Кіріспе
Пикадилли цирк – Лондонның Вестминстер қаласындағы Вест-Энд аймағындағы жол айрығы және қоғамдық кеңістік. Ол 1819 жылы Реджент көшесін Пикадиллимен қосып салу үшін салынған. Бұл жерде "цирк" сөзі латын тілінен аударғанда "шеңбер" деген мағынаны білдіреді және көшелер тоғысқан жердегі дөңгелек ашық алаңды көрсетеді. Қазір Пикадилли цирк Пикадилли, Реджент көшесі, Шафтсбери даңғылы, Хеймаркет, Ковентри көшесі (әрі қарай Лестер алаңына) және Гласхаус көшесін байланыстырады. Ол Вест-Эндтегі маңызды сауда және ойын-сауық орталықтарына жақын орналасқан. Пикадилли цирк ірі көлік түйіні ретінде белгілі болғандықтан, ол көпшілік жиналатын маңызды орынға және туристерді қызықтыратын жекелеген тарихи жерге айналды. Цирк ең алдымен солтүстік жағындағы ғимараттың бұрышына орнатылған бейне экраны мен неоновые жарнамаларымен, сондай-ақ Шафтсбери ескерткіш мүсіні мен Антерос (көптеген адамдар бұл мүсінді Эрос деп жаңылысады) мүсінімен танымал. Оның маңында Лондон павильоны мен Критерион театры сияқты бірнеше танымал ғимараттар орналасқан. Алаңның астында Лондон метросының бір бөлігі – Пикадилли цирк метро станциясы орналасқан.
the song
Piccadilly Circus is a road junction and public space of London's West End in the City of Westminster. It was built in 1819 to connect Regent Street with Piccadilly. In this context, a circus, from the Latin word meaning "circle", is a round open space at a street junction. The Circus now connects Piccadilly, Regent Street, Shaftesbury Avenue, the Haymarket, Coventry Street (onwards to Leicester Square) and Glasshouse Street. It is close to major shopping and entertainment areas in the West End. Its status as a major traffic junction has made Piccadilly Circus a busy meeting place and a tourist attraction in its own right. The Circus is particularly known for its video display and neon signs mounted on the corner building on the northern side, as well as the Shaftesbury Memorial Fountain and statue of Anteros (which is popularly, though mistakenly, believed to be of Eros). It is surrounded by several notable buildings, including the London Pavilion and Criterion Theatre. Underneath the plaza is Piccadilly Circus Underground station, part of the London Underground system.
Тарих
Пикадилли циркі Пикадилли көшесімен жалғасады, оның атауы алғаш рет 1626 жылы Пикадилли залы деп тіркелді, ол пикадиллилер, яки әртүрлі түйреуіштер сатумен танымал тігінші Роберт Бейкерге тиесілі үйдің құрметіне аталды. Көше 1692 жылы король Карл II-нің жұбайы Екатерина Браганцаның құрметіне Португалия көшесі деп аталды, бірақ 1743 жылға қарай Пикадилли деп белгілі болды. Пикадилли циркі 1819 жылы Реджент көшесімен қиылысында құрылды, ол сол кезде Джон Нэштің жоспарымен Леди Хаттонға тиесілі үй мен бақтың орнында салынып жатқан еді; бұл қиылыс сол кезде Реджент циркінің оңтүстігі (Оксфорд циркі Реджент циркінің солтүстігі деп аталғандай) деп белгіленді және 1880-жылдардың ортасына дейін Пикадилли циркі деп атала бастады, Реджент көшесінің квадрантын қайта жаңарту және Шафтсбери даңғылын салу арқасында. Сол кезде цирк дөңгелек пішінін жоғалтты. Салынысынан бері бұл қиылыс өте қарбалас көлік түйіні болып табылады, себебі ол Театрлар ауданының орталығында орналасқан және Пикадиллиден шығатын көлік ағынын басқарады, оны Чарльз Диккенс 1879 жылы былай сипаттады: «Пикадилли, Хеймаркет пен Реджент көшесінен батысқа қарай Хайд-паркке дейінгі үлкен жол, Лондонның мақтана алатын Париж бульварына ең жақын нұсқасы». Пикадилли циркі метро станциясы 1906 жылдың 10 наурызында Бейкерлу желісінде, ал сол жылдың желтоқсан айында Пикадилли желісінде ашылды. 