Кіріспе

Питер Лесли Шилтон (18 қыркүйек 1949 жылы туған) – Англияның бұрынғы кәсіби футболшысы, қақпашы ретінде ойнаған. Оның 30 жылдық мансабында 11 клубта ойнады және 1000-нан астам Англия лигасы матчында қатысты, оның ішінде бес түрлі клуб үшін 100-ден астам ойын өткізді. «Ноттингем Форест» клубында ойнаған кезінде Шилтон көптеген жүлделерді жеңіп алды, соның ішінде екі Еуропа кубогы, УЕФА Суперкубогы, Бірінші дивизион чемпионаты және Футбол лигасының кубогы. Шилтон Англия құрамасы сапында 1982, 1986 (Диего Марадона оған қарсы екі әйгілі гол соққан) және 1990 жылғы ФИФА Әлем чемпионаттарында, сондай-ақ 1980 және 1988 жылғы УЕФА Еуропа чемпионаттарында өнер көрсетті. Әлем чемпионаттарының финалында 32 жасқа дейін дебют жасамаса да, Шилтон 17 финалдық матчте ойнады және француз қақпашысы Фабиен Бартезбен бірге Әлем чемпионаттарының финалында 10 рет қақпаны құрғақ сақтау рекордын бөліседі. Ол әлем футболындағы ең көп ресми матчқа қатысқан рекордты иеленеді (1390 матч), ал 125 матчпен Шилтон Англия құрамасының ең көп ойын өткізген футболшысы болып табылады. IFFHS 2000 жылы Шилтонды 20 ғасырдың үздік он қақпашысының қатарына енгізді.

Лестер Сити

Шилтон 13 жасында Лестердегі Король Ричард III ұлдар мектебінде оқыды. 1963 жылы ол жергілікті «Лестер Сити» клубында оқушы деңгейінде жаттығуларын бастады. Ол бірінші команданың қақпашысы Гордон Бэнкстің назарына ілігіп, жаттықтырушыға оның үміткер екенін айтты. 1966 жылдың мамырында 16 жасар Шилтон «Лестер» сапында «Эвертонға» қарсы тұңғыш ойынын өткізді. Оның әлеуеті тез байқалып, «Лестер Сити» басшылығы жас дарынды ойыншыға қанағаттанып, әлем чемпионатының жеңімпазы Бэнксті «Сток Ситиге» сатты. Содан кейін Шилтон бірінші командаға бекітіліп, тіпті 1967 жылдың қазан айында «Саутгемптонға» қарсы «Делл» стадионында гол соқты. «Саутгемптонның» қақпашысы Кэмпбелл Форсайт Шилтонның алыс соққан добын дұрыс бағаламады, ол сазға зиянсыз түспей, алаңнан шығып, Форсайттың үстінен асып, қақпаға кірді. «Лестер» ойынды 5:1 есебімен жеңіске жеткізді. Келесі маусымда «Лестердің» нәтижелері жақсы болмады, Бірінші дивизионнан төмендеп кетті (бірақ екі маусымнан кейін чемпион атанды да қайтадан жоғары лигаға көтерілді), бірақ Уэмблидегі Англия кубогының финалына шықты. 19 жасар Шилтон бұл турнирдегі ең жас қақпашылардың бірі болды. Алайда, ойын олар үшін сәтті болмады, өйткені «Манчестер Ситидің» Нил Янгі ойынның басында соққан жалғыз гол жеңіске жеткілікті болды. Шилтонға көптеген наградалар мен мақтаулар келгеніне қарамастан, ол ешқашан Англия кубогының финалына қайтадан шыққан жоқ. 1974 жылы «Лестермен» жартылай финалға жетті, бірақ қайта ойнаудан кейін «Ливерпуль» жеңіске жетті.

