Кіріспе

Американдық либертариандық ғылыми фантастика авторы және саяси белсенді (1946–2021)

Лестер Нил Смит III (12 мамыр 1946 – 27 тамыз 2021), Л. Нил Смит ретінде әйгілі, американдық либертариандық ғылыми фантастика авторы және саяси белсенді болған. Оның еңбектеріне 1983 жылы жарық көрген Ландо Калриссиан романдарының трилогиясы кіреді: «Ландо Калриссиан және Шарудың ми-арпасы», «Ландо Калриссиан және Осеонның жалынды желдері» және «Ландо Калриссиан және ТонБоканың жұлдызды үңгірі». Ол сонымен қатар «Паллас», «Ақсақалдардың ұясы» және «Ықтималдық көпіршігі» атты романдарды жазды, олардың әрқайсысы Либертариандық футуристер қоғамының жыл сайынғы «Прометей» сыйлығын (Смит жеке өзі құрған) ең жақсы либертариандық ғылыми фантастика романы үшін жеңіп алды. 2016 жылы Смит Либертариандық футуристер қоғамынан өмірінің бойындағы жетістіктері үшін арнайы сыйлық алды.

Ерте өмір

Смит 1946 жылдың 12 мамырында Колорадо штатының Денвер қаласында туған. Оның әкесі Әуе күштерінің офицері болған, балалық шағын Уэко, Маккуини және Ла Порте (Техас штаты); Салина (Канзас штаты); Сакраменто (Калифорния штаты); және Гиффорд (Иллинойс штаты) сияқты әртүрлі жерлерде өткізген (бәрі бесінші сыныпты бітіруге дейін), содан кейін Ньюфаундлендтағы Сент-Джонс және Флоридадағы Форт-Уолтон-Бич қалаларында орта мектепті бітірген.

Жұлдыздар соғысы кеңейтілген ғалам романдары

Смит «Жұлдыздық соғыстар» кеңейтілген ғаламында өтетін үш роман жазды. Үшеуі де Хан Солоның серігі және «Мың жылдық бүркіт» ғарыш кемесінің бұрынғы иесі Ландо Калриссианды көрсетеді, ол алғаш рет «Империяның кері шабуылы» фильмінде таныстырылды. Романның оқиғасы «Сифтердің кек алуы» мен IV эпизод: «Жаңа үміт» аралығында өтеді. «Ландо Калриссиан және Шарудың миндальарпы» (1983 жылдың шілдесі) – сериядағы алғашқы роман, онда Калриссиан сабак ойынында Vuffi Raa дроидін жеңіп алады, бірақ оны алу үшін Рафа жүйесіне сапар шегуге мәжбүр болады, онда Рокур Гепта оны ежелгі артефактты іздеуге итермелейді. «Ландо Калриссиан және Осеонның жалынды желдері» (1983 жылдың қазаны) Калриссиан мен Vuffi Raa кейінірек жүк тасымалымен айналыса бастаған кездегі оқиғаны жалғастырады. Калриссиан Осеон жүйесіндегі жоғары сыйлы сабак ойынына шақырылады, онда ол Рокур Гептаның кек алуынан қорғала отырып, есірткі саудасын әшкерелеуге көмектесуге мәжбүр болады. «Ландо Калриссиан және ТонБоканың жұлдыз үңгірі» (1983 жылдың желтоқсаны) романында Калриссиан мен Vuffi Raa Орталықтың қысымымен аштыққа ұшыраған қуғындалған шетелдік нәсілге көмектеседі және Vuffi-дің тегі туралы біледі. Үш роман «Ландо Калриссианның оқиғалары» (1994) жинағында топтастырылған.

