Кіріспе
Enter the Matrix 2003 жылғы бейне ойын – Shiny Entertainment әзірлеген және Infogrames компаниясы Atari брендімен шығарған 2003 жылғы әрекет пен шытырман оқиғаға толы бейне ойын. Бұл «Матрица» фильмінің сериясына негізделген алғашқы ойын болды. Оның сюжеті «Матрица: Қайта жүктелу» фильмінің оқиғасымен бір мезгілде өрбуімен және Вачовски бірлестігі жазып, түсірген, фильм актерлері ойнаған, ойын үшін арнайы түсірілген бір сағаттан астам оригиналдық кадрларды қамтиды. 2003 жылдың мамыр айында, «Матрица: Қайта жүктелу» фильмімен бірге шыққан «Матрицаға кір» ойыны «Матрица: Қайта жүктелу» және «Матрица: Революциялар» фильмдерімен бір уақытта жасалды. Критиктерден ара-жібір баға алғанымен, 2004 жылдың мамыр айына дейін ойынның 5 миллион данасы сатылды.
Enter the Matrix is a 2003 action adventure video game developed by Shiny Entertainment and published by Infogrames under the Atari brand name. It was the first game based on The Matrix film series. Its story is concurrent with that of the film The Matrix Reloaded and features over an hour of original footage, written and directed by the Wachowskis and starring the cast of the films, produced for the game. Released in May 2003, the same month as The Matrix Reloaded, Enter the Matrix was simultaneously produced with The Matrix Reloaded and The Matrix Revolutions. While it received mixed reviews from critics, the game sold 5 million copies as of May 2004.
Ойын процесі
Enter the Matrix ойыншыларға Reloaded және Revolutions фильмдерінен Ghost (Антони Вонг) және Niobe (Джада Пинкетт Смит) сияқты екі көмекші кейіпкерді басқару мүмкіндігін береді. Олар Морфей, Тринити және Нео сияқты серияның басты кейіпкерлерімен бірге бүлікшілер тобының мүшелері. Ниобе – бүлікшілер флотындағы ең жылдам кеме, Логостың капитаны. Ghost – кемедегі бірінші офицер, қару-жарақ сарапшысы, терең ойлы және философиялық кісі өлтіруші. Ойын шамамен Reloaded оқиғаларымен бір уақытта өтеді. Ойыншылар Ниобе немесе Ghost рөлінде ойнай алады, олардың әрқайсысының өзіндік сюжеттік ерекшеліктері бар. Көптеген деңгейлерде ойыншылар үшінші тұлғадан ойнайды, қарсыластарды жеңу және деңгейдің міндеттерін орындау үшін қару мен жартылай жекпе-жек дағдыларын қолданады. Ойыншылар кез келген уақытта «Фокус» деп аталатын, уақытты баяулату мүмкіндігін қоса алады, бұл оларға ауада ату және оқтан қашу сияқты әрекеттерді орындауға мүмкіндік береді. Кейбір деңгейлерде бір-бірден жауынгерлік өнерде қарсыластармен күресу қажет. Көлік құралдарын пайдаланатын деңгейлерде, мысалы, көлік жүргізу немесе Логосты басқару, ойын стилі таңдалған кейіпкерге байланысты болады. Әдетте, Ниобе кедергілерден қашу үшін көлікті маневрлейді, ал Ghost келіп жатқан жаулармен күресу үшін қаруды басқарады. Хакерлік жүйе ойыншыларға кодтарды енгізуге мүмкіндік береді, олар арнайы дағдыларды, қару-жарақтарды және құпияларды, мысалы, екі ойыншыға арналған режимді ашуға болады.
