Кіріспе

Газдалған сусын

Дальдион мен бардок – орта ғасырлардан бері Британ аралдарында таралған және көптеп ішілетін сусын. Бастапқыда ол жеңіл бал арағының бір түрі болған, бірақ жылдар өте қазіргі таңда коммерциялық түрде қолжетімді газдалған сусынға айналды. Дәстүр бойынша, бұл сусын ферменттелген даңғыл (Taraxacum officinale) және қызылбауыр (Arctium lappa) тамырларынан жасалған, содан аты да осылай аталуда.

Тарих

Дендел мен бөртектің пайда болуы, денсаулыққа пайдалы деп есептелетін, жеңіл ферменттелген тамыр сырасы мен сарсапарилла сияқты тамыр сығындыларынан жасалған сусындармен байланысты. Бұл сусындардың басым дәмі көбінесе сассафрас немесе қысқы жасыл жапырақ, бірақ қазір бұл өсімдіктерден емес, жасанды түрде алынады. Себебі 1960 жылдары сассафрас майының негізгі құрауышы – сафролдың егеуқұйрықтарда қатерлі ісік тудыратыны анықталды. Бұл сусындардың бәрі ұқсас дәмге ие болғанымен, әрқайсысының өзіне тән ерекше дәмі бар. Дендел мен бөртектің дәмі сарсапариллаға ең жақын.

Көмекілер мен нұсқалар

Бен Шоу, Хаддерсфилд кәсіпкері, 1871 және 1993 жылдар аралығында алдымен Йоркширде, содан кейін бүкіл Ұлыбританияда сусын жасап, сату үшін компания құрды. Кейіннен бұл кәсіпорын бірнеше қоғамға өтті және қазір Refresco компаниясына тиесілі, олар әлі де сусынды өндіріп, сатады. Ұлыбританияда орналасқан Fentimans сусын компаниясы табиғи ашытылған дандылыон және қайың сусынын ұсынады, оның құрамында екі өсімдіктің де экстракттары бар (бірақ негізгі ингредиенттері қант және алмұрт шырыны концентраты). Шотландиялық Irn Bru сусындарымен танымал A. G. Barr компаниясы D'n'B деген атпен дандылыон және қайың сусынын шығарады және "Биік, қара және ішуге жарамды" деген ұранды қолданады. Ұлыбританиядағы алғашқы қанағаттандырылмайтын барлардың соңғысы, 1890 жылы ашылған Фитцпатрик (Ростенсталл, Россендейл), 19 ғасырдың соңында Ирландиядан әкелінген түпкілікті рецепт бойынша дандылыон және қайың сусынының өндірісін жалғастыруда.

Апокрифтік шығу тегі

Құрбыра мен бөртектің тегі туралы бір жалған әңгіме бар, оған сенеді, оны 13 ғасырда Әулие Тома Аквинский жасаған деседі.