Сток қаласы

1974 жылғы қарашада Шилтон 325 000 фунтқа «Сток Сити» клубына қосылды, бұл сол кезде қақпашы үшін әлемдік рекорд болды. 1974–75 жылдары Шилтон «Сток» сапында 26 матч өткізді, команда лига титулын шамалы айырмамен жіберіп алды. Ол 1976–77 жылдары «Сток» клубында қалды, бірақ жас және тәжірибесіз команда Екінші дивизионға түсіп қалды. Шилтон жаңа маусым басталғалы бір ай өткен соң келісімшартқа отырды. «Форрест» жаңадан Бірінші дивизионға көтерілген еді және Брайан Клафтың басшылығымен жақсы көрсетіп жатты. Олар «Уэмблиде» «Ливерпульмен» тең ойнағаннан кейін өткен қайталама матчта Лига кубогын жеңіп алды, бірақ Шилтон қатыспады, себебі ол кубок ойындарына қатысуға құқығы жоқ еді. Содан кейін Бірінші дивизионға оралған алғашқы маусымда Лига титулын ұтып алды. Шилтон «Ковентри Ситиге» қарсы өткен 0–0 есебімен аяқталған матчта маңызды сейв жасады, сыншылар оны ең керемет сейвтердің бірі деп бағалады. Мик Фергюсонның қақпаға бағытталған қауіпті, жақыннан алынған соққысын Шилтон орнынан сәл шығып тұрған күйінде тамаша реакция көрсетіп, жоғары қағып жіберді. Маусым бойында Шилтон 37 лигалық матчта бар болғаны 18 гол жіберді. Кейіннен Шилтон әріптестерінің дауысымен «Жылдың үздік ойыншысы» сыйлығын жеңіп алды. «Форрест» 1979 жылы тағы да Лига кубогын жеңді – бұл жолы Шилтон «Уэмблиде» «Саутгемптонды» 3–2 есебімен жеңген матчта өнер көрсетті, содан кейін Еуропа кубогының финалына жетті, онда Тревор Фрэнсистің голы шведтік «Мальмё» командасын «Мюнхенде» жеңуге жеткілікті болды. Шилтон «Форрест» сапында тағы бір маңызды маусымды өткізді, үшінші рет Лига кубогының финалына өтті, «Уэмблиде» қарсыластары «Вулверхэмптон Уондерерс» болды. Алайда, үш рет қатарынан жеңіске қол жеткізе алмады, Шилтон мен қорғаушы Дэвид Нидхэм арасындағы қарым-қатынас қателігі «Форрест» есебінен айып алаңының шетінде соқтығысуға әкелді, нәтижесінде Энди Грей ойынның жалғыз голын соқты. «Форрест» 1980 жылы тағы да Еуропа кубогының финалына жетті – титулдың иегері ретінде олар кубокты қорғауға құқылы болды және «Мадридте» «SV Hamburg» командасымен кездесті. 1979 жылғы финалдағыдай, ойын тартысты болды және «Форресттің» қанат шебіндегі Джон Робертсон соққан бір гол жеңіске шешім берді. Көңілі толмаған «Гамбург» ойыншыларының арасында Шилтонның халықаралық деңгейдегі капитаны Кевин Киган да болды. Содан кейін Шилтон үшін өмір қиындыққа толы болды. «Форрест» трофейлерді жеңіп алудағы табысын жалғастыра алмады, ал Шилтон ұзақ жылдар бойы құмар ойындарға тәуелді болып, отбасына үлкен стресс тудырды. Сондай-ақ, басқа біреумен қарым-қатынаста болғаны және мас күйінде көлік жүргізгені үшін айыппұл төлегені туралы әңгімелер тарады, ол бұл қылмыс үшін 350 фунт стерлинг айыппұл төледі. Мұның бәрі Шилтонның 1982 жылы «Ноттингем Форрестті» тастап, жаңа өмір бастауына себеп болды.

Саутгемптон

Шилтон «Форст» клубын тастап «Саутгемптонға» кетті, онда оның бұрынғы құрамадағы әріптесі Алан Болл ойнап жүрген. 1984 жылы Шилтон ФА кубогының жартылай финалында тағы жеңіліске ұшырады, соңғы минутта Эвертонға финалға жолдама берген Адриан Хиттың соққысынан жеңілді; және 1986 жылы «Ливерпуль» «Саутгемптонды» 2:0 есебімен ұтты. 1987 жылдың жазында «Дерби Каунти» клубына қосылды. 1986 жылдың наурыз айында Лондонның Ватерлоо вокзалында Эмонн Эндрюс оны күтпеген жерден таңқалдырған кезде «Бұл сенің өмірің» бағдарламасына қатысты.

