Жанет Ли: Американдық актрисаның өмірі мен мансабы

Кіріспе

Американдық актриса (1927–2004)

Жаннет Хелен Моррисон (6 шілде 1927 – 3 қазан 2004), кәсіби аты Джанет Ли, американдық актриса. Оның мансабы бес он жылдықтан астам уақытқа созылды. Калифорния штатының Стоктон қаласында қара жұмысшы отбасында өскен Ли, 18 жасында актриса Норма Ширердің көмегімен Metro Goldwyn Mayer киностудиясымен келісімшарт жасады. Ли актерлік өнерге ресми түрде кіріспей тұрып, радио бағдарламаларында ойнады, ал 1947 жылы «Рози Ридж романсы» атты драмада кинодағы дебютін жасады. MGM-де ол түрлі жанрлардағы көптеген фильмдерде ойнады, олардың ішінде «Зорлық актісі» (1948) қылмыстық драмасы, «Кішкентай әйелдер» (1949) драмасы, «Аутфилдегі періштелер» (1951) комедиясы, «Скарамуш» (1952) романтикалық фильмі және «Жылаңаш шұғыла» (1953) батыс драмасы бар. 1950 жылдардың соңында «Сафари» (1956) және Орсон Уэллстің «Зұлымдыққа тиісу» (1958) фильмдерінде драматикалық рөлдерді ойнады. RKO Radio Pictures киностудиясымен Роберт Митчеммен бірге «Мерекелік қарым-қатынас» (1949) романтикалық комедиясында ойнады. Ли Альфред Хичкоктың «Психо» (1960) фильміндегі Марион Крейн рөлімен ең үлкен жетістігіне қол жеткізді. Осы рөлі үшін Ли «Алтын глобус» сыйлығын «Ең үздік қосалқы актриса» номинациясы бойынша жеңіп алды және «Оскар» сыйлығына «Ең үздік қосалқы актриса» номинациясына ие болды. Ол «Bye Bye Birdie» (1963), «Harper» (1966), «Night of the Lepus» (1972) және «Boardwalk» (1979) фильмдерінде эпизодтық түрде ойнауын жалғастырды. 1975 жылы «Достар арасындағы кісі өлтіру» қойылымында Бродвейдегі дебютін жасады. Ол қызы Джейми Ли Кертиспен бірге «Тұман» (1980) және «Хэллоуин H20: 20 жыл өткен соң» (1998) атты екі қорқыныш фильмінде де ойнады. Актерлік қызметінен басқа, Ли 1984 және 2002 жылдар аралығында төрт кітап жазды, олардың екеуі роман болды. Ли 1951 жылы актер Тони Кертиске тұрмысқа шығудан бұрын, жасөспірім шағында екі қысқа некеде болды (олардың бірі жойылды). 1962 жылы олардың көпшілікке танымал одағы ажырасумен аяқталды, содан кейін «Манчжуриялық кандидат» фильмінде ойнағаннан кейін Ли қайтадан үйленді және мансабын азайтты. Ол 2004 жылы 77 жасында, бір жыл бойы қан тамырларының қабынуымен күрескеннен кейін қайтыс болды.

Jeanette Helen Morrison (July 6, 1927 – October 3, 2004), known professionally as Janet Leigh, was an American actress. Her career spanned over five decades. Raised in Stockton, California, by working class parents, Leigh was discovered at 18 by actress Norma Shearer, who helped her secure a contract with Metro Goldwyn Mayer. Leigh appeared in radio programs before her first formal foray into acting, making her film debut in the drama The Romance of Rosy Ridge (1947). With MGM, she appeared in many films which spanned a wide variety of genres, which include the crime drama Act of Violence (1948), the drama Little Women (1949), the comedy Angels in the Outfield (1951), the romance Scaramouche (1952) and the western drama The Naked Spur (1953). She played dramatic roles during the late 1950s, in such films as Safari (1956) and Orson Welles's film noir Touch of Evil (1958). With RKO Radio Pictures she co starred in the romantic comedy Holiday Affair (1949) with Robert Mitchum. Leigh achieved her biggest success starring as Marion Crane in Alfred Hitchcock's horror film Psycho (1960). For her performance, Leigh won the Golden Globe Award for Best Supporting Actress and earned a nomination for the Academy Award for Best Supporting Actress. Intermittently, she continued to appear in films, including Bye Bye Birdie (1963), Harper (1966), Night of the Lepus (1972), and Boardwalk (1979). She made her Broadway debut in 1975 in a production of Murder Among Friends. She would also go on to appear in two horror films with her daughter, Jamie Lee Curtis: The Fog (1980) and Halloween H20: 20 Years Later (1998). In addition to her work as an actress, Leigh also wrote four books between 1984 and 2002, two of which were novels. Leigh had two brief marriages as a teenager (one of which was annulled) before marrying actor Tony Curtis in 1951. The pair's highly publicized union ended in divorce in 1962, and after starring in The Manchurian Candidate that same year, Leigh remarried and scaled back her career. She died in 2004 at age 77, following a year long battle with vasculitis.