Сюжет
Әңгіме Логос кемесінің капитаны Ниобе мен оның бірінші көмекшісі Призрактың, жақында жойылған Озирис көтерілісші кемесінің экипажы Матриксте қалдырған бір затты алып қалуынан басталады. Агенттердің қуып жете бастағаннан кейін, Призрак пен Ниобе ол затты алып, Матрикстен қашып шығады. Бұл заттың ішінде адамдардың қаласы Сионға жіберілген хабарлама болып шығады, онда машиналар кем дегенде 250,000 күзетшіден тұратын әскермен жақындап келе жатқаны ескертіледі. Ниобе мен Призракқа қалған кемелерді Сионға қайта шақырып, қорғанысты үйлестіру міндеті жүктеледі. Осы мақсатта, әртүрлі кемелердің капитандыры Матриксте кездесіп, қалай тиімді қорғануға болатынын шешеді. Кездесу кезінде Агенттер олар орналасқан ғимаратқа шабуыл жасайды, бірақ Ниобе мен Призрак одақтастарына қашып кетуге көмектеседі. Содан кейін олар Кілт жасаушымен кездеседі – Матрикстегі кез келген аймаққа кіруге қабілетті бағдарлама. Ол оларды өзі жасаған есік арқылы қауіпті жерге шығарып салады. Кілт жасаушы екеуіне Неоға тапсыру керек кілтті береді. Бірақ, кілтті Меровингтің қолдары ұрлап алады. Меровинг – Матрикстің алғашқы күндерінде құрылған, қазір бағдарлама ішінде заңсыз контрабандалық желі басқаратын бағдарлама. Ақырында Меровинг кілтті жояды, бірақ Ниобе мен Призрак қашып үлгереді, ал Кілт жасаушы кілтті Неоға берудің әлі ерте екенін түсінеді. Кейін Ниобе, Морфейдің капитаны болған және Неоның қызмет ететін "Набуходоносор" кемесін, Сионға әлі оралмаған жалғыз кемені табу үшін өз еркімен баруға келіседі. Кемені және оның экипажын тауып, оларға Матрикстен қашып шығуға көмектескеннен кейін, Ниобе мен Призрак Неоның машиналарға қарсы миссиясына көмектесуге келіседі, электр стансасын жоюға уағдаласады. Бұл миссия аяқталғаннан кейін, адамдарға кеңес беретін Оракул, ойыншы кейіпкерін шақырып, онымен сөйлесуді сұрайды. Олардың әңгімесінен кейін, ойыншы Смитпен кездеседі – адам және машина әлемдерін жоюды көздеген Агент. Ойыншы кейіпкер жүздеген Смит көшірмелерінен және Матрикстен мүжілген күйі қашып шығады. Сыртқа шыққаннан кейін, машиналар Логосқа шабуыл жасайды. Олар ЭМП (электромагниттік импульс) құрылғысын іске қосып, машиналарды жеңеді, бірақ осының салдарынан өз кемелері де істен шығады. Ойын аяқталғанда, Ниобе мен Призрак Логоста құтқару күтеді. Екеуі болашаққа қатысты алаңдайды, бірақ бұл "тамаша саяхат" болатынына сенімді.
Кейіпкерлер
"Матрицаға кір" фильмінде Ghost және Niobe-дан басқа көптеген қосымша кейіпкерлер бар. Sparks (Lachy Hulme) — Logos операторы; ол ойыншыларға ойын барысында кеңестер мен ақпарат береді. Vector (Don Anjaya Battee) — Vigilant кемесінің бірінші көмекшісі. Акселді агенттер ұрлап кеткенде, Vector Соренге оны қайтаруға көмектеседі. Niobe полициямен қоршалған, бірақ оны Vector құтқарады. Vigilant кемесінде өртке түсті. Smith — бұрынғы бағдарлама, қазір вирус, ол адам денесін және адам тәрізді бағдарламаларды өзіне сіңіріп, көшірмелерін жасай алады; ол ойыншыны тастап кеткен көкжайлар арқылы, кейіннен Chinatown арқылы қуып жетеді. Agent Johnson — ойын барысында жиі пайда болатын агент; Niobe оны жүк ұшағынан лақтырып жеңеді, ал Ghost оны қысқа тұйықталған компьютерлік серверге ұрып жеңеді. Agent Jackson — ойындағы жиі пайда болатын тағы бір агент; Ghost оны тікұшағын жарылғыза отырып жеңеді. Jackson Caduceus экипажы құтқарылғаннан кейін Niobe мен Ghost-ты өлтіруге тырысады, бірақ екеуін күтпеген жерден Keymaker құтқарады. Agent Thompson — ойынның