Кіріспе

Сезам көшесінің қуыршақ кейіпкері
Сезам көшесі кейіпкері

Гровер – танымал PBS/HBO балалар телешоуы «Сезам көшесіндегі» көк қуыршақ кейіпкері. Өзін сүйкімді, әдемі және жұмсақ деп сипаттайды, ол көк монстр, сөйлегенде немесе ән салғанда жиі қысқартуларды қолданбайды. Гроверді бастапқыда Фрэнк Оз оның алғашқы пайда болуларынан бастап орындаған. Эрик Джейкобсон 1998 жылдан бері кейіпкерді тұрақты түрде сомдап келеді.

Шығу тегі

1967 жылы Рождество қарсаңында "Эд Салливан шоуында" Гровердің прототипі көрсетілді. Бұл қуыршақтың жасыл қоңыр түсті жүні мен қызыл мұрны болды. Оның дауысы одан да қатырқырақ еді – шамалы дәрежеде Куки Монстрдікіндей, және Гровер кейін қалай мінез-құлық танытатынынан гөрі сәл шалаң болды. Бұл монстр "Слип" деп аталды, ол Сантаның шеберханасындағы монстр еді. Кейіннен 1968 жылы "The Muppets on Puppets" бағдарламасында "Rock and Roll Monster" эпизодында эпизодтық рөлде пайда болды. 1969 жылы галстук тағып, "Sesame Street Pitch Reel" презентациялық фильмінің кеңес бөлмесі сахналарында көрінді. "Сезам көшесінің" бірінші маусымында бұл кейіпкерге "Фаззифейс" немесе "Жүнді" деген есімдер берілді, бірақ екеуі де оның нақты аты ретінде қолданылмады. Бұл муппет әлі "сүйкімді" кейіпкерге айналмаған еді, және ол өзге монстрлардан көп ерекшеленбеді. Малкольм Гладуэлл өзінің "The Tipping Point" кітабында бұл кейіпкердің "IBM компаниясының жарнамалық роликтерінде пайда болғанын" жазды. Қуыршақ алғаш рет 1970 жылдың 1 мамырында "Гровер" деп аталды. 1970 жылдың 31 мамырында "Эд Салливан шоуында" пайда болғанда, кейіпкер көк түсті жүні мен қызғылт мұрны бар қазіргі түрін алды. Осы кезде Кермит Бақа "Мен қандай ақымақпын?" әнін орындауға тырысты (өзіне пианинода сүйемелдеп), бірақ Гровер оны бірнеше рет үзіп қойды. Жаңартылған қуыршақ кейіннен "Сезам көшесінің" екінші маусымынан бастап қолданыла бастады, сол кезде ол толыққанды қазіргі бейнесін қалыптастырды.

Чарлидің мейрамханасы

Гроввердің жиі кездесетін эскиздерінің бірінде ол клиенттерге қызмет көрсету жұмыстарын атқарады. Оның тұрақты клиенттерінің бірі – мистер Джонсон, ол Гроввердің нашар қызмет көрсетуіне немесе (Гроввердің) өзін дұрыс қызмет етуші деп талап етуіне жиі ашуланатын, шалаң, мұртты клиент. "Чарлидің мейрамханасында" өткен Гроввер мен мистер Джонсонның алғашқы эскиздері 1970 жылдардың басында көрсетілді. Мұнда Гроввер официант болып жұмыс істейді, ал мистер Джонсон – оның қонағы. Эскиздердің негізгі идеясы бір болды: мистер Джонсон мәзірден тағамға тапсырыс береді, Гроввер қонаққа қызмет етеді, Гроввердің қателіктері салдарынан (әдетте) пікір келіспеушіліктер туындайды, және Гроввер қателікті әртүрлі деңгейде түзетуге тырысады (көбінесе бірнеше рет). Осы тұста, эскиздер балаларға бірдей және әр түрлі, үлкен және кішкентай, ыстық және суық, әліпби, нұсқауларды орындау және шыдамдылық сияқты негізгі ұғымдарды үйретуге көмектесті. Бұл тіпті "Монстрпьес Театрының" бір бөлімінде пародияланды, онда Гроввер мистер Джонсонға оның тапсырысының бір бөлігі бітіп қалғанын айту үшін ас үйден асығып шығуға мәжбүр болды. Әрине, Алистер Куки бұл қойылымды "Көп шу ешнәрседен" деп таныстырды. "Чарлидің мейрамханасы" эскиздерінің қайталануы "Сезам көшесінде" көп жылдар бойы көрсетілді. Содан бері Гроввер мен мистер Джонсонның жаңа эскиздері түсірілді, онда Гроввер басқа клиенттерге қызмет көрсету жұмыстарын атқарады, ал мистер Джонсон оның бақытсыз қонағы болады. Мистер Джонсон әрқашан Гровверді "Чарлидің мейрамханасынан келген сол официант" деп таниды. Гроввердің жұмыстары такси жүргізушісінен және фотографтан бастап, стюардессаға және әнші-хабаршыға дейін әртүрлі болды. Бір эскизде ABC телеарнасының "Extreme Makeover: Home Edition" бағдарламасы пародияланды, онда Гроввер мистер Джонсонның тікелей тілегіне қарамастан оның үйін жөндеуге кірісті. Тағы бір эскизде мистер Джонсон – жалғыз көрермен, ал Гроввер – "Spider Monster: The Musical" қойылымындағы жалғыз актер, ол "Spider Man: Turn Off the Dark" мюзиклінің пародиасы. Әрине, бұл қойылым толық апатқа ұшырап, соңында екеуінің үстіне құлайды.