Ерте өмір

Жаннет Хелен Моррисон 1927 жылғы 6 шілдеде Калифорния штатының Мерсед қаласында Хелен Литаның (құрметті әкесі Вестергаард) және Фредерик Роберт Моррисонның жалғыз баласы ретінде дүниеге келді. Оның анасының ата-бабалары Даниядан көшіп келген, ал әкесі шотланд-ирланд және неміс тегінен шыққан. Ли туғаннан кейін көп ұзамай отбасы Стоктонға көшіп, балалық шағын сонда өткізеді. Ол кедейлікте өсті, себебі әкесі фабрикадағы жұмысымен отбасын асырауға тырысты, ал Ұлы депрессиядан кейін түрлі қосымша жұмыстар істеді. Ли пресвитериан дінінде тәрбиеленді және бала кезінде жергілікті шіркеу хорында ән салды. 1941 жылы әкесінің әкесі ауыр сырқатқа шалдыққанда, отбасы Мерседке көшіп, ата-бабаларының үйіне қоныстанды. Ол Стоктон қаласындағы Вебер бастауыш мектебінде, содан кейін Стоктон орта мектебінде оқыды. Ли оқуда өте жақсы нәтижелер көрсетті және он алты жасында орта мектепті бітірді.

1946-1948: Ашылу және алғашқы рөлдері

1946 жылдың ақпан айында актриса Норма Ширер Сьерра-Невада тауларындағы Sugar Bowl тау шаңғысы курортында демалып жүрді, онда Лидің ата-анасы сол кезде жұмыс істеді. MGM-мен байланысы арқасында Ширер Селена Ройлмен бірге Ли үшін экрандық сынақтар ұйымдастырды, содан кейін Вассерман актерлік тәжірибесі болмағанша да онымен келісімшарт жасасты. Ли сол жылы колледжді тастап, жақын арада драма жаттықтырушысы Лилиан Бернстің жетекшілігіне өтті. Фильмдегі мансабын бастамас бұрын Ли The Cresta Blanca Hollywood Players радио драмалық антологиясында қонақ рольде ойнады. Оның радиодағы алғашқы қатысуы 19 жасында "All Through the House" бағдарламасының 1946 жылғы 24 желтоқсанда эфир берген Рождестволық арнайы санында болды. Ол 1947 жылғы "Рози Ридж романсы" атты үлкен бюджетті Азамат соғысы фильмінде бокс-офис жұлдызы Ван Джонсонның кейіпкеріне ғашық болған рөлде кинода дебют жасады. Ол студия таланттар бөлімінің басшысы үшін "Токиодағы 30 секунд" фильміндегі Филис Такстердің ұзақ монологын орындағанда бұл рөлге ие болды. Алайда, Джонсонға бұл есім ұнамады, нәтижесінде ол "Дженет Ли" (айтылуы "Ли") деп өзгертілді. Ол 1948 жылғы МГМ-нің жұлдызды мюзиклі "Сөздер мен музыка" фильмінде композитор Ричард Роджерстің жас әйелі рөлін ойнады. 1948 жылдың соңында ол Голливудтың "№1 сұлу қызы" деп жарияланды, бірақ әдепті, жомарт және қарапайым мінезімен танымал болды.

