Кіріспе
Жапон манга суретшісі (1957 жылы туған)
Румико Такахаси (高橋 留美子) – жапон манга суретшісі. 1978 жылы «Урусей Яцура» мангасымен басталган, коммерциялық жағынан табысқа ие болған бірнеше жұмыстарының арқасында ол Жапонияның ең танымал және бай манга суретшілерінің бірі. Оның туындылары бүкіл әлемде кең таралған, түрлі тілдерге аударылған, 200 миллионнан астам данасы таратылған; бұл Такахашиді барлық уақыттағы ең көп сатылған авторлардың біріне айналдырды. Ол екі рет «Шогакукан манга» сыйлығын жеңіп алды – 1980 жылы «Урусей Яцура» үшін және 2001 жылы «Инуяша» үшін, сондай-ақ екі рет «Сейун» сыйлығын иеленді – 1987 жылы «Урусей Яцура» үшін және 1989 жылы «Мермейд Сага» үшін. 2019 жылы ол Ангулем қаласының Гран-при сыйлығына ие болды, бұл сыйлықты жеңген екінші әйел және екінші жапондық атанды. 2020 жылы Жапон үкіметі Такахашиді өнер саласына қосқан үлесі үшін «Көк ленталы медальмен» марапаттады.
Мансап
Такахаси Жапонияның Ниигата қаласында дүниеге келген. Бала кезінде мангаға қызығушылық танытпаса да, 新潟県立新潟中央高等学校 оқығанда қағаздарының жиектеріне көбінесе сурет салғандығы айтылады. Ол Йоко Кондомен бірге жоғары мектепте манга клубын құрды, ол да манга суретшісі болды. Такахашидің өзі манга салуға деген қызығушылығы кейін пайда болды. 2000 жылы өткен сұхбатында Такахаси бала күнінен бері кәсіби комикс авторы болуды армандағанын айтты.
Бастапқы жұмыстар
Университет жылдары ол Кадзуо Койке құрған, "Айқайлаған ер адам" және "Жоңғыр қасқыр мен бала" мангаларының авторы болған Гекига Сондзюку манга мектебіне қабылданды. Оның жетекшілігімен Такахаси 1975 жылы "Bye Bye Road" және "Көңілсіз шаңның жұлдызы" сияқты алғашқы доджинси туындыларын жариялай бастады. Койке шәкірттерін мұқият ойластырылған, тартымды кейіпкерлер жасауға жиі шақыратын, және осы ықпал Румико Такахасидің мансабы бойындағы туындыларына зор әсер етті.
Катте на Яцура және Weekly Shōnen Sunday
Кәсіби мансабы 1978 жылы басталды. Оның алғашқы жарық көрген туындысы – бір бөлімдік «Осы өзімшіл шетелдіктер» (Those Selfish Aliens) комиксі болды, ол сол жылы Шогакукан жаңа комикстер конкурсында арнайы мақтауға ие болды. Осы жылы ол «Time Warp Trouble», «Shake Your Buddha» және «Golden Gods of Poverty» туындыларын «Weekly Shōnen Sunday» журналында жариялады, бұл журнал келесі жиырма жыл бойы оның көптеген маңызды жұмыстарына үй болды.
Романтикалық комедиялар мен қысқа әңгімелер
1980 жылы Такахаси өзінің екінші ірі сериясы – "Maison Ikkoku" –ты Big Comic Spirits журналында бастады, оның аудиториясы бұрынғы жұмысына қарағанда ересектеу болды. 1970-ші жылдардың соңында манганың жаңа толқынының ықпалымен seinен манга шёджо манга эстетикасын қабылдауға және әйел манга суретшілерін жұмысқа алуға көбірек мүмкіндік алды. "Maison Ikkoku" – романтикалық комедия, және Такахаси осы серияны жасау үшін пәтерлер үйінде тұрған өзінің тәжірибесін пайдаланды. Такахаси "Urusei Yatsura" сериалымен бірге, арасында үзілістермен осы серияде де жұмыс істеді. Ол екі серияны да 1987 жылы аяқтады, "Urusei Yatsura" 34 томдық, ал "Maison Ikkoku" 15 томдық болып шықты. 1980-ші жылдары Такахаси көптеген қысқа әңгімелер мен манга жазушысы ретінде танымал болды. Оның "Laughing Target", "Maris the Chojo" және "Fire Tripper" атты әңгімелері түпнұсқа бейне анимацияларға (OVA) бейімделді. 1984 жылы "Urusei Yatsura" мен "Maison Ikkoku" жазылып жатқанда, Такахаси Weekly Shōnen Sunday журналында 10 жылға созылған, 1994 жылға дейін жарық көрген "Mermaid Saga" атты серияны бастады. Серия екі үлкен томдық жинақта жарық көрді, ал толық нұсқасы 2003 жылы shinsoban сериясы ретінде шықты. Такахасидің тағы бір, арасында үзілістермен жарық көрген қысқа жұмысы – "One Pound Gospel". Такахаси 1998, 2001 және 2006 жылдары жарияланған тараулардан кейін 2007 жылы осы серияны аяқтады. "One Pound Gospel" телесериал ретінде де экранизацияланды.
