Кіріспе

Прагадағы тарихи бекініс, Чехия Чехиядағы бір орын.

Вишеград (кейде Вишеград деп те жазылады, немісше: Prager Hochburg, ағылшынша: "Жоғарғы қамал") – Прагадағы тарихи бекініс, Чехия, Прага қамалынан оңтүстік-шығысқа қарай 3 км-ден астам жерде, Влтава өзенінің шығыс жағалауында орналасқан. Ол шамамен 10 ғасырда салынған. Бекініс ішінде Әулие Петр мен Әулие Павел базиликасы және Вишеград зираты бар. Зиратта Антонин Дворжак, Бедрих Сметана, Карел Чапек және Альфонс Муха сияқты көптеген белгілі чехтардың қалдықтары сақталған. Сондай-ақ, онда 11 ғасырдан бері сақталған Праганың ең көне Ротундасы – Әулие Мартин бар.

Тарих

Жергілікті аңыз бойынша, Вишеград кейін Прагаға айналған алғашқы қоныс орны болған, бірақ бұл мәлімдеме әзірге расталмаған. Аңызға сүйенсек, герцог Крок Будечтен қауіпсіз жай іздеп, Вишеградты салған. Ол Влтава өзенінің үстіндегі тік жартастан орманды кесіп, сол жерге қамал салдыруға бұйрық берген. Аңыз айтуынша, князь Кршесомысл күміс кенін зақымдағандық үшін Хорьмирді Вишеградта тұтқынға алған, ал Хорьмир Шемік атты атымен қабырғадан секіріп, Либуше ваннасынан өзенге түсіп кеткен. Премыслид әулеті Прага сарайының қазіргі орнына қоныстанғаннан кейін, екі қамал шамамен екі ғасыр бойы өзара қарама-қарсы ықпал аймақтарын сақтап келген. Вишеградтың гүлденген кезеңі 11 ғасырдың екінші жартысында болды, сол кезде Вратислав II өзінің резиденциясын Прага сарайынан Вишеградқа көшірді, ал алғашқы бекініс патшаның сарайлық үйі, шіркеу және капитулдың орнынан тұратын кешенге айналдырылды. Өсу кезеңі 1140 жылы ханзада Собеслав резиденциясын Прага сарайына қайтарумен аяқталды. 14 ғасырдың басында Киелі Рим императоры Карл IV қазіргі Прага сарайын салуға кіріскен кезде, құлдырап жатқан Вишеград патшалық резиденциясы ретінде тасталды. Кейін Карл IV кешенді жаңартты, жаңа бекіністер, екі қақпа және патша сарайы салынды, ал Әулие Петр мен Пауыл базиликасы жөндеуді күтті. Гусит соғыстарының басында 1420 жылы гуситтер Вишеградты басып алып, тонады. 1448 жылы Подебрад патшасы Георгийдің әскері де солай істеді. Содан кейін қамал тасталып, қирады. Ол 17 ғасырда Габсбург монархиясы Чехияны басып алғаннан кейін қайта жаңартылды, Отыз жылдық соғыстан кейін 1654 жылы барокко стиліндегі бекініске айналдырылып, Австрия армиясының оқу орталығына айналдырылды, кейіннен барокко қала қабырғаларына қосылды. Қазіргі Вишеград – күшті кірпіш қамалдар, бастиондар, Табор және Леопольд қақпалары бар бекінілген резиденция. Cihelná brána (Қыш қақпасы) – 1841 жылға дейін салынған империя стиліндегі құрылыс. Шпичка қақпасының негізгі бөлігі, романдық көпірдің бөліктері және Либушина лазне (Либуше ваннасы) деп аталатын қираған готикалық қарауыл мұнарасы – орта ғасырдан сақталған жалғыз фрагменттер. Романдық стильдегі Сент-Мартин ротондасы 11 ғасырдың екінші жартысына жатады. 11 ғасырлық Әулие Петр мен Пауыл базиликасы, Вишеградқа үстемдік етеді, 14 ғасырдың екінші жартысында және 1885 және 1887 жылдары нео-готикалық стильде қайта жаңартылды.