1949-1958 жж.: MGM және тәуелсіз фильмдермен келісімшарт

1949 жылы Ли бірнеше фильмде ойнады, соның ішінде Фред Зиннеман режиссерлік еткен «Act of Violence» (1949) триллерінде Ван Хефлин мен Роберт Райанмен бірге. Фильм қаржылық жағынан сәтсіз болғанымен, сыншылар тарапынан жақсы қабылданып, мақтауға ие болды. Ол сондай-ақ Луиза Мэй Алкоттың романы негізінде түсірілген MGM-нің «Кішкентай әйелдер» фильмінде маңызды рөл ойнады, онда ол Джун Эллисон мен Элизабет Тейлормен бірге Мег Марш рөлін сомдады. Фильм сыншылар тарапынан жоғары бағаланды. 1949 жылы Ли коммунизмге қарсы «Қызыл Дунай» драмасында монах рөлінде ойнады, бұл оған сыншылардың жоғары бағасын әкелді. Содан кейін ол «Доктор мен қыз» фильмінде Гленн Фордтың сүйіктісі рөлінде ойнады. 1949 жылғы басқа да жұмыстарының ішінде «That Forsyte Woman» (1949) фильмінде Джун Форсайт рөлі, Гри Гарсон мен Эррол Флиннмен бірге, және РКО түсірген «Holiday Affair» (1949) фильмінде Роберт Митчемнің серіктесі бар. Сол жылдың желтоқсанында ол Джозеф фон Штернбергтің «Жет-пилот» атты оқиғалық драмасында Джон Уэйнмен бірге басты рөлді ойнады. Продюсер Говард Хьюзтің үздіксіз өңдеуі фильмнің шығуына шамамен сегіз жылға кешіктірді. MGM-де ол Престон Стерджестің пьесасы негізінде түсірілген Эцио Пинзаның «Строго нечестивый» (1951) комедиясында ойнады. Фильм сыншылар тарапынан жылы қабылданып, мақтауға ие болды. Содан кейін Ли бейсбол тақырыбындағы «Аутфилдтегі періштелер» (1951) фантастикалық комедиясында ойнады, бұл фильм коммерциялық сәттілікке жетті. Сол жылы RKO Лиді «Бродвейге екі билет» (1951) мюзикліне шақырды, ол кассада табысқа жетті. Ол «Бұл үлкен ел: Американдық антология» (1952) антологиялық фильміндегі көптеген жұлдыздардың бірі болды және Питер Лоуфордпен бірге «Тек осы рет» (1952) романтикалық комедиясында ойнады. Ли «Скарамуш» (1952) фильмінде үлкен коммерциялық жетістікке жетті, онда ол Стюарт Гренджер мен Элеонор Паркердің қарсыласы Алина де Гавриллак рөлін сомдады. Бұдан кейін ол сыншылар тарапынан жоғары бағаланған «Қорықсыз Фаган» (1952) комедиясында әскери қызметке шақырылған клоун туралы, содан кейін Джеймс Стюартпен бірге «Жылаңаш шұғыл» (1953) вестернінде басты рөлді ойнады. Соңғы фильм, төмен бюджетті болғанымен, жылдың ең табысты фильмдерінің бірі болды және бірнеше сыншылар оның психологиялық аспектілерін атап өтті. «Конфиденциалдық Конни» (1953) комедиясы осылай жақсы қабылданылмады, онда Ли Ван Джонсонмен бірге жүкті үй шаруасының иесі рөлінде ойнады, ол жергілікті қасапханада баға соғысын бастауға көмектеседі. Paramount Ли мен Кертисті «Худини» (1953) тарихи фильміне шақырды, бұл жұптың алғашқы бірлескен жұмысы болды, олар тиісінше Гарри мен Бесс Худини рөлінде ойнады. Жұп Мартин мен Льюистің «Colgate Comedy Hour» бағдарламасында да қонақ ретінде пайда болды, содан кейін Ли Universal студиясына «Walking My Baby Back Home» (1953) мюзиклінде ойнау үшін шақырылды. Ли Роберт Вагнердің «Prince Valiant» (1954) атты фильмдегі сүйіктісі рөлінде ойнады, бұл Хэл Фостердің сол аттас комиксіне негізделген викингтер тақырыбындағы фильм. Сондай-ақ 1954 жылы Ли Дин Мартин мен Джерри Льюис комедиясында «Living It Up» (1954) қосалқы рөлде ойнады, содан кейін Universal студиясының «The Black Shield of Falworth» (1954) фильміне қатысты, онда ол Кертиспен бірге ойнады, бұл олардың екінші бірлескен жұмысы болды. Ли сондай-ақ MGM-нің «Rogue Cop» (1954) фильмінде Роберт Тейлормен бірге ойнады, ол фатальды әйел әнші рөлін сомдады. «Variety» журналы оның фильмдегі рөлін «қанағаттанарлық» деп бағалады, бірақ сценарийді логикасыз деп сынады. Осы фильмнен кейін Ли MGM студиясымен сегіз жылдық келісімшартын бұзды. Ол сондай-ақ Columbia студиясымен бес жыл бойы жылына бір фильм түсіру туралы келісімшартқа қол қойды. Ли Джек Уэббпен бірге «Pete Kelly's Blues» (1954) фильмінде ойнады (оның өзі режиссерлік етті), содан кейін Columbia студиясымен келісімшарт бойынша өзінің алғашқы көркем фильмінде: Джек Леммон, Бетти Гарретт және Дик Йоркпен бірге ойнаған «My Sister Eileen» (1955) музыкалық комедиясында басты рөлді ойнады. Бұл фильм Нью-Йорк қаласында тұратын екі қарындас туралы «New Yorker» журналында жарияланған әңгімелер негізінде түсірілді. 1955 жылдың басында Ли мен Кертис өздерінің тәуелсіз фильмдерді өндіру компаниясын құрды, «Curtleigh Productions» деп атады. Columbia Лиді Кенияда Уорвик Пикчерс үшін түсірілген Виктор Матуреге қарама-қарсы «Safari» (1956) фильміне шақырды. Сол жылы Ли мен Кертис алғашқы қызы Келлиге ие болды. Кейін ол «Schlitz Playhouse» бағдарламасының «Carriage from Britain» эпизодында теледидарда дебют жасады. 1957 жылы Ли 1949 жылы түсірген «Jet Pilot» фильмі жарық көрді.

