Кіріспе

1908 жылы Арнольд Беннетттің британдық романы "Ескі әйелдердің әңгімесі" романы Арнольд Беннеттің 1908 жылы алғаш жарық көрген туындысы. Ол Констанс және София Бейнс есімді екі мүлдем әртүрлі әпкелердің өмірін баяндайды, олардың анасының мата сататын дүкенінде жұмыс істеген жастық шағынан бастап, қарттыққа дейінгі тағдырларын көрсетеді. Роман шамамен 1840 жылдан 1905 жылға дейінгі 70 жылға жуық кезеңді қамтиды және Бёрслем мен Париж қалаларында өрбиді. Бұл Беннеттің ең көрнекті туындыларының бірі саналады. Беннеттің осы кітапты жазуға түрткіс болған нәрсе – Париждегі мейрамханада кездейсоқ танысқан адамы. Кітапқа жазған кіріспесінде ол былай дейді:

және

Беннетт Маупассанның "Бір өмір" романынан да шабыттанды.

Сюжеттің егжей-тегжейі

Кітап төрт бөлімнен тұрады. Бірінші бөлім, "Миссис Бэйнс", София мен Констанцияның жасөспірім шағын, олардың әкелерінің дүкені мен үйіндегі (бірлескен мүлік) өмірін егжей-тегжейлі баяндайды. Әкесі ауырып, төсекке жатып қалған, ал олардың өміріндегі басты ересек адам – аналары, Миссис Бэйнс. Бірінші бөлімнің соңында София (оның аты оның күрделілігін көрсетеді, тұрақты Констанциядан өзгеше) саяхатшы сатушымен қашып кетеді. Ал Констанция дүкенде жұмыс істейтін Повей мырзаға үйленеді. Екінші бөлім, "Констанция", осы сәттен бастап, қарттық шағында әпкесімен қайта қосылғанға дейін Констанцияның өмірін баяндайды. Оның өмірі, сырттан қарағанда қарапайым болғанымен, жеке басты оқиғаларға толы, соның ішінде күйеуі Повей мырзаның қазасы және ұлының мінез-құлқы туралы алаңдаушылықтары бар. Үшінші бөлім, "София", Софияның қашып кеткеннен кейін не болғаны туралы әңгімені жалғастырады. Парижде күйеуі тастап кеткен София ақырында сәтті зейнетақы үйінің иесі болады. Соңғы бөлім, "Өмір деген не?", екі қарындастың қалай қайта қосылғанын баяндайды. София Англияға және балалық шағының үйіне оралады, онда Констанция әлі де тұрады.

Толық мәліметтер мен мұра

Том Вольфтың (Hooking Up, 148-бет) сөзінше, кітап "қатты табысқа ие болды", ал автор "Мен сын-ескертпелерді оқымаймын, оларды өлшеймін" деп мойын бұрды. 1998 жылы Modern Library кітапханасы "Ескі әйелдер ертегісін" 20 ғасырдың ағылшын тіліндегі 100 үздік романының тізімінде 87-орынға қойды. Беннеттің каллиграфиялық дағдысын көрсететін қолжазбаның факсимилелік нұсқасы жарық көрді. Алғашқы қолжазба Индиана штатындағы Лилли кітапханасында сақтаулы. 1921 жылы Фэй Комптонның басты рөлде ойнаған "Ескі әйелдер ертегісі" фильміне бейімделді. 1988 жылы BBC телеарнасы осы кітап бойынша "София мен Констанс" телесериалын түсірді.