Кіріспе

Американдық музыкант

Филип Чэпман Леш (15 наурыз 1940 жылы туған) – американдық музыкант және Grateful Dead тобының негізін қалаушы мүшесі. Ол олардың 30 жылдық мансабында бас-гитарада орындады. 1995 жылы топ тарағаннан кейін Леш «Фил Леш және достары» атты қосымша жобасы арқылы Grateful Dead отбасының музыкалық дәстүрін жалғастырды. Бұл жоба Dead тобының репертуарын, сондай-ақ топ мүшелерінің әндерін орындау арқылы оларға құрмет көрсетті. Леш Terrapin Crossroads деп аталатын концерт залын басқарды. 2014 жылы ол гастрольдік кестесін азайтты, бірақ «Фил Леш және достары» тобымен таңдалған концерт алаңдарында өнер көрсетуін жалғастыруда. 2009 жылдан 2014 жылға дейін ол Grateful Dead тобының бұрынғы мүшесі Боб Вейрмен бірге Furthur тобында өнер көрсетті.

Музыка

Леш 1960-шы жылдардың ортасында электр басының дамуымен қатар пайда болған жаңа рөлдің новаторы болды. Casady, Bruce, James Jamerson және Paul McCartney сияқты замандастары аспапқа көбірек мелодиялық, контрапункттік көзқарас ұсынды; осыған дейін рок-музыкадағы бас-гитаристтер әдетте әннің ырғағында және әннің гармониялық немесе аккордтық құрылымында (немесе оны қолдай отырып) дәстүрлі уақытты сақтау рөлін атқарды. Осы аспектілерді тастамай, Леш ән немесе инструменталды орындау кезінде өзіндік импровизациялық саяхаттар жасады. Бұл жаңа рок музыкасындағы «Сан-Франциско дыбысының» ерекшелігі болды. Dead тобының көптеген концерттерінде Лештің басы Гарсияның гитарасымен бірдей жетекші аспап болып есептеледі. Леш Grateful Dead тобында өнімді композитор немесе әнші болған жоқ, бірақ ол жазған немесе бірлесіп жазған әндерінің кейбіреуі ("New Potato Caboose", "Box of Rain", "Truckin'", "Unbroken Chain" және "Pride of Cucamonga") топтың репертуарындағы ең танымал туындылардың қатарына жатады. Лештің жоғары тенорлық дауысы Grateful Dead тобының алғашқы жылдарындағы топтық вокалдардағы үш бөлімді гармонияға үлкен үлес қосты, бірақ 1974 жылы дұрыс емес ән айту техникасынан туындаған дауыс байланысының зақымдануына байланысты ол жоғары ноталарды Донна Годшоға (кейін Брент Майдленд пен Винс Велникке) ән айтуды тоқтатты. 1970, 1971, 1972 және 1973 жылдың басында ол «Ramble on Rose», «Brown eyed women», «Viola Lee Blues», «Truckin’» және «US Blues» сияқты әндерде үнемі жоғары гармонияларды орындады. Бірақ 1973 жылдың ортасында оның дауыс байланысы ауыра бастады және кейбір жазбаларда оның дауысының қырылдағанын естуге болады. 1985 жылы ол таңдалған әндерде баритон ретінде ән айтуды қайта бастады. Grateful Dead тобының бүкіл карьерасы бойында авангардтық музыкаға деген оның қызығушылығы топқа маңызды ықпал етіп келді. 1994 жылы ол Grateful Dead тобының мүшесі ретінде Рок-н-ролл Даңқы залына енгізілді.