Leigh appeared in a number of films in 1949, including the thriller, Act of Violence (1949), with Van Heflin and Robert Ryan, directed by Fred Zinnemann. Though a financial failure, it was well received by critics. She also had a significant hit with MGM's version of Little Women, based on the novel by Louisa May Alcott, in which she portrayed Meg March, alongside June Allyson and Elizabeth Taylor. The film was generally well received by critics. Also in 1949, Leigh appeared as a nun in the anti communist drama The Red Danube, which earned her critical acclaim, followed by a role as Glenn Ford's love interest in The Doctor and the Girl. Other credits from 1949 include as June Forsyte in That Forsyte Woman (1949) opposite Greer Garson and Errol Flynn, and as Robert Mitchum's leading co star in the RKO produced Holiday Affair (1949). That December, she started work on Josef von Sternberg's adventure drama film Jet Pilot, in which she starred as the female lead opposite John Wayne. Producer Howard Hughes' constant re editing would cause the film to be delayed almost eight years before being released. At MGM she appeared in Strictly Dishonorable (1951), a comedy with Ezio Pinza, based on a play by Preston Sturges. The film received mild critical acclaim. Leigh then appeared in the baseball themed fantasy farce Angels in the Outfield (1951), which was a significant commercial success. The same year, RKO borrowed Leigh to appear in the musical Two Tickets to Broadway (1951), which was a box office success. She was one of many stars in the anthology film It's a Big Country: An American Anthology (1952) and appeared in a romantic comedy with Peter Lawford, Just This Once (1952). Leigh had a significant commercial success with the swashbuckler themed Scaramouche (1952), in which she starred as Aline de Gavrillac opposite Stewart Granger and Eleanor Parker. Next, she received top billing in the critically acclaimed comedy Fearless Fagan (1952), about a clown drafted into the military, followed by a role opposite James Stewart in the Western The Naked Spur (1953). The latter, though a low budget feature, was one of the top grossing films of the year, and noted by several critics for its psychological components. Less well received was the comedy Confidentially Connie (1953), in which Leigh starred opposite Van Johnson as a pregnant housewife who helps trigger a price war at a local butcher shop. Paramount borrowed Leigh and Curtis for the biographical feature Houdini (1953)the couple's first film togetherwith the two appearing as Harry and Bess Houdini, respectively. The couple also appeared as guests on Martin and Lewis' Colgate Comedy Hour before Leigh was loaned to Universal to appear in the musical Walking My Baby Back Home (1953). Leigh was cast as Robert Wagner's love interest in the Fox produced adventure film Prince Valiant (1954), a Viking themed feature based on Hal Foster's comic of the same name. Also in 1954, Leigh had a supporting role in the Dean Martin and Jerry Lewis comedy Living It Up (1954) for Paramount, followed by Universal's swashbuckler film The Black Shield of Falworth (1954), in which she appeared opposite Curtis, marking their second feature together. Leigh also starred opposite Robert Taylor in MGM's film noir Rogue Cop (1954), portraying a femme fatale lounge singer. Variety deemed her performance in the film "satisfactory," but faulted the screenplay for being illogical. Following that film, Leigh ended her contract with MGM after eight years. She also signed a contract with Columbia to make one film a year for five years. Leigh appeared in Pete Kelly's Blues (1954) with Jack Webb (who also directed), and subsequently starred in her first feature under the deal with Columbia: the title role in the musical comedy My Sister Eileen (1955), co starring Jack Lemmon, Betty Garrett and Dick York, and based on a series of New Yorker stories about two sisters living in New York City. In early 1955, Leigh and Curtis formed their own independent film production company, Curtleigh Productions. Columbia cast Leigh in Safari (1956) opposite Victor Mature, shot in Kenya for Warwick Pictures. The same year, Leigh and Curtis gave birth to their first child, daughter Kelly. She subsequently made her television debut in an episode of Schlitz Playhouse, "Carriage from Britain". In 1957, the film Jet Pilot, which Leigh had filmed in 1949, was finally released.