Дерби округі

Шилтон Марк Райт, Дин Сондерс және Тед Макминн ойыншылары бар «Дерби» командасының лигада бесінші орынға қол жеткізуіне көмектесті, бірақ 1985 жылдан 1990 жылға дейінгі Еуропалық жарыстардағы ағылшын клубтарына салынған тыйым (Хейзел трагедиясынан туындаған) олардың УЕФА кубогында бақ сынауына мүмкіндік бермеді. 1991 жылы «Дерби» командасы бірінші лигадан төмендеп, Шильтон өзінің ойыншылық мансабын аяқтау туралы ойлай бастады. Ол 42 жасқа толып, жаттықтырушы немесе менеджер болуға дайын еді. 1991 жылдың басында географиялық себептерге байланысты Стэн Терненттің орнын басу туралы ұсыныстан бас тартты.

Кейінгі мансап

1992 жылы ақпанда Шильтон «Дерби» клубын тастап, «Плимут Аргайл» клубының ойыншы-бапкері болу ұсынысын қабылдады. Бұл кезең 2009 жылы жарық көрген Питер Шильтонның «Жақын адамдар» кітабында сипатталған. «Плимут» Футбол лигасының екінші дивизионында құлдыраудан қорғануға тырысты, бірақ Шильтонның күш-жігері клубты құлдыраудан сақтап қала алмады. Оның 300 000 фунт стерлингке сатып алынған рекордтық ойыншысы Питер Суон сәтсіздікке ұшырады, себебі ол командаластарымен де, жанкүйерлермен де жақсы қарым-қатынас құра алмады. 1994 жылы Шильтон тек бапкерлік қызметке назар аудара бастады, ал «Плимут» екінші дивизионның плей-офф кезеңіне ілікті, бірақ жартылай финалда «Бернли» клубынан жеңілді. 1994 жылдың қаңтар айында Иан Бранфуттың кеткенінен кейін Шильтонның «Саутгемптон» клубының бапкері болу мүмкіндігі қарастырылды, бірақ қызметке Алан Болл тағайындалды. Келесі ақпанда «Плимут» құлдыраудың алдында тұрғанда, Шильтон клубты тастап, қайтадан ойнауға ниетті екенін мәлімдеді. Ол кезде оның жасы 45-ке толған еді. Шильтон қысқа мерзімге Премьер-лигадағы «Уимблдон» клубына қосылды, бірінші нөмірлі қақпашы Ханс Сегерстің жарақатын емдеу үшін, бірақ команданың негізгі құрамында алаңға шыққан жоқ. Кейін ол «Болтон Уондерерс» клубымен келісім жасап, бірнеше ойынға қатысты, соның ішінде бірінші дивизионның плей-офф жартылай финалында «Молину» стадионында «Вулверхемптон Уондерерс» клубына қарсы ойнады. «Болтон» 2:1 есебімен жеңілді, бірақ екінші ойында «Вулвз» клубын жеңіп шықты. Алайда Шильтон бұл ойында алаңға шықпады, оның орнына Кит Бранаган ойнады. Содан кейін ол «Ковентри Сити» клубына қосылды, бірақ негізгі құрамда алаңға шығу мүмкіндігіне ие болмады, содан кейін «Вест Хэм Юнайтед» клубына өтті, онда да команданың негізгі құрамында ойнаған жоқ, бірақ бірнеше рет қосалқы құрамда отырды. 996 Футбол лигасының матчына қатысқан Шильтон 1000 матчқа жетуді қалап, 1996 жылдың қараша айында 39 жастағы Лес Силимен алмасу шарты бойынша «Лейтон Ориент» клубына қосылды. Оның мыңыншы лигалық матчы 1996 жылдың 22 желтоқсанында «Брайтон мен Хоув Альбион» клубына қарсы өтті, бұл матч Sky Sports телеарнасынан тікелей эфирде көрсетілді және Футбол лигасы Шильтонға Гиннестің рекордтар кітабының арнайы басылымын табыс етумен басталды. Ол тағы бес матч ойнағаннан кейін, 1996-97 маусымның соңында 47 жасында 1005 лигалық матчта карьерасын аяқтады. Ол зейнеткерлікке шыққан кезде Футбол лигасы мен Премьер-лигада ойнаған ең қарт ойыншылардың бірі болды. Шильтон бизнес шешімдері мен құмар ойындарға байланысты туындаған қаржылық қиындықтарды жеңіп, кешкі ас мәжілістерінде сөз сөйлейтін шебер азаматқа айналды.