1928 жылы көлік ағынының артуына байланысты станция кеңейтілді. Көшедегі алғашқы электр жарнамалары 1910 жылы пайда болды, ал 1923 жылдан бастап Лондон павильонының қасбетіне электр жарнама тақталары орнатылды. Дегенмен, электр шамдары газ шамдарын тек 1932 жылы ауыстырды. Цирк 1926 жылдың 19 шілдесінде бір бағытты айналымдық жолға айналды. Жол белгілері алғаш рет 1926 жылдың 3 тамызында орнатылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Вест-Эндтегі көптеген әскери клубтар Британияда орналасқан американдық сарбаздарға қызмет көрсетті. Олардың саны соншалықты көп болғандықтан, олар «Пикадилли коммандостары» деген лақап атқа ие болды, және Скотланд-Ярд пен Сыртқы істер министрлігі ағылшын-американдық қарым-қатынасына зиян келтіру мүмкіндігін талқылады. 1960 жылдардың басында циркті қайта жаңарту қажеттігі анықталды. 1962 жылы лорд Холфорд «екі қабатты» Пикадилли циркі жобасын ұсынды; жоғарғы қабаты цирктің периметріндегі ғимараттарды байланыстыратын көтерілген жаяу жүргіншілер жолы болса, төменгі қабаты тек көлік үшін арналған, көліктің ағынын арттыру үшін жер деңгейіндегі жаяу жүргіншілер аймақтарының көп бөлігі алынып тасталған еді. Бұл идея 1960 жылдардың соңына дейін сақталды. 1972 жылы Trocadero, Criterion және «Monico» ғимараттарын ауыстыру үшін үш сегізбұрышты мұнара (ең биігі 73 метр) салу ұсынылды. Бұл жоспарлар сэр Кит Джозеф пен Эрнест Марплз тарапынан қабылданылмады; басты себебі Холфордтың жобасы көлік ағынын тек 20%-ға арттыруға мүмкіндік берді, ал үкімет 50% талап етті. Холфордтың жоспары 1967 жылы Ранк ұйымы шығарған «Goodbye, Piccadilly» деректі фильмінде, олардың «Өмірге қараңыз» сериясының бір бөлігі ретінде, Холфордтың ұсыныстары орындалады деп күтілген кезде айтылды. Пикадилли циркі сол кезден бері үлкен жаңартудан құтылды, тек 1980 жылдары оның оңтүстік жағындағы жер астындағы жаяу жүргіншілер аймағы кеңейтілді. Цирк ирландиялық республикашыл террористердің бірнеше рет шабуылына ұшырады. 1939 жылдың 24 маусымында жарылыс болды, бірақ ешкім зардап шеккен жоқ. 1974 жылдың 25 қарашасында жарылған бомбадан 16 адам жарақат алды. 1992 жылдың 6 қазанында 2 фунт салмақтағы бомба жарылып, бес адам жарақат алды. Пикадилли циркіндегі Шафтсбери мемориалдық фонтаны 1893 жылы Шафтсберидің 7-ші графы Энтони Эшли Купердің қайырымдылық қызметін еске алу үшін орнатылды. Ол екі рет цирктен алынып, бір рет орталықтан көшірілді. Бірінші рет 1922 жылы Чарльз Холденнің жаңа метро станциясы тікелей оның астында салынуы үшін болды. Су бұлағы 1931 жылы қайта орнатылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде фонтан екінші рет алынып, оның орнына жарнамалық плакаттар қойылды. 1948 жылы ол қайтадан орнатылды. Цирк 1980 жылдардың соңында қайта жаңарту жұмыстарын өткізген кезде, фонтан Шафтсбери даңғылының басындағы қиылыстың ортасынан оңтүстік-батыс бұрышындағы қазіргі орнына көшірілді.