1958-1969: сыншылардың мақтанышы мен үзіліс

1958 жылы Ли Орсон Уэллстің кинонуар классикасы "Зұлымдыққа тиісу" (1958) фильмінде Сьюзан Варгас рөлін ойнады. Бұл фильм екі жылдан кейін түсірілген Альфред Хичкоктің "Психо" фильміне ұқсас элементтер көп. Онда ол Мексика шекарасындағы шағын қалада қиын жағдайға тап болған, жаңа үйленген әйелді сомдады. Ли кейіннен фильмде түсуді "ұлы тәжірибе" деп сипаттады, бірақ былай деді: "Universal оны түсінбеді, сондықтан оны қайта өңдеді. Орсон жасаған, ережеден тыс, бірақ керемет фильм жоғалып кетті". Содан кейін Ли Кертиспен төртінші рет "Викингтер" (1958) фильмінде бірге ойнады, оның өндірісіне және түсіріліміне Кирк Дуглас қатысты. United Artists компаниясы таратқан бұл фильм 1950 жылдардағы ең қымбат маркетингтік кампаниялардың бірі болды. Фильм халықаралық деңгейде 13 миллион доллардан астам табыс әкелді. Лидің келесі фильмі "Тамаша демалыс" 1959 жылдың басында шықты, онда ол тағы да Кертиспен бірге Париждегі психиатр лейтенант рөлін ойнады. Ли мен Кертис "Колумбия" киностудиясының "Бұл кім еді?" комедиясында (1960 жылдың басында шыққан) бірге ойнады. Фильмде Ли күйеуінің (Кертис) адалсыздығын байқап, бірқатар оқиғаларға себеп болатын әйел рөлін сомдады. Сондай-ақ 1960 жылы Ли Альфред Хичкоктің "Психо" фильміндегі ең танымал рөлін – моральдық тұрғыдан күмәнді, кісі өлтірілген Марион Крейн рөлін ойнады. Онда Джон Гэвин мен Энтони Перкинспен бірге ойнады, ал фильмді Universal шығарды. Ли кейіпкерінің душ қабылдағандағы қанымен өлтірілуін көріп қатты шаршағандықтан, өмірінің соңына дейін душтан қашып жүрді деген әңгіме бар. 1960 жылдың маусымында шыққан "Психо" фильмі сыншылардың және көрермендердің жоғары бағасын алды. Ли өзінің рөлі үшін "Алтын глобус" сыйлығын "Ең үздік қосалқы әйел рөлі" номинациясында жеңіп алды және "Оскар" сыйлығына ұсынылды. "Психо" фильміндегі Лидің рөлі оның мансабындағы маңызды кезең болды, ол кейін: "Мен көптеген фильмдерде ойнадым, бірақ актер бір рөлмен есте қалса, ол өте бақытты деп есептеймін. Осы тұрғыдан алғанда, мен бақыттымын" деді. Оның өлтірілу сахнасы сыншылар мен кино зерттеушілері арасында кино тарихындағы ең танымал сахналардың бірі саналады. Ли мен Кертис екеуі де "Колумбия" киностудиясының "Пепе" (1960) фильмінде эпизодтық рөлдерде ойнады, бұл олардың бірлескен соңғы жұмысы болды. 1962 жылы Ли "Манчжуриялық үміткер" триллерін түсіріп жатқанда, Кертис ажырасуға өтініш берді. Ажырасу 1962 жылдың 14 қыркүйегінде Мексиканың Сиудад-Хуарес қаласында ресми тіркелді. Келесі күні Ли Лас-Вегас, Невадада жеке салтанатта қор брокері Роберт Брандтке (1927–2009) тұрмысқа шықты. Кейін Ли олардың ажырасуына "сыртқы мәселелер" себеп болғанын, соның ішінде Кертистің әкесінің қайтыс болуын айтты. Содан кейін Ли Бродвейдегі танымал қойылымның негізінде түсірілген "Қош бол, құс!" (1963) музыкалық комедиясында ойнады. Ол Paramount киностудиясы үшін режиссер Хэл Уоллистің "Жұбайлар мен ғашықтар" (1963) комедиясында да түсті. Ли актерлік мансабынан үш жылға үзіліс жасады, бірнеше ұсынылған рөлдерден бас тартты, соның ішінде "Розовая пантера" фильміндегі Симон Клузо рөлінен де бас тартты, себебі ол саяхаттағысы келмеді және кішкентай қыздарынан айырылғысы келмеді. Ол 1966 жылы киноға оралып, бірнеше фильмде түсті: біріншіден, батыс жанрындағы "Бала Родело" (1966), содан кейін жеке детективтік "Харпер" (1966) фильмінде, онда ол Лорен Баколлмен бірге Пол Ньюменнің ажырасқан әйелі рөлін ойнады. Содан кейін ол Джерри Льюиспен бірге "Дивандағы үш" комедиясында психиатр рөлін сомдады, содан кейін Норман Мейлердің осы аттас романының негізінде түсірілген "Американдық арман" фильмінде басты рөлді ойнады, бірақ соңғы фильм сыншылар тарапынан теріс пікірлер алды.