Басқа жұмыстар

Паллас Смиттың «Нгу отбасы сагасы» деп атаған сериясының алғашқы бөлігі ретінде жоспарланған. «Паллас» – Паллас астероидіндегі кратерде орналасқан дистопиялық социалистік коммунада өмір сүретін Эмерсон Нгудың тарихы. Эмерсон жасырын түрде кристалл радио құрастырып, коммунадан тыс әлемнің бар екенін білгенде таңғалады. Қашып шыққаннан кейін, ол Палластың қалған бөлігінің либертариандық утопия екенін жасайды. Ол жартылай құлдыққа түскен отбасын ұмыта алмайды – олардың «жұмысшылар жұмағы» ақырында ашаршылықтан қиналып өледі. Сондықтан ол арзан, бірақ берік қару жасауға кіріседі (өйткені Палластағы либертариандықтардың өзіндік қару-жарақ өндірісі болмаған, бұл олардың ұятқа келуіне себеп болды), және бұрынғы коммунасын азат етуді көздейді. Сонымен қатар, ол сыртқы әлемде өмір сүруге қажетті дағдыларды меңгеруі керек. Осылайша, роман бір жағынан білдюнгроман, екінші жағынан саяси төңкеріс туралы әңгіме ретінде жұмыс істейді. «Нгу отбасы сагасының» екінші туындысы «Церес» романының жазылуына Смиттің досы Алан Р. Вайс ұйымдастырған «Церес жобасы» атымен біріккен жеке инвесторлар қаржы бөлді. Сюжеті Жердің күшті гравитациясында сәтті бәсекелесуге бекінген кішкентай астероидтен келген мәнерлеп сырғанаушы және оның «астероид аңшысы» ретінде минералды байлықты іздеген ағасы төңірегінде өрбиді. «Митзва» – 1960 жылдардың социалистік идеалдарына ұшыраған, бейбітшілдік көзқарасын ұстанатын католик дін қызметкері туралы роман. Оның әлемі, оны өсірген неміс иммигранттарының оны асырап алғанын және оның нағыз ата-анасы Холокост кезінде қаза болған еврей жұбы екенін білгенде қирап барады.

Саясат

Смит 1972 жылы Либертариандық партияға қосылды (1971 жылы құрылғаннан кейін). Ол 1977 және 1979 жылдары Бағдарламалық комитетте жұмыс істеді, ал 1978 жылы Колорадо штатының заң шығарушы органына үміткер болып, Рональд Страхлеге 10 895 дауысқа қарсы 1 925 дауыспен жеңіліп қалды. 1999 жылы Смит 2000 жылы президенттікке тәуелсіз кандидат ретінде түсемін деп мәлімдеді, егер оның қолдаушылары оны сайлауға шақыратын онлайн петицияға 1 миллион қол жинаса. 1500 қол жинауға қол жеткізе алмағаннан кейін, оның тәуелсіздік науқаны үнсіз қалды. Содан кейін ол Либертариандық партиясының үміткерлігіне таласты, бірақ Калифорния штатындағы алғашқы сайлауда Гарри Браун оны 71 пайызға 9 пайызбен басып озды. Браун партияның 2000 жылғы ұлттық конвентінде таңдалған болса да, Либертариандық партияның ұлттық ұйымы мен Аризонадағы филиалы арасындағы дауға байланысты Смит Аризона штатындағы сайлауда Либертариандық партияның президенттікке үміткері ретінде тіркелді. Ол және оның серігі Вин Супринович ұлттық сайлауда 5775 дауыс алды, бұл дауыстардың 0,01 пайызынан да аз. Одан кейін Смиттың қолдаушылары жаңа 1 миллиондық қол қою науқанын жариялады; алайда 2003 жылдың соңында жаңа науқан тіпті осы сандардың аз бөлігіне де жете алмады, Смит басқа да саяси лауазымдарға үміткер болмайтынын мәлімдеді. Смит «Еркін штат жобасын» және 2004 жылы президенттікке Баднариктың науқанын қолдады. Смит – анархо-капиталистік және палеолибертариандық журнал «Либертариандық кәсіпорынның» негізін қалаушы және тұрақты түрде мақалалар жазады.