Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Терезин (Терезиенштадт) – Чехияның Усти-над-Лабем облысы, Литомерци ауданындағы қала. Халық саны шамамен 2800 адамды құрайды. Бұл – цитадель мен оған іргелес қабырғалы гарнизон қалашығынан тұратын бұрынғы әскери бекініс. Қаланың орталық бөлігі жақсы сақталған және заңмен қорғалатын қалалық ескерткіштер резерваты ретінде қарастырылады. Терезин ең танымал нацистердің Терезиенштадт геттосының орналасқан жері болып табылады.
Terezín (; Theresienstadt) is a town in Litoměřice District in the Ústí nad Labem Region of the Czech Republic. It has about 2,800 inhabitants. It is a former military fortress composed of the citadel and adjacent walled garrison town. The town centre is well preserved and is protected by law as an urban monument reservation. Terezin is most infamously the location of the Nazis' notorious Theresienstadt Ghetto.
Әкімшілік бөлімдер
Ческе Кописты, Нове Кописты және Почаплы ауылдары Терезин қаласының әкімшілік бөлімдері болып табылады.
The villages of České Kopisty, Nové Kopisty and Počaply are administrative parts of Terezín.
Этимология
Белгілі бір қамал қаласы императрица Мария Терезияның құрметіне аталған.
The fortress town was named after Empress Maria Theresa .
География
Терезин Литомерицеден оңтүстікке қарай және Усти-над-Лабемнен оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан. Ол Төменгі Охре үстелінің жазық ландшафтында жатыр. Ол Охре өзенінің екі жағасында, оның Эльбаға құйылатын жеріне жақын орналасқан. Эльба өзені солтүстік қалалық шекараны құрайды.
Terezín is located about south of Litoměřice and southeast of Ústí nad Labem. It lies in a flat landscape of the Lower Ohře Table. It is situated on both banks of the Ohře River, near its confluence with the Elbe. The Elbe forms the northern municipal border.
Тарих
1780 жылдың 10 қаңтарында Габсбург императоры Иосиф II қамал салуға бұйрық берді, оны анасы Мария Терезаның құрметіне Терезиенштадт деп атады. Австрия мен Пруссия арасындағы бәсекелестік кезінде, бұл қамал Охра және Эльба өзендеріндегі көпірлерді көршілес Саксониядан Богемия жерлеріне басып кірген пруссиялық әскерлерден қорғау үшін салынды. Сонымен қатар, Яромерь қаласының жанында пруссиялық шабуылдардан қорғану үшін Йозефов бекінісі (Йозефштадт) салынды. Қамал Охра өзенінің шығысындағы "Шағын қамал" деп аталатын цитадельден және батысындағы "Басты қамал" деп аталатын қабырғалы қаладан тұрды. Қамалдың жалпы ауданы бейбіт уақытта 5655 сарбазды, ал соғыс кезінде шамамен 11000 сарбазды қабылдауға болатын. Қорғану мақсатында қамалдың айналасындағы орлар мен төмендіктер сумен толтырылуы мүмкін еді. Басты қамалдың гарнизондық шіркеуін Генрих Хацингер, Юлиус Д'Андрейс және Франц Иосиф Фоман жобалады. Қамал ешқашан тікелей қоршауға алынған емес. Австрия-Пруссия соғысы кезінде, 1866 жылдың 28 шілдесінде, гарнизонның бір бөлігі Нератовице маңындағы маңызды теміржол көпірін (Турнов–Кралупи-над-Влтава теміржол желісі) шабуылдап қиратты, оны пруссиялықтар жөндеуден кейін жақында қалпына келтірген еді. Бұл шабуыл Австрия мен Пруссияның бейбіт келісімге қол қойғаннан кейін екі күн өткен соң болды, бірақ Терезиенштадт гарнизоны бұл жаңалықты білмеді. 19 ғасырдың екінші жартысында қамал түрме ретінде де пайдаланылды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде қамал саяси тұтқын лагері ретінде қолданылды. Соғысқа қарсы шыққан сарбаздар мен азаматтар мұнда қамалды. Бұл құрту лагері болмаса да, геттода шамамен 33000 адам қайтыс болды. Бұл көбінесе халықтың тығыздығы, нашар тамақтану және ауруларға байланысты болды. Шамамен 88000 тұрғын Аушвицке және басқа да құрту лагерлеріне депортацияланды. 1944 жылдың соңына дейін немістер еврейлерді өлім лагерлеріне депортациялап тастады. Соғыс аяқталған кезде Терезиенштадттан 17 247 адам аман қалды (оның ішінде өлім лагерлерінен аман қалғандар да бар).