In 1958, Leigh starred as Susan Vargas in the Orson Welles film noir classic Touch of Evil (1958), done at Universal with Charlton Heston, a film with numerous similarities to Alfred Hitchcock's later film Psycho, which was produced two years later; in it, she plays a newlywed tormented in a Mexican border town. Leigh would later describe shooting the film as a "great experience," but added: "Universal just couldn't understand it, so they recut it. Gone was the undisciplined but brilliant film Orson had made." Next, Leigh co starred in her fourth film with Curtis, The Vikings (1958), produced by and co starring Kirk Douglas, and released in June 1958. Distributed by United Artists, the film had one of the most expensive marketing campaigns of the 1950s. It was ultimately a blockbuster, grossing over $13 million internationally. Leigh's next film, The Perfect Furlough, was released in early 1959, in which she again co starred with Curtis, playing a psychiatrist lieutenant in Paris. Leigh and Curtis next co starred in the Columbia Pictures farce Who Was That Lady? (released in early 1960), in which Leigh portrayed a wife who catches her professor husband (Curtis) cheating on her, triggering a series of mishaps. Also in 1960, Leigh was cast in her most iconic role, as the morally conflicted murder victim Marion Crane in Alfred Hitchcock's Psycho, co starring with John Gavin and Anthony Perkins, and released by Universal. Leigh was reportedly so traumatized by watching her character's shower murder scene that she went to great lengths to avoid showers for the rest of her life. Released in June 1960, Psycho was a major critical and commercial success. For her performance, Leigh received a Golden Globe Award for Best Supporting Actress and was nominated for the Academy Award for Best Supporting Actress. Leigh's role in Psycho became career defining and she later commented: "I've been in a great many films, but I suppose if an actor can be remembered for one role then they're very fortunate. And in that sense I'm fortunate." while her murder scene itself is considered among both critics and film scholars to be one of the most iconic scenes in film history. Leigh and Curtis both had cameos in Columbia's all star Pepe (1960), marking their last film together. In 1962, while Leigh was filming the thriller The Manchurian Candidate, Curtis filed for divorce. The divorce was finalized in Ciudad Juárez, Mexico, on September 14, 1962; the following day, Leigh married stockbroker Robert Brandt (1927–2009) in a private ceremony in Las Vegas, Nevada. Leigh would later comment that their divorce was the result of "outside problems", which included the death of Curtis's father. Next, Leigh appeared in the musical comedy Bye Bye Birdie (1963), based on the hit Broadway show. She was also in the comedy Wives and Lovers (1963) for director Hal Wallis at Paramount. Leigh took a three year break from her acting career, turning down several roles, including the role of Simone Clouseau in The Pink Panther, because she did not want to go on location and be separated from her young daughters. She returned to film in 1966, appearing in multiple films: first, the western Kid Rodelo (1966), followed by the private detective story Harper (1966), in which she played Paul Newman's estranged wife opposite Lauren Bacall. She next portrayed a psychiatrist opposite Jerry Lewis in the comedy Three on a Couch, followed by a lead role in An American Dream, based on the Norman Mailer novel of the same name; the latter film received critical backlash.