Орналасуы және көрнекті орындары
Пикадилли циркі туристік тартымдармен қоршалған, оның ішінде Шафтсбери ескерткіші, Критерион театры, Лондон павильоны және сауда дүкендері бар. Түнгі клубтар, мейрамханалар мен барлар осы аймақта және көршілес Сохо ауданында орналасқан, соның ішінде бұрынғы Chinawhite клубы да бар.
Жарық белгілері
Пикадилли циркі 1908 жылдан бастап ғимараттардағы жарықтандырылған жарнамалық плакаттармен қоршалған, бірақ қазір оларды тек бір ғимарат, Шафтсбери даңғылы мен Глассхаус көшесі арасындағы солтүстік-батыс бұрышында ғана көруге болады. Сайттың атауы жоқ (көбінесе бұл жерде болған Монико кафесінің атымен "Монико" деп аталады); оның мекенжайлары: 44/48 Регент көшесі, 1/6 Шервуд көшесі, 17/22 Денман көшесі және 1/17 Шафтсбери даңғылы. 1970 жылдан бері ол жылжымайтын мүлікке инвестиция жасайтын Land Securities Group компаниясына тиесілі. Алғашқы белгілерде қыздырғыш шамдар қолданылды, кейін олар неон шамдарымен және қозғалмалы белгілермен ауыстырылды (бір кезде үлкен Guinness сағаты болған). Алғашқы неон белгісі британдық Bovril ет қоюын жарнамалаған. 1998 жылдың желтоқсанынан бастап Кока-Кола үшін цифрлық проекторлар қолданылып, алаңның алғашқы цифрлық билборды пайда болды. 2000-шы жылдарда LED дисплейлеріне көшу басталды, және 2011 жылға қарай неон шамдары толыққандай ауыстырылды. Жылдар өте келе жалаушалардың саны азайды, себебі жалдау құны өсті. 2017 жылдың қаңтар айында қалған алты жарнамалық экран бір үлкен, өте жоғары сапалы қисық Daktronics дисплейіне біріктірілді, бұл 1940 жылдардан бергі ең ұзақ уақытқа дейін белгілерді сөндірді. Жаңа экран 2017 жылдың 26 қазанында алғаш рет қосылды. 2017 жылғы жаңартуға дейін сайттың солтүстік жағында Пикадилли циркіне қарап тұрған үш ірі сауда орталығының үстінде алты LED жарнамалық экраны орналасқан, оларды Boots, Gap және басқа көшелерге қарап тұрған кішігірім сауда, мейрамхана және кеңселер толықтырды. Samsung жарнамасының астында орналасқан Burger King, 1989 жылға дейін Wimpy Bar болған, 2008 жылдың басында жабылып, Barclays Bank болып өзгертілді. Пикадилли циркінде Кока-Коланың 1954 жылдан бері белгісі бар. 2003 жылдың қыркүйегінде бұрынғы цифрлық проектор тақтасы және Nescafé орналасқан жер ғимараттың контурымен иілген LED бейне дисплейімен ауыстырылды. Nescafé-ден бұрын 1987 жылдан 1999 жылға дейін Foster's неон жарнамасы орынды иеленді, ал 1978 жылдан 1987 жылға дейін Philips Electronics қолданды. 2002 жылдың бірнеше айында Nescafé белгісі "Бедеулікте өмір сүріп жатқан барлық адамдарды көзге елестетіңіз" деген цитатамен ауыстырылды. Бұл үшін оның жесірі Йоко Оно шамамен 150 000 фунт стерлинг жұмсап, осы жерде жарнама орнатты. Coca Cola, Diet Coke, Coca Cola Zero, Fanta, Sprite және Vitamin Water – барлығы да осы кеңістікте жарнамаланды. Hyundai Motors белгісі 2011 жылдың 29 қыркүйегінде іске қосылды. Ол 1988 жылдың басынан бері кеңістікті алып тұрған Sanyo белгісін ауыстырды (2004 жылы сәл өзгертілді), Hyundai-дің компьютерлік LED экранынан гөрі неон шамдарымен жұмыс істейтін соңғы белгі. 