ең аз көрінетін агенты, ол тек кинематографиялық сахналарда ғана пайда болады; онымен күресудің жалғыз мүмкіндігі Niobe-нің электр стансасындағы миссиясының соңында туады. The Oracle — Matrix ішіндегі адамдарға көбінесе көмектесетін бағдарлама. Seraph — Oracle-ды қорғайтын жекпе-жек шебері; ол ойын оқиғалары кезінде бір рет Niobe-мен немесе Ghost-пен күреседі. Morpheus — бүлікшілердің мүшесі, Niobe-нің бұрынғы жігіті және Nebuchadnezzar кемесінің капитаны. Trinity — тағы бір бүлікші, Ghost-тың жақын досы, оны "құрметті бауыр" деп атайды; ол өз кезегінде оны "құрметті әпке" деп атайды; Nebuchadnezzar кемесінің бірінші көмекшісі. Neo — ең маңызды бүлікші; Morpheus оның "Таңдалған" екеніне сенеді. Cmdr. Lock — Zion қорғаныс күштерінің басшысы; Niobe-нің қазіргі жігіті. Axel, Soren, Ballard, Bane, Binary, Ice, Corrupt және Malachi — ойын барысында кездесетін бүлікшілер. The Keymaker — ойынның белгілі бір бөліктері арқылы ойыншыларды жетелейтін ескі бағдарлама. The Trainman — қолында бірнеше сағаттар бар; ол Matrix пен машиналар қаласы арасындағы байланысты басқарады және Merovingian үшін жұмыс істейді. The Merovingian — Matrix-те бүлікші болып кеткен ескі бағдарлама; оның тауларда орналасқан шатосында Keymaker тұтқындалған; оның қолдары ертедегі Matrix бағдарламаларынан шыққан және олардың "вампирлер" мен "құрттар" екені айтылады. Persephone — Merovingian-нің әйелі; жиі оған ренішпен сатқындық жасайды. Cain және Abel — Merovingian-нің екі қолбасшысы. Vlad — қара киім киген, ақшыл терілі, Merovingian-нің вампирлерінің басшысы; оны Niobe өлтіреді, жүрегіне ағаш қазықпен шаншиды. Cujo — Merovingian-нің құрттарының басшысы; ол шатоның түрмесінде ағаш қазыққа шаншылып өлтіріледі. The Twins — Merovingian-нің қызметкерлері, олар ойыншылар шатодан шыққан кезде кездеседі; олар ойыншыларды ұзақ туннель арқылы қуып, соңында қашып кетеді. Sewing Woman — ойынның көп ойыншылы режимінде кездесетін кейіпкер.
Фильмдерге байланысты
Enter the Matrix, 2003 жылғы "Аниматрица" сияқты, Matrix әлемінің ажырамас бөлігі ретінде жасалған. Ойынға The Wachowskis арнайы жазған және түсірген бір сағаттық 35 мм фильмнің кадрлары енгізілген. Жауынгерлік өнер қимылдары мен ойынның кескіндерінде фильм актерлері мен каскадерлердің ерекше жекпе-жек стилін қайта жаңғырту үшін олардан тікелей алынған қозғалыстар қолданылған. Бұл жұмыс серияның жекпе-жек сахналарының хореографы Юэн Ву Пингтің қадағалауымен жүзеге асырылды. Ойыншылар Нео Персефонаның эзотерикалық ақпарат алмасуға бейімділігінің жалғыз нысаны емес екенін біледі; Ниобе мен Ghost екеуі де маңызды ақпарат алу үшін оның қалауларына бағынуға мәжбүр болады. Матрица әлемінің тұжырымдылығы үшін актриса Мэри Элис алғаш рет Оракул рөлінде пайда болады. Алғашқы актриса Глория Фостер "Матрица: Жаңа өркен" және "Матрица: Революция" фильмдерін түсіру барысында диабеттен туындаған асқынулар салдарынан қайтыс болды. Ол "Жаңа өркен" үшін сахналарын түсірген, бірақ "Революция" жұмысын аяқтауға үлкермеді. Ойын оның сыртқы түрінің өзгеруін, Меровингтің шабуылының нәтижесінде болғанын көрсететін эпизодты қамтиды. Меровингтің шабуылына, мейірімді бағдарлама Рама Кандрамен жасалған құрбандық сауда көмектесті. Меровинг Оракулдың сыртқы "қабығын" жою кодтарын алды, ал оның орнына Рама Кандраның қызы Сатиге машиналар әлемінде мақсаты болмаса да, бостандық сыйлады. Дегенмен, Оракул Сатидің Матрица мен нақты әлемде маңызды рөл атқаратынын болжайды.
