Кіріспе

АҚШ Әскери-теңіз күштерінің десанттық-амфибиялық тасымалдау догы

USS Duluth (LPD 6) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Миннесота штатындағы Дулут қаласының атымен аталған екінші кемесі. Дулут 1963 жылдың 18 желтоқсанында Нью-Йорк әскери кеме құрылыс кемежайында салына бастады. 1965 жылдың 14 тамызында суға түсіріліп, 1965 жылдың 18 желтоқсанында қолданысқа берілді. Бруклин әскери-теңіз кемежайы жабылу алдында суға түсірілген соңғы кеме болды.

1965-1970 жылдар

Кеме 1966 жылғы сәуір айында Нью-Йорк, Бруклиндегі АҚШ Әскери-теңіз кеме құрылыс қоймасынан шығып, соңғы жабдықтау және жаңару оқуына дайындық үшін Филадельфиядағы АҚШ Әскери-теңіз кеме құрылыс қоймасына бағытталды, содан кейін Сан-Диего, Калифорниядағы өзінің үй портына аттанды. 1966 жылғы 15 маусымда HC 4-тен келген Sikorsky H 34 тікұшағы кемеге алғаш рет қонды. Дулут 1966 жылғы қыркүйекте Панама каналы арқылы Сан-Диегоға келді. 1967 жылғы сәуірде кеме Гавайи және Австралия арқылы Вьетнам соғысындағы АҚШ 7-ші флотының Амфибиялық дайындық тобына қосылды. 1967 жылғы мамырдан қарашаға дейін Дулут Оңтүстік Қытай теңізінде 7-ші флоттың Амфибиялық дайындық тобымен бірге жұмыс істеді. Huế (7 маусым), Chu Lai (12 маусым), Cửa Việt базасы (3-27 шілде) және Phú Lộc (21 шілде) жерлерінде Bear Claw және Beacon Guide атты амфибиялық десант операцияларын жүргізді. Song Cua Dai және Chu Lai (7-16 тамыз) жерлеріндегі Beacon Gate операциясына және Thừa Thiên провинциясының жанындағы Beacon Point операциясына қатысты. LPD содан кейін Ballistic Charge операциясы (16-28 қыркүйек) кезінде Quảng Nam және Quảng Tín провинцияларының жағалауымен жүзіп өтті. АҚШ Субик шығанағы әскери-теңіз базасында қайта жөндеуден өткеннен кейін Дулут Cửa Việt маңындағы Bastion Hill операциясына (10 қазан – 1 қараша) қатысты. Айдың басында Субиктен көлік паромдарымен жүк тасығаннан кейін LPD Гонконгқа жүзіп, 17 қарашада келді. 1970 жылғы 1 мамырда WestPac круизіне шыққан Дулут Окинавадағы 9-шы теңізшілер батальонының 1-ші взводына BLT жүгін тиеп алды, ол айдың соңында Субик шығанағына жеткізілді. Содан кейін Данангқа немесе Yankee Station-ға бірнеше жүк көтеру операцияларын жүргізіп, Америкаға H 3 тікұшағын, қосалқы бөлшектерін жеткізіп, YFU 52-ні Субик шығанағына қайтарды, содан кейін Жапониядағы АҚШ Әскери-теңіз қызметтерінің Sasebo базасына демалысқа барды (3-15 шілде). 19 шілдеде Субикке оралғаннан кейін келесі үш айды Субиктен Дананг пен Vũng Tàu қалаларына амфибиялық оқу және логистикалық операцияларды жүргізумен өткізді. Қазанның ортасында Дулут Манила маңында бірлескен жаттығуларға қатысу үшін 140 филиппин теңізшісін мінгізді, бірақ тайфун Джоаннан кейін апатты жою жұмыстары операцияны тоқтатуға мәжбүр етті. 22 қазанда Лагони шығанағына келген Дулут үш күн бойы жүргізілген көмек операциясы кезінде вертолеттерге жанармай құю және дайын палуба қызметін атқарды, бұл 80x20 шақырым (32 км) аумақты қамтиған және Virac және Naga қалаларын қоса алған қираған аудандар мен ауылдарға көмек көрсетуге бағытталған. Субик шығанағынан бір айлық логистикалық қолдаудан кейін Дулут үйіне қайтып, 10 желтоқсанда Сан-Диегоға жетті.

