Кіріспе

Mesklin – Хэл Клемент жасаған және оның көптеген қатаң ғылыми фантастикалық әңгімелерінде пайдаланған ойдан шығарылған супергигант планета. Ол, ең алдымен, оның күшті гравитациясының және жоғары жылдамдықта айналуынан туындайтын центробектік күштің өзара әрекеттесуімен ерекшеленеді. Клементтің бастапқы есептеулеріне сәйкес, бұл экваторда 3g, ал планетаның полюстерінде 665g болатын гравитация күшінің градиентін құрайды.

Шолу

Бұл планета алғаш рет "Гравитация миссиясы" романында пайда болды, ол "Таңғажайып ғылыми фантастика" журналында (1953 жылғы сәуір-шілде) серияланды. Планетаны немесе оның тұрғындарын пайдаланатын басқа да көркем шығармалар: "Under", "Lecture Demonstration" және "Star Light". "Ауыр планета" кітабы Месклинге қатысты еңбектердің жинағы болып табылады. Клемент Месклиннің негізгі сипаттамаларын "Whirligig World" мақаласында ("Таңғажайып ғылыми фантастика", 1953 жылғы маусым) сипаттады. Ол әлемді сол кезде 61 Cygni жүйесінде бар деп есептелген объектіге негіздеді, оның қозғалысын жүйедегі екі белгілі жұлдыздың қозғалысын талдау арқылы анықтаған. Қосымша талдаулар және толық мәліметтер осы қорытындының қате екенін көрсетті. Клемент оның массасы Юпитерден 16 есе көп болғандықтан, Месклиннің гравитациясын теңдестіру үшін өте үлкен бұрыштық жылдамдыққа ие болуы керек деп шешті, бұл адамдарға оның бір бөлігін зерттеуге мүмкіндік береді. Ол экваторлық гравитацияны 3g-ға теңдеткісі келді, сондықтан осыны іске асыру үшін қажетті кезеңді анықтады: планетаның минутына шамамен 20 градус айналуын ескеретін болсақ, әрбір Месклин күні 17,75 минутқа созылады. Осы өте жоғары айналу жылдамдығының салдарынан Месклин тіпті шар тәрізді де емес, үлкен экваторлық дөңгелекке ие. Месклиннің экваторлық диаметрі 48 000 миль (77 250 км), ал полюстен полюске дейінгі осі бойынша 19 740 миль (31 770 км) құрайды. Содан кейін Клемент полярлық гравитацияны есептеуге тырысты, бірақ бұл қиындық тудырды. Ол: "Шындығында, мен полярлық гравитацияның нақты мәнін білмеймін; планета соншалықты жалпақ, әдеттегі сфералар ережесі жақсы жуықтама болар емес" деп мойындайды. "Whirligig World" полярлық гравитацияның алғашқы есептеулерін 655g деп хабарлайды, ал "Ауыр планета" кітабының мұқабасы оны 700g деп көрсетеді. Клемент жасаған кейінгі бағдарлама оны 275g деп есептеді, MIT ғылыми фантастикалық қоғамы жазған ұқсас бағдарлама да сондай нәтиже берді. MIT тобы планетаның экваторында өткір жиегі болуы мүмкін деген қорытындыға келді. Клемент Месклинге сақиналар мен үлкен айлар да сыйлады. Ішкі ай планетаның ортасынан 144 841 км қашықтықта орналасқан, айналу периоды 2 сағат 8 минутты құрайды. Клемент Месклиннің өз жұлдызының (ол 61 Cygni A болады деп шешті) айналасындағы орбитасы 1800 Жер күніне созылатынын және өте эллипстік екенін ескерді: ең жақын нүктеде орташа температура -50°C, ал ең алыс нүктеде -180°C болады. Орбита эксцентрлі болғандықтан, ол Күнге жақын нүктеден жылдам өтеді, сондықтан температурасы көбінесе -170°C шамасында болады. Клемент осы қиял әлемінде метанға (CH4) негізделген тіршілік формалары болады және метан мұхиттары болады деп шешті. Алайда метанның қайнау температурасы төмен, бұл Месклиннің Күні мұхиттарды қайнатып, метанның планетадан толығымен қашуына себеп болуы мүмкін екенін көрсетеді. Сондықтан жазушы планетаны солтүстік жарты шардағы жаздың ортасы Күнге ең жақын болатын кезде орналастырды. Осылайша солтүстік жарты шарда жылдың көп бөлігінде үлкен мұздатылған метан қабаты пайда болады; оңтүстік жарты шар (көптеген тіршілік иелерінің мекені) планетаның қалған бөлігі Күнге жақын болуынан қорғалған. Ол сондай-ақ планетаның тез прецессияға ие болатынын айтты. Клемент өзінің бірнеше әңгіме идеяларының "әрине" сипаты бар белгілі бір "жалпы ақыл-ойы" тұжырымдамаларына кері реакция жасауға бейімділіктен туындағанын атап өтті: [бір жағдайдың] [бір ерекшелігі бар], бірақ, әрине, [басқа ерекшелігі] болуы мүмкін емес. Месклиннің ерекше конфигурациясы туралы түсінік ғылыми фантастикадағы төмен гравитациялы және жоғары гравитациялы планеталар туралы оқиғалардан туындады, бірақ, әрине, бірде-бір планетаның төмен және жоғары гравитациялы болуы мүмкін емес. "Whirligig World" еңбегінде Клемент "мұнда [Месклинде] сахна қоюды қалаған кез келген адамға ресми рұқсат беремін. Мен тек қана оның ғылыми нормаларды сақтауын сұраймын, ал бұл ғылыми фантастика саласында, әрине, икемді талап". Месклин, "Whirligig World" және оларға негізделген Клемент оқиғалары ғылыми фантастикада маңызды, өйткені олар барлық белгілі (сол кездегі) ғылыми фактілерді қызықты жағдайға қалай мұқият енгізу керектігін көрсетті, содан кейін қызықты оқиғаларды құру үшін негіз ретінде пайдалануға болады. Олар сондай-ақ Күн жүйесінен тыс жерде, (сол кезде) бар деп саналған планетада орналасқан алғашқы оқиғалар болды.