Ерте мансап

Төмен деңгейде ойнағанына қарамастан, Шильтон Англияның бас жаттықтырушысы Альф Рамзиге әсер етіп, 1970 жылғы қарашада Шығыс Германияға қарсы дебюттік ойынына мүмкіндік берді, онда Англия 3:1 есебімен жеңіске жетті. Алты айдан кейін «Лестер Сити» бірінші дивизионға қайта оралды. Оның Англия құрамасындағы екінші ойыны Уэмблиде Уэльске қарсы тең түскен кезде болды; ал ел үшін алғашқы бәсекелестік матчы – үшінші ойыны, Англия 1972 жылғы Еуропа чемпионатына іріктеуде Швейцариямен 1:1 тең түскен кезде. Осы кезде Банкс әлі де Англияның бірінші нөмірлі қақпашысы болды, бірақ 1970 жылғы әлем чемпионатына қатысқан Питер Бонетти мен Алекс Степни Рамзидің шешімімен құрамнан шығарылды, сондықтан Шильтон 22 жасында елдің екінші қақпашысы деп санауға мүмкіндік алды. Шильтонның төртінші және бесінші Англия құрамасындағы ойындары 1972 жылдың соңында өтті, бірақ трагедиялық оқиға Шильтонды Англияның бірінші қақпашысы ретінде танымал етті. 1972 жылғы қазан айында Гордон Бэнкс автокөлік апатына ұшырап, бір көзін жойды, осылайша оның карьерасы аяқталды. «Ливерпульдің» қақпашысы Рей Клеменс бір айдан кейін Англияның 1974 жылғы әлем чемпионатына іріктеу ойынында (Уэльске 1:0 есебімен жеңіске жеткен) дебют жасады. Шильтон 100-ден астам ойын өткізді, ал Клеменс – 61. 1973 жылғы жазда Шильтон Англияның Солтүстік Ирландия, Уэльс және Шотландияға қарсы жеңіске жеткенінде үш рет қақпаны құрғақ ұстады. Шотландияға қарсы Шильтон Кенни Далглиштің соққысын сол жаққа қарай секіріп, қолмен сейімдеді, бұл оның ең жақсы сейімдерінің бірі деп есептеді. Чехословакиямен тең түскен кезде Шильтон онінші рет құрамаға шақырылды – бір аптадан кейін Польшаға қарсы маңызды әлем чемпионатына іріктеу ойынына дайындық ретінде. Бұл Англия үшін жақсы болмады, Шильтон екі голды тоқтатуға құмар болмады, нәтижесінде төрт айдан кейін Уэмблидегі дәл сол қарсыластарға қарсы соңғы іріктеу ойынында жеңіске жеткені Англияның финалға өтуі үшін қажет болды. Осы матчта Шильтонның қателігі Польша үшін Ян Домарскидің маңызды голына әкелді, Шильтонның ойыны поляк қақпашысы Ян Томашевскидің өнерімен қарама-қарсы болды, оны Брайан Клоу (кейін Шильтонның «Ноттингем Форест» клубындағы жаттықтырушысы) «клоун» деп атады, бірақ Польшаның 1974 жылғы әлем чемпионатына іріктелуіне қажетті сейімдерді жасады. Бұл тәжірибе Англияның жаңа жаттықтырушысы Дон Ривиге Рей Клеменсті таңдауға ықпал етті. 1975 жылы Клеменс 9 мүмкіндіктің сегізін жеңіп алды, бірақ Англия осы кезеңде 1976 жылғы Еуропа чемпионатына іріктеле алмады. 1977 жылдан бастап жаңа жаттықтырушы Рон Гринвуд Шильтонды Клеменс сияқты жиі шақыра бастады, соңында оларды кезекпен қоятын кезеңге жетті, таңдау жасау қиын болды. Бұл шешімсіздік кейбір сынға ұшырады, кейбір сарапшылар Гринвудтың жоғары деңгейде басқару қабілетіне күмән келтірді. Содан кейін Шильтон Англияның Италияда өткен 1980 жылғы Еуропа чемпионатына іріктеуде маңызды рөл атқарды. Шильтон 1980 жылғы наурыз айында Испанияға қарсы 2:0 есебімен жеңіске жеткенде Англия құрамасындағы 30-шы ойынын өткізді; ал 31-ші ойыны Еуропа чемпионатына дейін болмайтын. Бұл Италияға 1:0 есебімен ұтылу, Англияның жартылай финалға өтуіне кедергі келтірді.