Басқа сегменттер

Гровердің сонымен қатар, қарапайым, күнделікті нәрселерге білім беру мағынасын беру үшін шапан мен мантақ киетін оқытушы тұлғасы бар. Оның сабақтары көбінесе қате болады, сондықтан ол Мупеттер тобының түзетулеріне ашық. Супер Гровер кейіпкерінің сәтсіздіктерімен байланысты, Гровер өте ұялды және қорқақ болуы мүмкін. Ол көбінесе комедиялық әзілдердің көзі болады және көбінесе өзіне-өзі зиян келтіреді. Серияның басында Гровер көбінесе Кермитқа жүгіріп барып, "Эй, бақа бала!" деп айқайлап, оған күшті соққы беріп, құлатып жіберетін. "Global Grover" – Гровердің шетелдік елдерге саяхаттап, олардың мәдениеті мен әдет-ғұрыптарын зерттейтін жаңа бөлімдер сериясы. 2010 жылы Гровер "Old Spice" жарнамасының пародиасында, "Monster сияқты иіс" ("The Man Your Man Could Smell Like") атты рөлде ойнады, бірақ "қанағаттанарлық нәрсеге екі билет" ұсынған моллюск оның мұрнын шаққан және ол жылқының орнына сиырға мініп кеткен.

Гровтердің анасы ("Ана")

"Гровердің анасы" Сезам көшесінде маңызды, бірақ көбінесе назардан тыс қалған рөл атқарады. Ол негізінен баспа беттерінде, оның ішінде Гровердің көптеген суреттелген кітаптарында көрінеді. Ол кейде фотосуреттерде де пайда болды, мысалы, "Сезам көшесі қазынасының" 4-томының мұқабасында фотоқуыршақ ретінде. Уақыт өте келе оның сыртқы түрі көп өзгерді. Оның ең алғашқы белгілі Muppet ретіндегі көрінісі – 1970-жылдардағы эскиз, онда Гровер көрермендерге қараңғыдан қорқу туралы айтады. Эскиздің соңында оның анасы (Фрэнк Оз) оны жақсы түнгі сүйіспеншілікпен құшақтау үшін бөлмесіне кіреді. Осы кейіпкер үшін қолданылған қуыршақ – бірінші маусымдағы Гровер қуыршағынан қайта жасалған. Тағы бір ерте кездесу (шамамен 1981 жыл) оның анасының (Кэтрин Муллен) Гровер ваннада жуыну туралы көрермендерге айтып жатқанда ванна бөлмесіне кіруімен байланысты. Ол соңғы кезде (Стефани Д'Абруццо орындады) "Отбасылар" эпизодынан алынған Эльмо әлемінің қысқаша тізбегінде пайда болды, онда оның ұлы Супер Гровер рөлінде, ал ол өзінің alter ego-сы "Супер ана" рөлінде болды. Гровер "Ана!" деп айқайлап құлап түсті, ал анасы "Ұлым!" деп айқайлап, оның үстіне құлады. Олар есін жинап, бір-бірін таныды және құшақтасуға жақындады, бірақ екеуі де құшақтасуға үлкермес бұрын құлап кетті.

Халықаралық

Сезам көшесі әртүрлі ұлттық нарықтар үшін бейімделеді, ал Гровердің аты көбінесе өзгертіледі. Ауғанстанда оның аты – Каджкоал, яғни «ауыз» деген мағынаны білдіретін ыдыс. Бразилияда ол Космо деп аталады, алайда 2007 жылғы нұсқасында Гровер аты сақталған. Чехияда оны Боуш деп атайды. Мысырда оны Гаафар деп атайды. Германияда ол «қабақты» немесе «әдепсіз» деген мағына беретін неміс тіліндегі «grub» сөзінің кішіргіші – Гроби деп аталады. Персид шығанағы ынтымақтастық кеңесінде оны Каркор деп атайды. Индонезияда оны Гатот деп атайды. Израильде оны Круви деп атайды, бұл «көбік» деген мағынадағы «kruv» сөзімен байланысты ойын. Латын Америкасында және Пуэрто-Рикода оны Арчибальдо деп біледі. Норвегияда ол Гуннар деп аталады және оны Харальд Мэле дауыстайды. Пакистанда оны Банка дейді, яғни «жас» немесе «жетілмеген». Польшада оны тек «Сезам көшесінде» ғана Флорек деп атайды. Португалияда оны Гуальтер (Вальтер) дейді. Оңтүстік Кореяда ол Геуробео (그로버) деп аталады. Испанияда оны коко деп атайды, себебі оның басы мен аузы кокосқа ұқсайды, ал оның Супер Гровер кейіпкері Супер Коко деп аталады. Түркияда оны «күдікті» деген мағына беретін Ачикгоз деп атайды.