Кіріспе

USS Raleigh (LPD 1), амфибиялық көлік доктары класының бас кемесі, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Солтүстік Каролина штатының астанасының құрметіне аталған төртінші кемесі болды. Бұл атау, өз кезегінде, Америка Құрама Штаттарында ағылшын елді мекенін құруға алғашқы әрекет жасаған ағылшын саяхатшысы, сэр Уолтер Ралиге құрмет көрсету үшін берілген. Кемесінің қадасы 1960 жылдың 23 маусымында Нью-Йорк штатының Бруклин қаласындағы Нью-Йорк әскери кеме құрылыс шебінде салынды. 1962 жылдың 17 наурызында Солтүстік Каролина штатының губернаторының әйелі, Терри Санфордтың қолдауымен суға түсірілді және 1962 жылдың 8 қыркүйегінде қолданысқа берілді. 1991 жылы Перс шығанағы соғысына қатысқаннан кейін қызметтен босатылды.

1962-1969 жылдар

Желтоқсанның ортасында жабдықталғаннан кейін, «Рейли» Норфолк, Вирджинияға мерекелік маусымға бағыт алды. 1963 жылдың қаңтар айында ол Кубадағы Гуантанамо шығанағына сынақ жүргізуге кетті, бірақ ақпан айының соңында авиациялық бензин жүйесіндегі конструкциялық кемшіліктерді жою үшін кеме құрастыру орнына оралды. Сәуірде Гуантанамоға оралғаннан кейін, ол сынақтан өтуді аяқтады, содан кейін Сан-Хуан, Пуэрто-Рикода өткен Әскери-теңіз лигасының ұлттық конвенциясын өткізуде Атлантикалық амфибиялық күштер қолбасшысына көмектесті. 1 маусымда Норфолкке оралғаннан кейін «Рейли» Вирджиния штатының Литтл-Крик қаласында бір апталық амфибиялық оқудан өтті, содан кейін шілдеде 8-ші амфибиялық эскадрильямен бірге Кариб теңізіне орналасты. Осы орналасу кезінде «Рейли» өзінің мүмкіндіктерін көрсетті, бір уақытта қайықтар мен амфибиялық көліктер арқылы әскерлер мен жабдықтарды, ал ұшу палубасынан тікұшақтар арқылы түсірді. Осы сапар барысында ол Гаитиге бір рет барды, себебі онда жағдай шиеленісіп бара жатқан еді. «Рейли» 1 қазанда Норфолкке оралды, содан кейін 1964 жылдың 7 қаңтарынан 13 наурызына дейін Нью-Йоркте техникалық қызмет көрсетуден өтті. Көктемде ол Солтүстік Каролина штатының Онслоу-Бич маңында амфибиялық оқу операцияларын жүргізді. 12 қазанда Еуропаға бағыт алған «Рейли» Испания жағалауына жетіп, «Сталь Пайк» операциясына қатысты. Содан кейін ол Португалиядағы Портоға және Испаниядағы Вигоға тоқтады, содан кейін 27 қарашада Норфолкке оралды. Портсмут, Вирджиниядағы АҚШ Әскери-теңіз кеме құрастыру орнында техникалық қызмет көрсеткеннен кейін, ол 1965 жылдың 1 сәуірінде Амфибиялық дайын эскадрильямен бірге Кариб теңізіне орналасты. 25 сәуірден 6 маусымға дейін ол Доминикан Республикасынан 558 босқынды эвакуациялады, олар кейіннен Сан-Хуанға транзит үшін Янсиге ауыстырылды. Осы іске қатысқандығы үшін «Рейли» мен оның экипажы Қарулы күштер экспедициялық медалімен марапатталды. Ол 29 маусымда Норфолкке оралды. Техникалық қызмет көрсетуден және жағалаудағы оқу операцияларынан кейін «Рейли» 27 тамызда «Bar Frost 65» НАТО амфибиялық жаттығуына қатысу үшін Солтүстік Еуропаға бағыт алды, бұл жаттығу Норвегия фиордтарында, Арктикалық аймақтың солтүстігінде жерді қонуды қамтыды. 23 қазанда Норфолкке оралғаннан кейін, ол 1966 жылдың 4 сәуіріне дейін кеме құрастыру орнында техникалық қызмет көрсетті, содан кейін Гуантанамо шығанағында жаңарту оқуына бағыт алды. 1966 жылдың сәуір айында Ұлттық сынақтар аясында АҚШ Әскери-теңіз күштері командалық шабуыл кемесінен Hawker Siddeley Kestrel ұшағын сынап көрді және ұшақтың мүмкіндіктеріне әсерленді. Бұл нәтижеде теңіз жауынгерлері өздерінің шабуыл кемелерінен пайдалану үшін Harrier AV 8A секіру реактивті ұшағын алды. 1970 жылға дейін «Рейлидің» Норфолктан Амфибиялық дайын эскадрильяның бір бөлігі ретінде Кариб теңізіне жасаған орналасулары жылына екі рет болды.