1978 жылдан бастап ескі логотиптері бар Sanyo белгілері сол орынды иеленді, бірақ олар кейінгі кеңістіктің жартысы ғана болды. McDonald's 1987 жылы BASF белгісінің орнына өз белгісін қосты. 2001 жылы белгі неоннан LED-ге ауыстырылды. 2008 жылы Daktronics компаниясы үлкен, жарық экран орнатты. Samsung 1994 жылдың қарашасында өз белгісін қосты, бұған дейін бұл орынды Canon Inc. (1978–84) және Panasonic (1984–94) иеленді. Белгі 2005 жылдың жазында неоннан LED-ге ауыстырылды. Экран 2011 жылдың күзінде жаңартылып, жетілдірілді. L'Oreal, Hunter Original және eBay компанияларының екеуі де 2017 жылдың қазан айынан бастап Пикадилли циркінің билбордтарында белгілері болды. Бір Пикадилли, барлық LED дисплейлерінің ең жоғары ажыратымдылығын 2013 жылдың соңында Daktronics компаниясы Samsung және McDonald's белгілерінің астына орнатты. Ол басқа компанияларға қысқа және ұзақ мерзімді жалдау арқылы жарнама жасауға мүмкіндік берді, жарнамалық кеңістіктің көлемін ұлғайтты, бірақ бірнеше брендтер үшін бірдей экранды пайдаланды. Бұған дейін Piccadilly Lite деп аталатын бұрынғы, кіші LED экран 2007 жылдың 3 желтоқсанынан 2013 жылға дейін кеңістікті алып тұрды. Бұл орынды JVC (1978–84), Carlsberg (1984–2003) және Budweiser (2003–07) компаниялары да иеленді. The Curve, One Piccadilly-ге ұқсас кеңістік 2015 жылы қосылды, ол бұрын Schweppes (1920–61), BP (1961–67), Cinzano (1967–78), Fujifilm (1978–86), Kodak (1986–90) және TDK (1990–2015) иеленген кеңістікті алмастырды. Burberry бұл кеңістікті 2015 жылдың желтоқсанында пайдаланған. LG 2007 жылдың ақпанында Пикадилли циркіне қарап тұрған Ковентри Хаустың төбесінде орнатылды. Оның белгісі - Оңтүстік Корея электроника тобының британдық филиалы LGE үшін үлкен LED бейне жарнама дисплейі. Жаңа дисплейде Sky News жаңалықтарының бетін жылжытатын белгісі де бар. LG-ге дейін Vodafone осы жерге неон белгісін орнатты, онда оның логотипі мен жеке хабарламалары көрсетілген, оларды арнайы веб-сайтқа жіберуге және белгілі бір уақыт пен күні көрсетуге болады. Арнайы жағдайларда жарық сөндіріледі, мысалы, 1965 жылы Уинстон Черчилльдің және 1997 жылы Уэльс ханшайымы Диананың қайтысы. 2007 жылдың 21 маусымында "Лондонның жарығын сөндіру" науқаны аясында бір сағатқа жарық сөндірілді. Басқа компаниялар мен брендтер, олардың белгілері бұл жерде болған: Bovril, Volkswagen, Max Factor, Wrigley's Spearmint, Skol, Air India және Gold Flake (Will's Gold Flake Cigarettes ретінде). 2020 жылдан бері Radical Contemporary Arts мәдени институты экрандарда арнайы тапсырыспен жасалған екі минуттық көркем туындыларды көрсетіп келеді, олар әр кеште бір уақытта көрсетіледі. 2022 жылы бұл сегменттер кешкі 20:22-де көрсетілді.