1971-1975 жылдар

Кемедегі ротордың бұзылған бөлігін жөндеу мүмкіндігі шектеулі болғаннан кейін, Дулут 1971 жылғы 1 қазанда тағы бір WestPac сапарына шықты. Кеме 18 қазанда Окинавадағы 4-ші теңіз жаяу әскерінің 2-ші батальонының бөлімдерін тиеп алып, Субик шығанағынан Данангқа логистикалық қолдау операцияларын қайта бастады. LPD көлік құралдарын, жабдықтарды және гуманитарлық көмек заттарын Данангқа жеткізді, ал Subic-ке қайтару үшін палубаға жүк және зақымдалған PTF-терді орналастырды. LPD қыс бойы сол жерде болып, Филиппиндегі кездейсоқ десанттық жаттығуларды өткізді және Субик шығанағы мен Бакнер шығанағы арасында әскерлер мен жабдықтарды тасымалдады. 1 сәуірде Солтүстік Вьетнамның Пасхалық шабуылы басталғаннан кейін, Дулут Оңтүстік Вьетнам жағалауындағы белгілі бір нүктеде жағдайдың дамуын күтіп тұрды. Айдың соңында Солтүстік Вьетнамның шабуылы тоқтатылғаннан кейін, LPD 8-21 мамыр аралығында демалыс үшін Субик шығанағына келді. Вьетнамға оралған Дулут Тан Миде 300 Оңтүстік Вьетнам теңіз жауынгерін алып, 24-і күні Куанг Три провинциясына тасыды. Осы операция кезінде Дулут жағалаудан келген артиллериядан сирек атысқа ұшырады. LPD шілде айының басында ұқсас миссияны орындады, онда теңізшілердің тікұшақтары Лам Сон 72 операциясы аясында Оңтүстік Вьетнам теңіз жауынгерлерін таратты, содан кейін 14 шілдеде үйге қайтып, 1972 жылғы 4 тамызда Сан-Диегоға жетті. 1975 жылғы 28 наурызда Дулут Перл-Харбор, Окинава және Субик шығанағы арқылы WestPac сапарына шықты. 21 сәуірде Вунг Тауға келген Дулут Сайгонды эвакуациялау операциясына – Operation Frequent Wind-ке қатысты. 29 сәуірде Оңтүстік Вьетнам, теңіз және Air America тікұшақтарының он төрт ұшағы Дулутке 900-ден астам босқынды, соның ішінде Италия елшісін жеткізді. Келесі күні тағы 1391 босқын келді, бұл Дулут экипажына Вьетнам Республикасы Әуе күштерінің үш тікұшағын теңізге тастауға мәжбүр етті, келіп жатқан CH 53 тікұшақтарына орын босату үшін. Содан кейін кеме Субик шығанағына жүзіп, 5 мамырда босқындарды түсірді. Келесі төрт күн ішінде еріктілерден құралған топтар Гранде аралына босқындарға көмектесу және оларды тіркеу үшін барып қайтты. LPD SS Mayaguez-ді құтқару операциясына қатысу үшін Камбоджаға бағытталған күшке қайта бекітілді. Дулут миссиясына жақындағанда, екінші толқын шабуыл жасамас бұрын құтқару операциясы тоқтатылды. Олар Субик шығанағына қайтып, Оңтүстік Вьетнам босқындарына көмектесу және оларды тіркеу жұмыстарын жалғастырды.

1982 жыл

Наурыз айында "Дюлут" 82 жылғы "Команда рухы" операциясына көптеген десанттық кемелердің бірі ретінде қатысты. Бұл АҚШ Әскери-теңіз күштері мен АҚШ Теңіз корпусы және Оңтүстік Корея күштері арасындағы бірлескен оқу-жаттығу болды. Оның нақты міндеті – 1-ші батальон, 1-ші Теңіз корпусын Окинавадан Оңтүстік Кореяға және кері тасымалдау еді. Сонымен қатар, АҚШ Теңіз корпусының AV 8 Harrier бөлімін қолдау мақсатында да жаттығулар жүргізілді. Бұл ұшақтардың бір бөлігін ұшу палубасына қондыру және май құюды қамтыды. Оңтүстік Кореяға жол жүрісі кезінде "Дюлут" халықаралық суларда болғанда советтік Ту-95 "Bear" ұшағынан ұшып өтті.

1981 жыл

Дулут 1981 жылғы 12 қарашада Батыс Тынық мұхиты/Үнді мұхиты бойынша жауынгерлік міндеттерді орындау үшін Амфибиялық дайындық тобы Альфа/Амфибиялық эскадрилья Бірдің (Триполи, Маунт-Вернон, Фресно және MAU 31-ші/HMM 265 "Ұшқыш жолбарыстар" (REIN)) құрамында теңізге шықты. Осы кезеңде USS Duluth және Амфибиялық эскадрилья Бір 1982 жылғы 28 қаңтардан 3 ақпанға дейін Батыс Австралиядағы Перт/Фримантль қалаларында демалыс алды. USS Duluth 1982 жылғы 15 мамырда үйге оралды.