1970-1979 жылдар

1970 жылдың шілдесінде ол Жерорта теңізіне жыл сайын бір рет саяхаттауды бастады. 1971 жылдың жазында «Рали» АҚШ Әскери-теңіз академиясынан НАТО-ның Солтүстік Атлантикадағы жаттығуларына қатысу үшін шықты. Кеме Португалияның Лиссабон, Англияның Портсмут және Данияның Копенгаген қалаларында тоқтады. Норфолкке оралғаннан кейін, 1972 жылдың ақпанында «Рали» Жерорта теңізіне тағы бір рет жіберілді, бұл жолы кеме жаңартылып, қайта жабдықталды. Сол кезде «Рали» және оның теңізшілері британдық, грек және итальяндық теңіз күштерімен бірнеше десанттық операцияларға қатысты. 1972 жылдың тамызында CONUS-қа (АҚШ материгі) оралғаннан кейін, кеме Шығыс жағалаудағы әртүрлі теңіз базаларына бірнеше «тасымалдау» миссияларын орындады, содан кейін Вирджиния штатының Норфолк қаласындағы Беркли кеме құрылыс орнына кірді. «Рали» Берклиден шығып, 1973 жылдың көктемінде Гуантанамо шығанағында қайта даярлаудан өтті. Алайда, №2 машина бөліміндегі қазандықтағы ақау кемені Норфолкке қайтаруға мәжбүр етті. Кубадан Норфолкке бара жатқан кеме бірнеше күн бойы кубалық және советтік әскери ұшақтарының мазалауына ұшырады. 1973 жылдың күзінде капитан Евгений Герониме капитан Роберт Криспиннің орнына келді. Сол жылдың қарашасында «Рали» тағы да Жерорта теңізіне жіберілді, бұл жолы Критің Суда шығанағында орналасқан теңіз жаяу әскерлері тобымен қосылу үшін. Бірлескен топтар Жерорта теңізінде жиналған ең ірі теңіз жаяу әскерлері күшін көрді. Бұл 1973 жылдың қазан айындағы Араб-Израиль соғысына жауап ретінде жасалды. Атысты тоқтату туралы келісімге қол жеткеннен кейін, «Рали» сол аймақтағы кеңестік кеңеюді болдырмау үшін Шығыс Жерорта теңізінде қызметін жалғастырды. 1974 жылдың маусым айында «Рали» Вирджиния штатының Литл-Крик портына кемеде болған ең үлкен қарсы алудың біріне оралды. 1974 жылдың жазында «Рали» Балтиморда (Мэриленд штаты) күрделі жөндеу жұмыстарына дайындалды. Алғашқы кезеңнен кейін кеме Чесапик шығанағында жерге батып, Норфолкке оралды. Кеме екінші кезеңінде Массачусетс штатының Куинси қаласындағы General Dynamics кеме құрылыс орнында болған өрт оның флотқа оралуын қиындатты. 1975 жылдың 18 сәуірінде капитан Джон МакИнтайр командалық міндетін қабылдап, кемені ұзақ сынақтан өткізіп, екі рет шетелге жіберді, соның ішінде 1976 жылдың мамырында Бейруттен американдықтарды эвакуациялауға қатысты, осыған байланысты кеме мен экипаж Гуманитарлық қызмет медалімен марапатталды. Эвакуацияға дайындық кезінде «Рали» 1976 жылдың басында Жерорта теңізінің шығысында 105 күн қатарынан теңізде болды. Кейін сол жылы ол Солтүстік Еуропадағы Норвегияға амфибиялық демонстрациялық миссиясына қатысты, содан кейін капитан МакИнтайр мен экипажы Норфолк портына оралғанда, олармен бірге той ұйымдастырылды, себебі олар екі жыл бойы ауқымды операциялар жүргізген еді. 1977 жылдың жазында Гитмода (Куба) теңіз сынақтарынан өткеннен кейін «Рали» Норфолкке оралды. 1977 жылдың қыркүйегінде «Марг» 2 77 (8 қыркүйек 1977 жылдан 13 наурыз 1978 жылға дейін) миссиясына қатысып, Испанияның Рота және Малага, Италияның Катания, Сицилия, Генуя және Неаполь порттарына тоқтады. 1978 жылдың тамызында ол Солтүстік Каролинаның Мурхед Сити қаласында 2-ші батальон, 2-ші теңіз жаяу әскерлері дивизиясының (күшейтілген) бөлімдерін алып, Солтүстік Атлантика арқылы Еуропаға жүзіп өтті. Ол алғаш рет британдық армиямен жаттығулар үшін Шетланд аралдарында тоқтады, содан кейін Данияның Копенгаген қаласына барды, онда 2/2/2 бөлімі Германияға құрлықпен саяхаттау үшін түсті, содан кейін Бундесвермен жаттығулар жасады. Оқу аяқталғаннан кейін ол Бремерхавенде теңізшілерді алып, Копенгаген және Эдинбург, Норвегияның Берген, Швецияның Гетеборг порттарына барды. 1978 жылдың қазан айының басында «Рали» Мурхед Ситиге оралды, онда теңіз жаяу әскерлері Лежун лагеріне қайта оралды. 1979 жылдың басында «Рали» Мэриленд штатының Балтимор қаласындағы Maryland Shipbuilding & Drydock кеме құрылыс орнына тағы бір жөндеуге жіберілді.