Басқа жұмыстар
1987 жылы Такахаси өзінің үшінші ірі сериясын бастады – «Ранма ½». 1980-жылдардың соңы мен 1990-жылдардың басындағы шонен жекпе-жек мангасының әдетіне сәйкес, «Ранма ½» жынысты ауыстыру элементін қамтиды. Серия 1996 жылға дейін, 38 томға толып аяқталғанға дейін шамамен он жылға созылды. «Ранма ½» және оның аниме нұсқасы АҚШ-та танымал болған алғашқы туындылардың бірі деп есептеледі. 1990-жылдардың екінші жартысында Румико Такахаси «Сумерек сағасы» (Mermaid Saga) және «Бір фунт Евангелие» (One Pound Gospel) сериалдарымен қатар қысқа әңгімелер жазып, төртінші ірі жұмысы – «Инуяша» мангасын жариялай бастады. Көптеген туындыларынан өзгеше, «Инуяша» «Сумерек сағасына» жақын қараңғы атмосфераға ие және 1996 жылдан 2008 жылға дейін «Апталық шонен сенді» (Weekly Shōnen Sunday) журналында жарық көргендіктен, қазірге дейінгі ең ұзақ сериясы болып табылады. 2009 жылдың 5 наурызында Румико Такахаси «Тағдыр құсы» (Unmei No Tori) атты бір бөлімдік мангасын шығарды. 2009 жылдың 16 наурызында ол «Touch» және «Cross Game» мангаларының авторы Мицуру Адачимен бірлесіп «Менің тәтті жексенбім» (My Sweet Sunday) атты бір бөлімдік туындысын жариялады. Оның келесі манга сериясы «Көліктің шекарасы» (Kyōkai no Rinne) 2009 жылдың 22 сәуірінде басталды. Бұл Румико Такахашидің 2008 жылдың маусымында аяқталған «Инуяша» мангасынан кейінгі алғашқы жаңа сериясы болды. Ол 2017 жылдың 13 желтоқсанында 40 томдық 398 тараудан тұратын толыққанды нұсқасымен аяқталды. «Урусей Яцура», «Майсон Иккоку», «Ранма ½», «Инуяша» және «RIN NE» мангаларының барлығы Viz Comics компаниясы арқылы АҚШ-та ағылшын тілінде жарық көрді. «Урусей Яцураның» 1989 жылғы қайта басылымы бірнеше томнан кейін тоқтатылды, бірақ 2019 жылы 2 томдық жинақ түрінде қайта басыла бастады. Румико Такахаси 2019 жылдың 8 мамырында шыққан «Апталық шонен сенді» (Weekly Shōnen Sunday) журналының #23 санында «Мао» (Mao) атты жаңа манга сериясын бастады.
Анимация
1981 жылы «Урусей Яцура» Такахасидің анимацияланған алғашқы туындысы болды. Бұл сериал алғаш рет 14 қазанда жапон теледидарында көрсетілді және көрсетілім барысында бірнеше режиссер алмасты. 195 сериядан тұратын телесериал 1986 жылдың наурызында аяқталса да, «Урусей Яцура» 1991 жылға дейін OVA және фильмдер арқылы аниме түрінде жалғасты. Сериал режиссерлерінің ең танымалларының бірі – Мамору Оши, ол «Әдемі арманшы» («Beautiful Dreamer») – «Урусей Яцураның» екінші фильмін жасады. AnimEigo телесериалдың барлық серияларын, сондай-ақ барлық OVA-ларды және фильмдерді, «Әдемі арманшыны» қоспағанда (ол АҚШ-та Central Park Media арқылы шығарылды), ағылшын тілінде субтитрленген форматта АҚШ-та шығарды. Сонымен қатар, алғашқы екі телеэпизодқа («Those Obnoxious Aliens» атымен) және барлық фильмдерге ағылшын тілінде дубляж жасалды.