1970-2004: Басқа да еңбектер мен соңғы жылдар

Лидің алғашқы теледидардағы көріністері Боб Хоуптың «Крайслер театрын ұсынады» және «Қызыл Скелтон сағаты» сияқты антологиялық бағдарламаларда болды. Ол сондай-ақ теледидар үшін түсірілген бірнеше фильмдерде ойнады, ең бастысы – әдеттегі 100 минуттың орнына 135 минуттық «Гринэппл-роудтағы үй», ол 1970 жылдың қаңтарында ABC арнасында жоғары рейтингпен көрсетілді. 1972 жылы Ли Стюарт Уитменмен бірге «Көсілген түні» ғылыми-фантастикалық фильмінде, сондай-ақ Триш Ван Девермен бірге «Бір адам – жалғыз сан» драмасында ойнады. 1975 жылы ол Питер Фолк пен Джон Пейнге қарсы «Коломбо» эпизодында, «Ұмытылған ханымда» бұрынғы Голливуд әншісі мен бишінің рөлін ойнады. Эпизодта «Баламды үйге қайтару» (1953) фильмінен алынған Лидің кадрлары қолданылды. Оның телесериалдардағы көптеген эпизодтарының ішінде «The Man from U.N.C.L.E.» екі бөлімді «Конкретті пальто ісі» эпизоды бар, онда ол Мисс Дайкетон есімді садистік «Траш» агентін ойнады, бұл сол кездегі негізгі теледидар үшін өте провокациялық рөл болды. Екі бөлімді эпизод Еуропада «Жасыл шляпадағы тыңшы» (1967) көркем фильмі ретінде шықты. Ол сондай-ақ «Виргиниян» эпизодында «Дженни» (1970) рөлінде де ойнады. 1973 жылы ол «Love Story» романтикалық антологиялық сериясының «Жаңадан бастағанның сәті» эпизодында пайда болды. Ли сахнадағы алғашқы рөлін Джек Кэссидимен бірге Бродвейдегі «Достар арасындағы кісі өлтіруде» ойнады, ол 1975 жылдың 28 желтоқсанында Билтмор театрында ашылды. Пьеса 1976 жылдың 10 қаңтарында аяқталып, он жеті рет қойылды. Ал бес айдан кейін, 1942 жылдың 28 желтоқсанында олардың некесі бұзылды. 1943 жылдың қыркүйегінде Ли Тынық мұхиты колледжіне (қазіргі Тынық мұхиты университетіне) түсті, онда ол музыка және психология мамандығын таңдады. Колледжде оқып жүргенде ол Alpha Theta Tau әйелдер қауымына қосылды және колледждің а капелла хорында ән шырқады. Отбасына көмектесу үшін ол Рождество мен жазғы демалыста бөлшек сауда дүкендерінде және оншақты дүкендерде жұмыс істеді, сондай-ақ оқу кезінде колледждің ақпарат бюросында жұмыс істеді. Университетте оқып жүргенде Ли Стэнли Риймспен танысты, ол жақын маңдағы V 12 бағдарламасына қатысқан АҚШ Әскери-теңіз күштерінің теңізшісі болды. Ли мен Риймс 1945 жылдың 6 қазанында, Лидің он сегіз жасында үйленді; алайда, олардың некесі де ұзаққа соқпады, үш жылдан кейін олар ажырасты. Ли бастапқыда кино мансабын қуу үшін колледжді тастап кеткенімен, 1947 жылдың басында Оңтүстік Калифорния университетінің кешкі сыныптарына қайта оқуға түсті. 1951 жылдың 4 маусымында Ли Гринвичте (Коннектикут штаты) актер Тони Кертиске жекелеген салтанатта тұрмысқа шықты. Олардың махаббаты мен некесі туралы әңгімелер жиі басылымдарда жарияланды. 1951 жылдан 1954 жылға дейін Ли мен Кертис достары Джерри Льюис түсірген көптеген үй фильмдерінде ойнады. Ли бұл фильмдердің эксперименталды және бейресми сипаты оған актерлік шеберлігін жетілдіруге және жаңа рөлдерді орындауға мүмкіндік берді деп есептейді. 1956 жылдың 17 маусымында Ли өзінің тұңғыш қызы Келли Ли Кертисті дүниеге әкелді. 1958 жылдың 22 қарашасында Ли Кертистен екінші қызы Джейми Ли Кертисті дүниеге әкелді. Кертис пен Ли 1962 жылы ажырасты. Сол жылы ол қор брокері Роберт Брандтке үйленді. Өмір бойы демократ болған Ли 1960 жылғы АҚШ президенттік сайлауында Джон Ф. Кеннедиді, ал 1964 жылғы президенттік сайлауында Линдон Б. Джонсонды қолдады. Ол сондай-ақ актерлерге медициналық қызмет көрсететін «Motion Picture and Television Foundation» директорлар кеңесінде қызмет етті.

Leigh's initial television appearances were on anthology programs such as Bob Hope Presents the Chrysler Theatre and The Red Skelton Hour. She also starred in several made for TV films, most notably the off length (135 minutes instead of the usual 100) The House on Greenapple Road, which premiered on ABC in January 1970 to high ratings. In 1972, Leigh starred in the science fiction film Night of the Lepus with Stuart Whitman, as well as the drama One Is a Lonely Number with Trish Van Devere. In 1975, she played an ex Hollywood song and dance star opposite Peter Falk and John Payne in the Columbo episode Forgotten Lady. The episode utilizes footage of Leigh from the film Walking My Baby Back Home (1953). Her many guest appearances on television series include The Man from U. N. C. L. E. two part episode, "The Concrete Overcoat Affair", in which she played a sadistic Thrush agent named Miss Dyketon, a highly provocative role for mainstream television at the time. The two part episode was released in Europe as a feature film entitled The Spy in the Green Hat (1967). She also appeared in the title role in The Virginian episode "Jenny" (1970). In 1973, she appeared in the episode "Beginner's Luck" of the romantic anthology series Love Story. Leigh made her stage debut opposite Jack Cassidy in the original Broadway production of Murder Among Friends, which opened at the Biltmore Theatre on December 28, 1975. The play ran for seventeen performances, closing on January 10, 1976. The marriage was annulled five months later on December 28, 1942. Leigh enrolled at the College of the Pacific (now University of the Pacific) in September 1943, where she majored in music and psychology. While in college, she joined the Alpha Theta Tau sorority, and also sang with the college's a cappella choir. In order to help support her family, she spent Christmas and summer vacations working at retail shops and dime stores, as well as working at the college's information desk during her studies. While a university student, Leigh met Stanley Reames, a U. S. Navy sailor who was enrolled at a nearby V 12 Program. Leigh and Reames married on October 6, 1945, when she was eighteen; their marriage, however, was also short lived, and they divorced less than three years later. Though Leigh initially left college to pursue her film career, she re enrolled in night classes at the University of Southern California in early 1947. On June 4, 1951, Leigh married actor Tony Curtis in a private ceremony in Greenwich, Connecticut. Their romance and marriage was a frequent topic in gossip columns and film tabloids. From 1951 to 1954 Leigh and Curtis appeared in numerous home movies directed by their friend Jerry Lewis. Leigh credited the experimental and informal nature of these films for allowing her to stretch her acting ability and attempt new roles. On June 17, 1956, Leigh gave birth to her first daughter, Kelly Lee Curtis. On November 22, 1958, Leigh gave birth to her second daughter with Curtis, Jamie Lee Curtis. Curtis and Leigh divorced in 1962. She married stockbroker Robert Brandt later that year. A lifelong Democrat, Leigh supported John F. Kennedy in the 1960 U. S. presidential election and Lyndon B. Johnson in the 1964 presidential election. She also served on the board of directors of the Motion Picture and Television Foundation, a medical services provider for actors.