1980-1989 жылдар

1980 жылы Гуатанама шығанағындағы Кубада оқу-жаттығу сессиясы өтті. 1983 жылдың қаңтар айында «Рали» Ливандағы Бейрут қаласындағы, тағдыры қасіретті көпұлттық бейбітшілік сақтау күштерімен міндетке аттанды. Норфолктан шығып, 27 қаңтарда Морхед қаласында 6-шы полктің 2-ші батальонына әскер жинап алды және 1983 жылдың 29 маусымында портқа оралды. «Рали» «Амтрактармен» және теңізшілермен жүктелген күйі Гондурастағы «BIG PINE II» (Ahuas Tara II) операциясына бағыт алды. Оқу-жаттығуға Гондурас әскерлері де қатысты, олар «CH 46 Sea Knights», «Amtraks» және «LCM 8» кемелерімен жағаға жеткізілді. Олардың кері сапарында 101-ші әуе десанттық дивизиясы болды. 1984 жылдың ақпан-наурыз айларында USS Raleigh (LPD 1) «Teamwork ‘84»-ке қатысты, онда АҚШ Әскери-теңіз күштері мен USMC қызметкерлері, сондай-ақ Канада, Бельгия, Ұлыбритания, Нидерланды, Германия, Франция, Норвегия және Дания күштері қатысты. Осы кезеңде «Рали» 1984 жылдың 3 сәуірінде, шығыс бойламының 010 градусы 20’ координатасында Арктика шеңберін кесіп өтті. https://www.usmcu.edu/Portals/218/HD/Status%20of%20Forces/1976%201985/March%20April%201984.pdf?ver=2019%2003%2027%20091937%20123&timestamp=1553694952187 1984 жылы кеме жағалаудағы контейнерлік кемелерден жағажайдағы әскерлерді жабдықтау мүмкіндігін сынаған «JLOT» (Joint Logistics Over the Shore) іс-шарасына қатысты. 1985 жылы ол Оңтүстік Каролина штатындағы Чарльстон кеме құрылыс орнына, содан кейін оқу жаттығуларына Гуантанамо шығанағына барды. 1986 жылы ол Солтүстік Атлантикаға, Исландия арқылы және Норвегияның фьордтарына қосмекенді шабуылдар мен транзит жаттығуларын өткізу үшін бағыт алды. 1986 жылдың тамызында амфибиялық көлік догы «Northern Wedding Bold Guard» және «LF6F» операциялары үшін MSSG 22 әскерлерімен бірге теңізге шықты. MAU жер күштерінен пехота ротасы да бортында болды. MSSG 22 22-ші MAU (SOC) құрамына кірді. Кеме 1987 жылдың ақпанында жұмыстан оралды. Сол жылы ол Жерорта теңізіндегі операцияға қатысты. 1987 және 1988–89 жылдары «Рали» минаға қарсы күрес тобының құрамында Парсы шығанағында теңіз саяхаты жасады. «Earnest Will» операциясы кезінде, кеме палубасынан Иранның мина орнатушы AJR ұшағын ұстады. «Рали» Парсы шығанағында маңызды рөл атқарды.

Бірінші шығанақ соғысы, 1990-1991

USS Raleigh круиздік кітабында (USN кемелері көбінесе шығарады) «Desert Shield/Desert Storm» операциялары үшін кеме 1991 жылдың 17 сәуірінде операцияны аяқтады. 1990 жылдың тамызында Морехед қаласынан шықты. Тағайындалған LCU – LCU 1663. Кемеге мінген теңізшілер құрамына 1-ші батальон, 10-шы теңізшілер, 3-ші батальон, 2-ші теңізшілердің командалық штабы, соның ішінде Теңізшілер корпусының 34-ші командалық офицері Джеймс Т. Конвей, сондай-ақ жауынгерлік инженерлер, LAAD, AAV, TOW, 2-ші танк батальонының танктері және 10-шы теңізшілерге қосылған 3-ші батальон, 12-ші теңізшілердің I батареясы сияқты маңызды жауынгерлік бөлімдер кірді. «Рали» тамыздың соңында немесе қыркүйектің басында Суэц каналын өтті. Бастапқы міндет Солтүстік Арабия теңізінде болу еді. Ол Оманда «Теңіз сарбазы» деген атпен бірнеше жаттығуларға қатысты. Содан кейін ол Кувейт қаласының жанында минаға қарсы күрес операцияларын қолдады және CAP миссияларында алты AH-1W Sea Cobra шабуылдық тікұшағын пайдаланды.

Пайдаланудан шығару және тағдыры

Raleigh кемесі 1991 жылдың 13 желтоқсанында қызметтен босатылды, 1992 жылдың 25 қаңтарында Әскери-теңіз кемелерінің тізімінен өшірілді және 1994 жылдың 4 желтоқсанында нысана ретінде қолданылып жойылды.