1982 жылғы ФИФА әлем чемпионаты

Шилтонның қиындықтары ортасында 1982 жылғы әлем чемпионатын да ескеру қажет болды. Шилтон Англия құрамасының іріктеу турниріндегі төрт ойынның жартысында ойнады – УЕФА тобының төртінші тобында Норвегия және Швейцарияға қарсы жеңіс, Румыниямен голсыз тең түсу, және Венгрияны 1–0 есебімен жеңу. Соңғысы іріктеу турнирінің соңғы ойыны болды. Норвегияға қарсы Англияның бұрынғы жеңілісіне қарамастан, норвегиялық комментатор Бьёрге Лиллелиеннің әжуасымен қатар, басқа нәтижелер Шилтон мен Англияға сегіз жыл бұрынғыдай іріктеу кезеңінде қалудан сақтану үшін жеткілікті болды. Нәтиже Англияның пайдасына болды және олар он екі жылдан кейін тұңғыш рет әлем чемпионатына қатысу құқығын алды, ал Шилтон 32 жасында Испаниядағы финалдық турнирде алғаш рет өнер көрсетті. Клеменс жарысқа дайындық кезеңіндегі жолдастық ойындарда ойнады, бірақ Франциямен Бильбаодағы алғашқы топтық ойынға Шилтон таңдалды. Англия 3–1 есебімен жеңіске жетті және Шилтон қалған екі топтық ойында да қақпада тұрды. Үш жеңіс Англияның топ жеңімпазы ретінде келесі кезеңге өтуін қамтамасыз етті.

УЕФА Еуро 1984 және 1986 жылғы ФИФА әлем чемпионатының іріктеу турнирлері

Боби Робсон Англия құрамасын басқарғаннан кейін, Шилтонның халықаралық мансабы гүлденді, ол Робсонның алғашқы он матчында ойнады және тіпті Брайан Робсон мен Рэй Уилкинс жоқ болғанда жеті матчта команда капитаны болды. Шотландияға қарсы 2:0 есебімен жеңіліс Шилтонға 50-ші ойынды сыйлады. Клеменс 1984 жылғы Еуропа чемпионатына іріктеу ойынында Люксембургке қарсы қайта оралды, бірақ бұл ойын оның елі үшін 61-ші ойыны болды және сонымен бірге оның соңғы ойыны болды. Англия Еуропа чемпионатына ілікпеді. Дегенмен, ол енді өз елінің бірінші нөмірлі қақпашысы болды және халықаралық мансабының соңына дейін солай болды. Оның халықаралық матчтарының шамамен жартысы (125-тің 61-і) 35 жасқа толғаннан кейін өткізілді. 1985 жылға дейін Англия матчына басқа қақпашы шақырылған жоқ, сол кезде Робсон Манчестер Юнайтед қақпашысы Гэри Бейлиге маңызды емес достық матчта дебют жасауға мүмкіндік берді. Шилтон 1986 жылғы әлем чемпионатына іріктеу кезеңінде де қақпашы болды, ол үш матчта үш жеңіске жетіп, еш гол жібермеді. Шотландияға қарсы Хэмпден Паркте 1:0 есебімен жеңіліс кезінде Шилтон 70-ші ойынын өткізді; кейіннен ол Мексикадағы тур ойынында Англияның 3:0 есебімен жеңісінде Энди Бремненің пенальті соққысын сейімдеді, Англия әлем чемпионатына оралуға үміттенген бір жыл бұрын. Англия іріктеу кезеңінің барлық матчтарын жеңіліссіз аяқтады. Мексикамен өтетін жарысқа дейінгі акклиматизациялық матчта Шилтон Англия құрамасында 80 ойын өткізген еді, ол өткен жылы Түркияға қарсы өткен матчта қақпашы ретінде Бэнкстің 73 ойыннан тұратын рекордын бұзған еді.