Өлім

Ли 2004 жылғы 3 қазанда Беверли-Хиллздегі үйінде 77 жасында, ұзаққа созылған қан тамырларының қабынуымен (васкулит) күрескеннен кейін дүние салды. Оның қазасы көпті таңқалдырды, себебі ол ауруын жария етпеген еді. Одан қыздары Келли мен Джейми және 42 жылға жуық бірге өмір сүрген күйеуі Роберт Брандт қалды.

Танымал мәдениетте

2012 жылғы "Хичкок" фильмінде Ли ролін Скарлетт Йоханссон сомдады.

Жарияланымдар

Голливуд шынымен болған. Doubleday, 1984; Психо: Классикалық триллердің артында. Harmony Books, 1995; Тағдыр үйі. Mira Books, 1996; Арман фабрикасы. Mira Books, 2002;

Марапаттар мен ұсыныстар

Сыйлық санаты Жыл Номинацияланған туынды Нәтижесі Сілтеме (Ref.) Академия сыйлығы Ең үздік қосалқы әйел рөлі 1960 Психо Алтын глобус сыйлығы Ең үздік қосалқы әйел рөлі 1960 Лорел сыйлығы Ең үздік әйел қосалқы рөлі 1960 Ең үздік әйел комедиялық рөлі Пепе Сол әйел кім еді?

Құрметтер

2004 жылғы 14 мамырда Ли Калифорния штатының Стоктон қаласындағы Тынық мұхиты университетінде көркемөнер докторы дәрежесін алды, ол бұл университеттің түлегі болған. Сол кезде Лидің денсаулығы қан тамырларының қабынуынан (васкулиттен) нашарлағандықтан, ол салтанатты шарада мүгедектер арбасында сөз сөйледі. 2006 жылғы 13 қазанда Джейми Ли Кертис және Келли Кертис аналарының Стоктондағы жас өмірін құрметтеу үшін оның қоладан жасалған ескерткіш тақтасын ашты. Ескерткіш қала орталығындағы Сити-центр кинотеатрларының жанындағы Стоктон қалалық алаңында орналасқан, кейіннен ол "Дженет Ли алаңы" деп аталды. Ли 2010 жылғы 25 маусымда Тынық мұхиты университетінде Стоктон кампусындағы "Дженет Ли театры" деп атау арқылы қайтыс болғаннан кейін құрметке ие болды. Театрдың тақтасында былай деп жазылған:

"Тынық мұхитының Дженет Ли театры" Роберт Брандт пен Дженет Ли Брандт мұрасының жомарт сыйлығының арқасында құрылды. Дженет Ли театры Дженет Ли студент кезінде бағалаған тәжірибелер мен достық байланыстарды нығайту мақсатында жаратылды. Бұл ескерткіш оның Стоктон аймағындағы өмірі мен мансабына, сондай-ақ актриса, әйел, ана және гуманитар ретінде Голливуд киноиндустриясына қосқан үлкен үлесіне арналған құрметтің белгісі. 2010 жылғы 25 маусымдағы жұма күні ашылды. Оның құрметіне Айдахо штатының Сан-Валли курортындағы Bald Mountain шаңғы алаңында "Ли жолы" деп аталатын шаңғы трассасы аталды. Ли 30 жылдан астам уақыт бойы онда екінші үйінің иесі болды.