his hobby of mountain climbing. Davis became involved in the real estate market in Los Angeles during the 1950s, at a time when it was booming due to development resulting from the influx of people to work in the defense industry. Through income from his films, work as a stand in, and real estate investments, Davis became a multimillionaire. Later in his life, Davis became famous among mountain climbers, securing the world record for climbing California's Mt. San Jacinto, climbing it 643 times over his life, the last time on September 1, 1998, at age 82.

Оның фильмдерінің қол жетімділігі

Дэвистің "Age 13", "Gang Boy", "The Terrible Truth" (тағы бір есірткіге қарсы фильм) және "The Dropout" фильмдері Рик Прелингтердің "Our Secret Century" CD-ROM жинағының 5-томында қолжетімді. Оның "The Terrible Truth" және "Boys Beware" фильмдерін archive.org сайтында осы жерде және осы жерде тиісінше таба аласыз. Оның "The ABC of Walking Wisely" фильмі және "Санта мен ақылды қар патшайымы" атты қысқаметражды фильмі Rifftrax-тан – бұрынғы "Mystery Science Theater 3000" тобының актерлерінен құралған ойын-сауық тобынан күлкілі түсініктемелермен бірге цифрлық форматта қолжетімді.

Жеке өмір

1941 жылы ол кинода массовкада жұмыс істейтін Норма Хенкинспен танысты. Алты айдан соң олар үйленді. Оның Джилл атты қызы болды. Норма Хенкинс 1996 жылы дүниеден озды.

Өлім

Дэвис 2006 жылғы 16 қазанда 90 жасында Калифорния штатының Палм-Дезерт қаласындағы үйінде қайтыс болды. Өлімнің себебі – өкпе рагы. Ол қайтыс болған кезде оның серігі Ширли Фризен және немересі болған.