Өлгеннен кейінгі ризашылық

Grateful Dead тарағаннан кейін Леш The Other Ones және The Dead тобымен ойнауды жалғастырды, сонымен қатар өзінің Phil Lesh and Friends тобымен өнер көрсетті. Сонымен қатар, Леш пен оның әйелі Джилл өздерінің қайырымдылық ұйымы – "Бұзылмаған тізбек" қорын басқарады. Ерлі-зайыптылардың екі баласы бар: Грэм және Брайан. Грэм де, Брайан да әкесінің музыкалық жолын қуды. Үшеуі жиі бірге ойнайды, қоғамдық және жеке ортада, мысалы, 1997 жылдан бері өткізіліп келе жатқан жылдық қайырымдылық концерті – Philharmonia, соңғы рет 2011 жылдың 18 желтоқсанында Боб Вейр және Джеки Гриннің қатысуымен Тендерлойн орта мектебінің асханасында 250 адамның қатысуымен өтті. 1998 жылы Леш созылмалы гепатит С инфекциясының салдарынан бауыр трансплантациясы жасады. Содан бері ол мүшелер донорлық бағдарламаларын белсенді түрде қолдайды және концерттерінде көрермендерді мүше доноры болуға шақырады (оның әртүрлі концерттерінің тікелей жазбаларында "донорлық рэп" деп аталатын тректер кездеседі). 2005 жылдың сәуірінде Лештің "Searching for the Sound: My Life with the Grateful Dead" кітабы жарық көрді. Кітап атауын Grateful Dead тобының "From the Mars Hotel" альбомындағы "Unbroken Chain" әнінің мәтінінен алған. "Unbroken Chain" Леш ән салатын сирек әндердің бірі. Бұл 2015 жылға дейін топ мүшесі жазған Grateful Dead туралы жалғыз кітап болды, ол кезде Билл Кройцман өзінің "Deal: My Three Decades of Drumming, Dreams and Drugs with the Grateful Dead" мемуарын шығарды. 2006 жылдың 26 қазанында Леш өзінің ресми сайтында мәлімдеме жасап, оған простата қатерлі ісігі диагнозы қойылғанын және 2006 жылдың желтоқсанында оны жою үшін операция жасалатынын хабарлады. 2006 жылдың 7 желтоқсанында Леш простатаға жасалған операция сәтті аяқталғанын және қатерлі ісік алынып тасталғанын мәлімдеді. 2009 жылы Леш Grateful Dead тобының қалған мүшелерімен гастрольдік сапарға шықты. 2009 жылғы жазғы турдан кейін Леш Боб Вейрмен бірлесіп "Furthur" деп аталатын жаңа топ құрды, ол 2009 жылдың қыркүйегінде тұсаукесер өткізді. Dead тобының репертуарынан әндермен қатар, Леш ұлдарымен бірге Mumford & Sons, Zac Brown Band және басқа да заманауи топтардың шығармаларын орындады. Леш 2012 жылы Phil Lesh and Friends тобымен қайтадан өнер көрсетуге кірісті. Furthur 2014 жылдың басында тарады, ал 74 жасында Леш толық уақытты гастрольдерді тоқтатты. Содан бері ол Terrapin Crossroads-та әртүрлі Phil Lesh and Friends құрамында, сондай-ақ Terrapin Family Band тобымен жүйелі түрде өнер көрсетеді. 2010 жылдардың басында ол АҚШ-тың әртүрлі қалаларында, әсіресе Капитолий театрында және фестивальдарда таңдамалы концерттер өткізді. Ол 2015 жылғы "Fare Thee Well" концерттеріне және 2018 жылдың көктемінде Боб Вейрмен Солтүстік Америкадағы қысқа гастрольдік сапарға қатысты. 2015 жылдың қазан айында Леш көк қуысы қатерлі ісігіне операция жасағанын хабарлады. Ол жағдайының жақсы екенін және толыққандай жазылуға үміттенедінін айтты. 2019 жылдың тамызында Леш арқасына операция жасатуға белсенді, осыған байланысты ол және оның тобы Outlaw Music Festival, Telluride Blues & Brews Festival және Dirt Farmers Festival-дегі алдағы іс-шараларын тоқтатты. Ол толыққандай жазылуы күтілуде. Фил мен Джилл Леш 2021 жылдың қарашасында Terrapin Crossroads жабылды, өйткені мүлікті жалға алу мерзімі аяқталды. 2020 жылы Rolling Stone журналы оны ең үздік бас-гитаристтердің тізімінде 11-орынға қойды. 2023 жылдың наурыз айында ол өзінің 83-ші туған күнін және Капитолий театрындағы жүзінші концертін тойлады. 2024 жылдың наурыз айында ол 84-ші туған күнін тойлау үшін оралды.