2008 жылғы арнайы көрме
2008 жыл Weekly Shōnen Sunday-дің 50 жылдығы мен Urusei Yatsura-ның алғаш рет жарық көргеніне 30 жыл толуымен аталып өтті. Румико Такахашидің манга туындылары «Румика әлемі» атты арнайы көрмеде көрсетілді. Көрме 30 шілде мен 11 тамыз аралығында Токиодағы Мацуя Гинза сауда орталығында өтті. Көрмеге жаңа жарты сағаттық Ranma ½ және Inuyasha OVA-лары, сондай-ақ Urusei Yatsura, Ranma және Inuyasha кейіпкерлерін (кейіпкерлердің түпнұсқа аниме дауыстау шеберлерінің қатысуымен) қосатын кіріспе сахнасы енгізілді. Бұл сахна YouTube-та кең таралды. «Румика әлемі» 2008 жылдың желтоқсан айында Сендайда қайта ашылуы жоспарланған, сол кезде жаңа жарты сағаттық Urusei Yatsura OVA-сының тұсаукесері күтілуде. Барлық үш жаңа OVA-ны қамтитын арнайы DVD 2010 жылдың 29 қаңтарында шығаруға дайын еді, ал 2009 жылдың қыркүйегінде трейлер жарияланды. Дегенмен, жаңа эпизодтардың Жапониядан тыс елдерде көрсетілетіні әлі белгісіз. TMS Entertainment анимациялаған «Румико Такахаши антологиясы» 80-жылдардағы оның көптеген қысқа әңгімелерін бейімдейді. Онда «П-ның трагедиясы», «Романтика саудагері», «Орта жастағы жасөспірім», «Тостағанға жасырылған», «Абберранттық отбасы», «Сен мұнда болғанша», «Жүз жылдық махаббат», «Рахмет орнына», «Қонақ бөлмесінің махаббат әні», «Қоқыс үйі», «Бір күндік арман», «Көп өлшемді бақыт» және «Директордың иті» әңгімелері бар. Сонымен қатар, 2003 жылы оның 8 әңгімесі негізінде «Су қызының сағасы» телесериалы түсірілді.
Батыс елдерінің мұрасы мен әсері
Такахасидің көптеген еңбектері ағылшын тіліне, сондай-ақ басқа да еуропалық тілдерге аударылған. Такахаси өзінің шығармаларының неліктен ағылшын тілінде сөйлейтін адамдар арасында салыстырмалы түрде танымал екенін білмейтінін айтты. Такахаси: "Әрине, менің жұмысымда мәдени айырмашылықтар бар. Америкалық комедияны көргенде, тіпті әзілдер аударса да, мен әрқашан қыңырланып, "Америкалықтар мұны көбірек күлдірер еді" деп ойлаймын. Менің ойымша, менің кітаптарыммен де осылай болуы мүмкін. Бұл қажетсіз нәрсе. Дегенмен, бұл менің кітаптарымды ағылшын тілді оқырмандар ұната алмайды деген сөз емес. Менің кітаптарымда олардың әртүрлі мәдениет өкілдеріне де қызықты болатын жеткілікті мазмұн бар деп сенемін". Америкалық Колин Кувер өзінің эротикалық "Small Favors" сериясы, жапондық Чихиро Тамаки өзінің "Walkin' Butterfly" мангасы, қытай-австралиялық Куини Чан және тайлық Висут Понимит. Шотландтық рок-топ "Urusei Yatsura" өзінің алғашқы туындысының атымен аталады. "Shantae" видео ойындары сериясының авторы Мэтт Бозон өзінің жұмысына үлкен ықпал еткен "Ranma ½" деп атады.
Құрметтер
1994 жылы Сан-Диего комик-конында «Инкпот» сыйлығының иегерлерінің бірі болды. 2005 жылы «Lulu» достарының әйел карикатуристерінің Даңқ залына енгізілді. 2016 жылы ComicsAlliance Такахашиді өмір бойы жетістіктері үшін марапатталуға лайық он екі әйел карикатуристтің қатарында атады, оның айтуынша, «оның кез келген жобасы басқа суретшінің мансабындағы ең маңызды жетістігі болар еді». 2017 жылы Такахаси 2016 жылғы топтың құрамында Ғылыми фантастика және Фантазия Даңқ залына енгізілді. 2018 жылдың шілдесінде Такахаси Айснер Даңқ залына енгізілді. 2019 жылдың қаңтарында Такахаси Ангулем қаласындағы Гран-приді жеңіп алды, бұл Ангулем халықаралық комикстер фестивалінде осы сыйлықты жеңіп алған екінші әйел және екінші манга суретшісі болды. 2020 жылы Такахасиге Жапонияның «Мақса түсті таспен» ордені табысталды. Такахаси 2021 жылдың қазан айында Харви сыйлықтарының Даңқ залына енгізілді. 2023 жылдың сәуірінде Такахасиге француз үкіметі «Өнер мен әдебиет орденінің Шевальесі» атағын берді.