Шафтсбери мемориалы және Антеростың мүсіні
Цирктің оңтүстік-шығыс жағында, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін бастапқы орталық орнынан көшірілген, 1892–1893 жылдары Виктория дәуірінің саясаткері, қайырымдылық жасаушы және әлеуметтік реформаторы Лорд Шафтсберидің қайырымдылық еңбектерін еске алу үшін орнатылған Шафтсбери ескерткіш фонтаны тұр. Ескерткіштің тақырыбы – грек құдайы Антерос, оған «Христиандық қайырымдылық періштесі» деген ат берілген, бірақ оны көбінесе оның інісі Эрос деп жаңылыстырады.
Критерий театры
II* санаттағы ғимарат Criterion Theatre Пикадилли циркінің оңтүстік жағында орналасқан. Кассалық бөлімінен басқа, дерлік 600 орындық барлық театр жер астында орналасқан, оған плиткамен қапталған баспалдақпен түсу арқылы жетеді. Бағаналар киім шеңберін және жоғарғы шеңберді де қолдау үшін пайдаланылады, бұл театр ішіндегі көптеген орындықтардың көрінісін шектейді. Театр Томас Верити жобалаған және 1874 жылдың 21 наурызында театр ретінде ашылған, бірақ бастапқы жоспарлар концерт залына айналдыру еді. 1883 жылы желдетуді жақсарту және газ шамдарын электр шамдарымен алмастыру үшін театр жабылуға мәжбүр болды және келесі жылы қайта ашылды. Театр 1989 жылы жабылып, кең ауқымды жөндеуден өтті және 1992 жылдың қазан айында қайта ашылды.
Лондон павильоны
Пикадилли циркінің солтүстік-шығыс жағында, Шафтсбери даңғылы мен Ковентри көшесінің қиылысында Лондон павильоны орналасқан. Осы атпен салынған алғашқы ғимарат 1859 жылы тұрғызылып, музыкалық зал қызметін атқарған. 1885 жылы Шафтсбери даңғылы бұрынғы Павильон орнынан өткізілді, сосын жаңа Лондон павильоны салынды, ол да музыкалық зал ретінде пайдаланылды. 1924 жылы ғимараттың қабырғасына электрлік жарнама тақталары орнатылды. 1934 жылы ғимаратта күрделі құрылымдық өзгерістер жасалып, кинотеатрға айналдырылды. 1986 жылы ғимарат қайта жаңартылып, 1885 жылғы фасады сақталды және сауда галереясына айналдырылды. 2000 жылы ғимарат көршілес Трокадеро орталығымен біріктірілді, ал ғимараттағы жарнамалар 2003 жылы "Лондон Трокадеро" деп өзгертілді. Ғимараттың жертөлесі метро станциясымен байланысты.
Үлкен дүкендер
Пикадилли мен Реджент көшелері арасындағы цирк аймағының батыс жағында орналасқан бұрынғы Swan & Edgar универмагы 1928–1929 жылдары Реджинальд Бломфилдтің жобасы бойынша салынған. 1980 жылдардың басында универмаг жабылғаннан кейін, ғимарат Tower Records, Virgin Megastore және Zavvi музыка дүкендерінің лондондық бас кеңсесіне айналды. Қазіргі кезде ғимаратта The Sting киім бренді орналасқан. Lillywhites – цирк пен Төменгі Реджент көшесінің қиылысында, Шафтсбери фонтанының жанында орналасқан спорт тауарларының ірі сатушысы. Ол 1925 жылы қазіргі орнына көшірілді. Lillywhites туристер арасында танымал, және ол үнемі акциялық тауарларды ұсынады, соның ішінде халықаралық футбол жемпірлерін 90% дейін жеңілдікпен сатады. Жақын жердегі Fortnum & Mason универмагы көбінесе Пикадилли Цирк сауда аймағының бір бөлігі деп есептеледі және кең тағамдық залымен әйгілі.