1986 жылғы ФИФА әлем чемпионаты

Әлем чемпионатында Англия жайлы бастады, алғашқы топтық матчта Португалияға есе жіберіп, кейіннен аутсайдер саналатын Мароккомен тең түсті. Осы кезде Робсон жарақат алып алаңнан шығарылып, Уилкинс те алаңнан қуылды. Олардың орнында Шильтонға капитандық міндет жүктелді, Англия өз өмірін тауып, соңғы топтық ойында Польшаны 3:0 есебімен жеңіп, екінші кезеңге өтті. Голдардың барлығын Гэри Линекер соқты. Бұл кезеңде олар Парагваймен кездесті. Шильтон бірінші таймда бір рет қиындықпен шайбаны сақтап қалса да, Англияға көп қиындықтар тумады. Линекер екі гол соқты, ал Питер Бердсли бір голмен көзге түсті. Англия 3:0 есебімен Аргентинамен ¼ финалда кездесті. Бұл матч Шильтонның мансабындағы аңызға айналған оқиғалардың бір бөлігі болды. Аргентина капитаны Диего Марадона осы уақытқа дейін турнирдің ең үздік ойыншысы болып танылған, бірақ бірінші таймда Англия оның шығармашылығын біршама шектеуге мүкіндік алды. Алайда, екінші таймның басында Марадона ойынды өзгертті, бұл Шильтонды ашуға толтырды. Марадона шабуылға шығып, Стив Ходж допқа тиген кезде Англияның қорғанысының шетінде шабуыл жосылды. Доп пенальти алаңына қайтарылды, ал Марадона, бастапқы паспен шабуылды жалғастырып, Шильтон допты ұрып алуға келгенде оған жетті. Марадона Шильтонның үстінен допты соғып, қақпаға түсірді. Шильтон мен оның командаластары Марадона қолын қолданғанын көрсетті – қақпашы емес, кез келген ойыншы үшін бұл бұзушылық еді, бірақ тунистік төреші Әли Бин Насер голды есепке алды. Кейін түсірілген суретте Марадона Шильтоннан биік секіріп, қолымен допқа тигені анық көрінді, Шильтон әлі де созудың ортасында тұрғанда, қолы созылған (Марадонаның әрекетін күтпеген). Марадона кейіннен бұл голды «Құдайдың қолы» деп атады. Насер мұндай айқын бұзушылықты жібергендіктен, бұдан кейін ешқашан осындай жоғары деңгейде төрелік етпеді. Одан кейін Марадона заңды түрде жеке гол соқты, Англияның барлық қорғаушыларын және Шильтонды жеңіп, бос қақпаға допты енгізді. 2002 жылы бұл гол ФИФА сайтында 2002 жылғы ФИФА әлем чемпионатының қарсаңында «Ғасырдың голы» деп танылды. Линекер бір гол қайтарып, соңғы секундтарда теңестіруге жақын болды, бірақ Англия жарыстан шықты.