On 10 January 1780, Habsburg Emperor Joseph II ordered the erection of the fortress, named Theresienstadt after his mother Empress Maria Theresa. In the times of Austria–Prussia rivalry, it was meant to secure the bridges across the Ohře and Elbe rivers against Prussian troops invading the Bohemian lands from neighbouring Saxony. Simultaneously, Josefov Fortress (Josephstadt) was erected near Jaroměř as a protection against Prussian attacks. The fortress consisted of a citadel, the "Small Fortress", to the east of the Ohře, and a walled town, the "Main Fortress", to the west. The total area of the fortress was In peacetime it held 5,655 soldiers, and in wartime around 11,000 soldiers could be placed here. Trenches and low lying areas around the fortress could be flooded for defensive purposes. Garrison church in the Main Fortress was designed by Heinrich Hatzinger, Julius D'Andreis and Franz Joseph Fohmann. The fortress was never under direct siege. During the Austro Prussian War, on 28 July 1866, part of the garrison attacked and destroyed an important railway bridge near Neratovice (rail line Turnov–Kralupy nad Vltavou) that was shortly before repaired by the Prussians. This attack occurred two days after Austria and Prussia had agreed to make peace, but the Theresienstadt garrison was ignorant of the news. During the second half of the 19th century, the fortress was also used as a prison. During World War I, the fortress was used as a political prison camp. Soldiers and civilians who showed opposition to the war were imprisoned here. Although it was not an extermination camp, about 33,000 died in the ghetto. This was mostly due to the appalling conditions arising out of extreme population density, malnutrition and disease. About 88,000 inhabitants were deported to Auschwitz and the other extermination camps. As late as the end of 1944, the Germans were still deporting Jews to the death camps. At the end of the war, there were 17,247 survivors of Theresienstadt (including some who had survived the death camps).
Қазіргі тарих
Соғысқа байланысты қолданыстан кейін, үкімет 1996 жылға дейін әскери гарнизонды ұстап тұрды. 2002 жылғы Еуропалық су тасқыны қалаға соқты, оның кесірінен крематорий зақымданып, қирады. Қор мәліметінше, ұзақ мерзімді сақтау жоспары әзірленді, ол қосымша жөндеу жұмыстарын, құжаттаманы және археологиялық зерттеулерді қамтиды.
After the related war uses, the government retained a military garrison until 1996. The town was struck by the 2002 European floods during which the crematorium was damaged. According to the Fund, a long term conservation plan was conceived, which includes further repairs, documentation, and archaeological research.
Экономика
Терезин негізінен туризмге тәуелді. 2022 жылы Терезин ескерткіші Усти-над-Лабем облысының екінші ең танымал туристік орны және елдегі ең көп келушіні қабылдаған мемориалдық орын болды, оны 186 мыңнан астам адам басып өткен.
Terezín is mainly dependent on tourism. Terezín Memorial was the second most visited tourist destination of the Ústí nad Labem Region and the most visited memorial place in the country in 2022 with more than 186 thousand visitors.
Басқа көрікті жерлер
Мәсіхтің қайта тірілу шіркеуі 1805–1810 жылдары империя стилінде салынған. Биік мұнарасы бар бұл шіркеу қаланың маңызды ескерткіштерінің біріне жатады. Бұл – Чехиядағы осы стильдегі қасиетті ғимараттардың құнды үлгісі. Сент-Адалберт шіркеуі Почаплиде орналасқан. Ол 1724–1726 жылдары Килиан Игнац Диентценхофер салып, барокко стилінде безендірген.
The Church of the Resurrection of Christ was built in the Empire style in 1805–1810. With its has a tall tower, it belongs among the main landmarks of the town. It is a very valuable example of a sacral building in the Czech Republic in this style. The Church of Saint Adalbert is located in Počaply. It was built in the Baroque style in 1724–1726 by Kilian Ignaz Dientzenhofer.