Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Компьютер хоббистері жасаған операциялық жүйе
Operating system made by computer hobbyists
Хоббистік операциялық жүйенің жасалуы – компьютер хоббисімен айналысатын адам үшін күрделі және техникалық білімді талап ететін мүмкіндіктердің бірі. Хоббистік операциялық жүйенің анықтамасы кейде шашыраңқы болуы мүмкін. Оны жасаушылардың көзқарасынан қарасақ, олар оны әдемілік үшін немесе білім алу мақсатында жасайды; ал пайдаланушылар үшін ол тек ойыншық ретінде қолданылуы мүмкін; сондай-ақ, пайдаланушылар саны көп емес операциялық жүйе деп те анықтауға болады. Даму ядро, операциялық жүйе немесе жүктөө құрылғысы сияқты қолданыстағы ресурстардан басталуы мүмкін, немесе толығымен бастапқы кодтан жасалуы да мүмкін. Даму платформасы – операциялық жүйенің мәніне сай жалаңаш аппараттық құралдар болуы мүмкін, бірақ оны виртуалды машинада да жасауға және сынауға болады. Хоббист күрделі жүйені техникалық саланың үнемі өзгеріп отыратын қажеттіліктеріне бейімдеу үшін жауапкершілікті өз мойнына алуға тиіс болғандықтан, операциялық жүйелерді жасауға қызығушылық танытқан көптеген топтар арасында зор ынта көрініс табады.
The development of a hobbyist operating system is one of the more involved and technical options for a computer hobbyist. The definition of a hobby operating system can sometimes be vague. It can be from the developer's view, where the developers do it just for fun or learning; it can also be seen from the user's view, where the users are only using it as a toy; or it can be defined as an operating system which doesn't have a very big user base. Development can begin from existing resources like a kernel, an operating system, or a bootloader, or it can also be made completely from scratch. The development platform could be a bare hardware machine, which is the nature of an operating system, but it could also be developed and tested on a virtual machine. Since the hobbyist must claim more ownership for adapting a complex system to the ever changing needs of the technical terrain, much enthusiasm is common amongst the many different groups attracted to operating system development.
Пайдаланушы интерфейсі
Көптеген хоббилік операциялық жүйелер жасаудың қарапайымдығына байланысты командалық жол интерфейсін немесе қарапайым мәтіндік пайдаланушы интерфейсін қолданады. Көбірек мүмкіндіктерге ие хоббилік операциялық жүйелерде графикалық пайдаланушы интерфейсі болуы мүмкін. Мысалы, AtheOS – графикалық интерфейсі бар және бір ғана бағдарламашы жасаған хоббилік операциялық жүйе.
Most hobby operating systems use a command line interface or a simple text user interface due to ease of development. More advanced hobby operating systems may have a graphical user interface. For example, AtheOS was a hobby operating system with a graphical interface written entirely by one programmer.
BIOS-ты пайдалану
Бұл бөлім негізінен x86 архитектурасына бағытталған. BIOS (Basic Input/Output System) термині компьютерлік жабдықты бастап қойғыш бағдарламалық құралды және операциялық жүйені жүктеу мүмкіндігін қамтамасыз етеді. BIOS сонымен қатар жүктелу кезінде бірнеше төменгі деңгейлі құрылғы драйверлері үшін стандартты интерфейсті орнатады. BIOS ресурстарын көбінесе хобби-жоба опералық жүйелер, әсіресе 16 биттік x86 машиналарын үшін жазылғандары пайдаланады, себебі көптеген хобби-жоба опералық жүйелерді құрастырушылар күрделі төменгі деңгейлі драйверлерді жазуға уақыт таба алмайды немесе олар жүйе үшін бағдарламалық жасақтаманы мүмкіндігінше жылдам жазуға ұмтылады. BIOS-тың ең көп қолданылатын функциялары – VideoBIOS және дискілік қызметтер. Бұлар қолданылады, өйткені бейнекарталар мен дискілік жетектер әртүрлі машиналарда айтарлықтай өзгеше болуы мүмкін және арнайы драйверлерді жазу қиын. BIOS-ты пайдалану қорғалған режимде немесе ұзақ режимде жұмыс істейтін опералық жүйелерде сирек кездеседі, себебі жүйе BIOS драйверлері жұмыс істейтін нақты режимге қайта ауысуы тиіс.
This section is predominantly x86 oriented. The term BIOS (Basic Input/Output System) refers to firmware that initialises computer hardware and has provisions to load an operating system. The BIOS also sets up a standard interface for several low level device drivers at boot time. BIOS resources are often used by hobbyist operating systems, especially those written on 16 bit x86 machines, as many hobby operating systems developers lack the time to write complex low level drivers themselves or they simply want to get into writing software for the system as soon as possible. The most commonly used BIOS functions are VideoBIOS and Disk services. These are used because video cards and disk drives vary significantly on different machines and specialised drivers are often difficult to write. The use of the BIOS is uncommon in operating systems that operate in Protected mode or Long mode, because the system must switch back to real mode which BIOS drivers run in.