УЕФА Еуропа чемпионаты 1988

Алайда, Шилтон Англия құрамасында ойнауын жалғастырды, 1988 жылғы Еуропа чемпионатына тікелей және сәтті ілеспе жолдама алу кампаниясында көзге түсті, ол Батыс Германияда өткізілуге тиіс болды. Шильтон Еуропа чемпионатына ілеспе алу ойынында Солтүстік Ирландияға қарсы 2:0 есебімен жеңіске жеткенде Англия құрамасы сапында 90-шы рет ойнады. Шильтонның 99-шы матчы чемпионаттың финалындағы 2-ші топта Англияның алғашқы ойыны болды. Бұл ойын Ирландия Республикасына 1:0 есебімен жеңіліспен аяқталды, Шильтон Рэй Хоутонның ерте соққысына тойтарыс бере алмады. Шильтонның 100-ші матчы финалдағы алғашқы ойында жеңілген Нидерландыға қарсы болды. Марко ван Бастен хет-трик жасап Англияны турнирден шығарды, Англия бұл матчты 3:1 есебімен ұтылды. Робсон Шильтонды үшінші және соңғы топтық ойынға қоспады, себебі ол енді маңызсыз болды, бірақ Англия оны да 3:1 есебімен ұтылды. Шильтонның ұзақ жылдар бойы дублері болған Крис Вудс (және он жыл бұрын Forest-те оның жас дублері – Шильтон кубок бойынша шектеулі болған кезде ол Лига кубогының финалында ойнаған) сирек мүмкіндікке ие болды.

1990 жылғы ФИФА әлем чемпионаты

Шильтон келесі 18 айда Англияның барлық ойындарының біреуін қоспағанда, барлығында ойнады – ол ойнамаған ойында болашақ Англия қақпашысы, «Квинс Парк Рейнджерс» командасының Дэвид Симан дебют жасады. 1989 жылғы маусымда Шильтон ескі Англия капитаны Бобби Мурдың 108 матчтық рекордын бұзып, Даниямен Копенгагенде өткен жолдас сайысында 109-шы қақпасын соқты. Матч алдында оған алдынан «109» деген нөмір жазылған Англия қақпашысының жейдесі табыс етілді. Ол осы уақытқа дейін 1990 жылғы әлем чемпионатына іріктеу турнирінде үш матчта бірде-бір гол жібермеген және Англия Италияда өтетін турнирге қатысу үшін ешқандай гол жібермеді. Оның 119-шы матчында Англия Ирландия Республикасымен топтық кезеңнің ашылу ойынында 1–1 есебімен тең түсті; Англия топтан өтіп, екінші турда Бельгияны 1–0 есебімен жеңіп, одан кейін Камерунды 3–2 есебімен жеңді, бұл Линекердің екі пенальтисінің арқасында болды, себебі Англия 2–1 есебімен ұтылып бара жатқанда. Содан кейін жартылай финалда Батыс Германия командасымен кездесті, бұл Шильтонның Англия құрамасындағы 124-ші ойыны болды. Бірінші кезеңтең аяқталды, бірақ екінші кезеңнің басында Шильтон Андреас Бремнің соққан тегіс доптан ауытқып, Пол Паркердің тізесінен секіріп, Шильтонның басынан асып түскен голынан жеңіліске ұшырады, ол допты жоғары қарай қайтаруға тырысты. Линекердің соңғы теңестіруі Англия үшін тең нәтижеге қол жеткізді, бірақ Шильтон немістердің соққан пенальтилеріне жеткілікті жақындамады, ал Англия өз пенальтилерінің екеуін соғып, турнирден шықты. Бұл оның елі үшін 125-ші ойыны болды және турнир аяқталғаннан кейін ол бұл соңғы ойыны болатынын мәлімдеді. Оның соңғы матчы халықаралық дебютіне 20 жыл толуына төрт ай қалғанда өтті, оның халықаралық карьерасын ең ұзаққа созылғандардың біріне айналдырды. Ол халықаралық деңгейде ешқашан ескерту алған жоқ немесе алаңнан қуылған жоқ.