Аудандық өрт сөндіру басқармасы
Цирктің солтүстік жағында, Глассхаус көшесінің бұрышында, шатырында Британия мүсіні орналасқан округтік өрт кеңсесінің ғимараты тұр. Алғашқы ғимаратты Джон Нэш өзінің Регент-стрит шаршысының оңтүстік соңы ретінде жобалаған. Оның әсерлі фасады Иниго Джонстың ескі Сомерсет Хаусынан үлкен әсер көрген. Роберт Абрахам округтік өрт сақтандыру компаниясының архитекторы болғанымен, дизайнды таңдауда Нэштің ықпалы зор болғандықтан, оның рөлі маңызды болды. 1924 жылы ескі округтік өрт кеңсесі бұзылып, Реджинальд Бломфилд жобалаған, бірақ одан әлдеқайда қарапайым ғимаратпен алмастырылды, алайда Британия мүсіні сақталды. Лондон бомбалау кезінде цирк маңындағы ғимараттардың ішінде осы ғимарат ғана зардап шекті, бірнеше терезе әйнектері сынып қалды. Ғимарат ІІ санаттағы ескерткіш болып табылады.
Метро станциясы және Бейкерлу және Пикадилли желілері
Лондон метросының Пикадилли Цирк станциясы, Пикадилли Цирк алаңының тікелей астында орналасқан, әр бұрышында кіреберістері бар. Бұл станциялардың сирек кездесетін түрлерінің бірі – жер бетінде байланысты ғимараттары жоқ, толығымен жер астында салынған. Жер астындағы вестибюль және метроға түсетін жолдар ІІ санаттағы мұражайлық ескерткіштер тізіміне енген. Станция Пикадилли желісінде Грин Парк және Лестер сквері арасында, ал Бейкерлу желісінде Чаринг Крос және Оксфорд Цирк арасында орналасқан.
Көрсеткіштер
Цирктің көпшілікке танымал орын ретіндегі мәртебесі оны көптеген саяси демонстрациялардың, оның ішінде 2003 жылғы 15 ақпандағы соғысқа қарсы наразылық акциясы мен 2013 жылы өткен 39-шы G8 саммитіне қарсы "Капитализмге қарсы карнавал" атты наразылықтың өтуіне себеп болды.
Танымал мәдениетте
Пикадилли циркі сияқты деген тіркес Ұлыбританияда адамдармен тығыз толған орынды немесе жағдайды білдіру үшін жиі қолданылады. Соған байланысты, Пикадилли циркінде жеткілікті уақыт өткізген адам, әрі қарай барлық таныстарын кездестіре алады деседі. Осы себепті, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде одақтастардың D күні шабуылының флоты жиналған Англияның Ла-Манш каналындағы орнына "Пикадилли циркі" деген кодовое атау берілді. Пикадилли циркі суретшілер мен музыканттарға шабыт сыйлаған. "Пикадилли циркі" (1912) – британдық суретші Чарльз Гиннердің картинасы, ол Tate Britain коллекциясының бір бөлігі. Скульптор Пол Маккарти де "Пикадилли циркі" деген атпен 320 беттік екі томдық бейнесуреттер жинағына ие. 1971 жылы шыққан Aqualung альбомындағы "Mother Goose" әнінде Jethro Tull тобы: "Ал бір шетелдік студент маған: 'Пикадилли циркінде пілдер, арыстандар да болды деген рас па?' деді" деген жолдарды айтады. Боб Марли 1973 жылғы Catch a Fire альбомындағы "Kinky Reggae" әнінде Пикадилли циркін еске алған. Л. С. Лоуридің "Пикадилли циркі, Лондон" (1960) картинасы, шамамен үш онжылдық бойын Лорд Чарльз Форте коллекциясында болды және 2011 жылғы 16 қарашада Christie's 20th Century British & Irish Art аукционында алғаш рет сатылып, £5,641,250-қа бағаланды. Заманауи британдық суретші Карл Рэндалдың "Пикадилли циркі" (2017) картинасы – түнгі уақытта көпшілікпен толған аймақты бейнелейтін үлкен монохромды полотно, оның жасалуына 70-тен астам портреттің түсірілуі қажет болды.