Даму
1999 жылдың қарашасында фильмнің көрсетілімінен кейін "Матрица" видео ойыны жобалары басталды. Вачовски ағайындылары сол кезде ойынды жасау үшін Shiny Entertainment және Konami компанияларымен келіссөздер жүргізді. E3 2000 көрмесінде ойын ресми түрде жарияланды, әзірлеуші – Shiny Entertainment, ал баспагер – олардың сол кездегі иесі Interplay Entertainment. Ойын әлі атауы белгісіз екінші фильмге негізделді және 2002 жылы PlayStation 2 платформасы үшін шығарылатын болды, сол жылы сіквелдің де шығуы жоспарланған. 2001 жылдың 1 мамырында Interplay ойынның Xbox үшін де шығарылатынын хабарлады, Microsoft компаниясы Xbox-та басқа консольдардан бұрын шығару үшін алты айлық эксклюзивтік келісімге 5 миллион доллар төледі, сонымен қатар нұсқаға эксклюзивті контент қосып, франшизаға онлайн ойын құқықтарын да қамтамасыз етті, бірақ Interplay баспагер болып қала берді. Қаржылық қиындықтарға байланысты Interplay 2002 жылдың сәуірінде Shiny компаниясын Infogrames-ке 47 миллион долларға сатты, соның ішінде "Матрица" лицензиясы да берілді. "Матрица: Жаңару" (The Matrix Reloaded) фильмінің шығуы кейінге шегерілгенімен, ойынның шығу мерзімі 2003 жылдың мамырына белгіленді. E3 2002 көрмесінде ойынның атауы – Enter the Matrix деп ресми түрде жарияланды және ол PlayStation 2, Xbox, GameCube және Microsoft Windows платформалары үшін бірдей уақытта шығарылатын болды. 2003 жылдың наурыз айында ойынның 15 мамырда, "Матрица: Жаңару" фильмімен бірге шығатыны хабарланды. Ол сондай-ақ 2003 жылғы E3 көрмесінде, қазіргі таңда Atari стендінде көрсетілді. Жалпы алғанда, "Матрицаға кіру" (Enter the Matrix) ойынын жасауға екі жарым жыл уақыт кетті, оның бюджеті 20 миллион доллар болды, маркетинг шығындары мен қосымша бір сағаттық фильм түсіру құны ескерілмеген. 2004 жылдың наурыз айында ойынның табысқа ие болғандығына байланысты Atari ойынды Еуропада Sony Platinum, Nintendo Player's Choice және Microsoft Xbox Classics топтарында жаңа, төмен бағамен қайта шығаратынын, ал PC нұсқасын Atari-дің "Best of Atari" таңбасымен қайта шығаратынын хабарлады. Бюджеттік PS2 және PC нұсқалары жаңа өнімдер болып табылды, оларға бастапқы шығарылымдарда болмаған бонус мини-ойындар қосылған.
Саундтрек
Видео ойынымен бірге саундтректің промо-дискісі шықты, онда Дон Дэвис, фильмдерге музыка жазған композитордың стилінде Эрик Лундборгтың шығармалары орын алды.
Марапаттар
AIAS-тың 7-ші жылдық интерактивті жетістіктер марапатында Джада Пинкетт Смит Ниобе рөліндегі ойыны үшін «Ең үздік әйел персонажының орындалуы» сыйлығын жеңіп алды, бұл сыйлықты Тара Стронгтың «Final Fantasy X 2» ойынындағы Рикку даусымен бірге бөлісті.