Ойын стилі

Сарапшылар Шилтонды өз кезеңіндегі әлемдегі ең үздік қақпашылардың бірі деп санайды, сондай-ақ ол өзінің буынындағы ең үздік соққыларды тойтарушылардың бірі және Англияның осы позициядағы ең ұлы ойыншыларының бірі ретінде танылды, тіпті кейбір БАҚ өкілдері оны барлық уақыттағы ең ұлы қақпашылардың бірі деп сипаттайды. Шилтон – зиялы және тиімді қақпашы, ол ең алдымен физикалық күшімен, допты ұстау шеберлігімен, позицияны дұрыс таңдауымен, сабырлылығымен және тұрақтылығымен, сондай-ақ командаластарымен қарым-қатынас жасау, қорғанысын ұйымдастыру және қорғаушыларына сенім сыйлау қабілетімен ерекшеленді. Ол айқын физикалық күшке ие болды, бұл оны алаңдағы ең биік қақпашы болмаса да, әсерлі тұлға етті. Сонымен қатар, ол ептілігімен және тамаша рефлекстерімен, жақсы соққыны тойтару қабілетімен де танымал болды. Ол еңбекқорлығымен, жауынгерлік мінезімен, жаттығулардағы тәртіптілігімен және физикалық дайындығымен көзге түсті. Ол мансабындағы төрт онжылдыққа созылған ерекше ұзақ өмірімен де ерекшеленді. 1000-нан астам кәсіби матчте қатысып, 47 жасында зейнеткерлікке шықты. Дегенмен, Шилтон кейде ағылшын БАҚ-ында жасы ұлғайған сайын жылдамдығы мен ептілігінің төмендеуі үшін сынға ұшырады, бұл оның уақытын дұрыс бағалауымен және қақпашы үшін орташа бойымен байланысты, айып соққыларын тойтару кезінде оны шектеген деп есептеледі, ең айқын мысалы – 1990 жылғы әлем чемпионатының жартылай финалындағы Батыс Германияға қарсы пенальти сериясіндегі жеңілісі; шындығында, халықаралық мансабында пенальтилерді сейілту бойынша көрсеткіші аса жақсы болған жоқ, Англия құрамасы сапында ол тек 1985 жылы Батыс Германияның Андреас Бремнесінен соққыны тойтарған.

Жеке өмір

1970 жылы қыркүйекте Шилтон Сью Флиткрофтқа үйленді. Олардың Майкл және Сэм есімді екі ұлы болды, кейін Сэм кәсіби футболшыға айналды. 2011 жылдың желтоқсан айында Шилтон 40 жылдық некеден кейін әйелінен ажырасқаны жарияланды. 2013 жылдың наурызында Шилтон мас күйде көлік жүргізгені үшін айыпталып, 20 айға көлік жүргізу құқығынан айырылды және 1,020 фунт стерлинг төлеуге міндеттелді. 2015 жылдың наурыз айында Шилтонның екінші әйелі, джаз әншісі Стефани Хейвардқа үйленетіні хабарланды, олар 2014 жылы құдаланды. Жұп 2016 жылдың 10 желтоқсанында Батыс Мерсиядағы Сент-Петр және Сент-Пол шіркеуінде үйленді. Шилтон Ұлыбританияның Еуропалық Одақтан шығуын қолдайтынын мәлімдеді. 2020 жылдың қаңтар айында Шилтон әйелі Стефтің көмегімен 45 жылдық құмар ойындарға тәуелділігінен арылғанын айтты. Шилтон Ұлыбритания үкіметімен бірлесіп, психикалық денсаулық проблемалары сияқты осы мәселелерге назар аудару жұмыстарын жүргізді. Шилтон 1986 жылғы Жаңа жылдық құрметтеуде Британ империясы орденінің мүшесі (MBE), 1991 жылғы Жаңа жылдық құрметтеуде Британ империясы орденінің офицері (OBE) және 2024 жылғы Жаңа жылдық құрметтеуде Британ империясы орденінің командирі (CBE) атағымен марапатталды, бұл футболға және құмар ойындардан зиянды қорғауға қосқан үлесі үшін берілді.