1983 жыл

1983 жылдың тамызы, қыркүйегі және қазанында «Дулут» кемесі Бейрут, Ливан қаласындағы көпұлтты бейбітшілік сақтау миссиясын қолдады және елші Роберт Коллинз бен оның отбасын эвакуациялауға қатысты.

1987 жыл

Маусым айында Дулут 1-ші батальон 9-шы теңізшілер корпусын, Калифорния штатындағы Камп Пендлтоннан, 1-ші Слант 9 батальондық десанттық тобы ретінде алып, алты айлық WestPac турнесіне шықты. Ресми түрде бұл топ 13-ші МАУ SOC (Теңіз-амфибиялық бөлімше, арнайы операцияларға қабілетті) деп тағайындалды. Бұл құрамға Триполи, Германтаун, Дурхам және Фредерик кірді. Germantown кемесі LCAC (әуе-жастықпен қозғалатын десанттық қайықтардың) 2, 3 және 4-ші санын тасыды. LCAC-тер Әскери-теңіз күштері мен Теңіз жаяу әскерлерінің операцияларын қолдау үшін алғаш рет жөнелтілді. Филиппин мен Индонезияда бірнеше гуманитарлық миссиялар орындалды. Теңіз жаяу әскерлері Жерорта теңізінде террористер бақылап ұстаған бірнеше мұнай платформаларына шабуыл жасады. Сондай-ақ, Теңіз жауынгерлері Субик теңіз базасының маңындағы тәртіп пен қауіпсіздікті қалпына келтіру үшін шақырылды, себебі бірнеше "Спарроу" командалары төңкеріс талпынысы кезінде жоғары лауазымды үкімет шенеуніктерін өлтірген болатын. Кеме "E" ұрыстық белгісін, ал Теңіз жаяу әскерлері осы турне барысындағы іс-қимылдары үшін "Құрмет белгісін" алды.

1989-1994 жылдар

1989 жылдың қаңтар айында «Дулут» кемесі MSSG 13 және SEAL Team 5 тобымен WestPac круизіне шықты. Окинава, Филиппин, Жапония және Гонконг порттарына тоқтағаннан басқа, «Дулут» Кореядағы Team Spirit 89 жаттығуына қатысты. Мамыр айының соңында Австралия армиясы және теңіз күштерімен бірлескен операциялардан кейін, «Дулуттың» Макей (Австралия) портына кіруі қысқартылды, себебі оған қосылған амфибиялық дайындық тобы «мүмкіндігінше жоғары жылдамдықпен» Панамадағы жағдайға қайта шақырылды. Ол маусым айының басында Сан-Диегоға оралды. 1989 жылдың тамызында «Дулут» HMM 268 тобымен бірге Аляскадағы Принц Уильям шығанағына мұнай төгілуінің салдарын жою операцияларына жөнелтілді. «Дулут» тазалау бригадаларын орналастырды, медициналық және ауа райын болжау қызметтерін ұсынды, сондай-ақ залалсыздандыру баржаларына көмектесті. «Дулут» 1994 жылдың 21 қаңтарында WestPac операциялары үшін теңізге шықты. 14 ақпанда Сингапурге жетіп, Сомали жағалауындағы міндеттерді орындау үшін TG 76.5 тобына бекітілді. Кеме Үнді мұхитына бағыт алғанға дейін алты күн Сингапурда болды және 3 наурызда Могадишоға жетіп, Сомалиден американдық әскерлерді эвакуациялауға көмектесті. Ол 24 сәуірге дейін, Кенияның Мелинди қаласына жасаған қысқа сапарынан басқа, ЛПД Момбасаға кеткенге дейін сол жерде қалды. Содан кейін «Дулут» Руандадағы азаматтық соғысқа байланысты кездейсоқ операцияларға дайын күйде, 4 маусымға дейін Кенияның Кипини қаласынан шығып, Фримантелге (Австралия) бағыт алды. Бес күндік портқа сапардан кейін LPD Перл-Харбор арқылы Сан-Диегоға оралды және 21 шілдеде үйіне жетті.

1996-1997 жылдар

Әскерге орналасу кезінде «Дулут» кемесі COMPHIBRON үш және 13-ші теңіз жұмыстары жасақтарымен бірге Имад Мугнияны ұстау үшін жоғары құпия операцияға қатысты. Бұл жоспар, «Қайту Бұқасы» операциясы, 1996 жылдың 23 шілдесінде Бахрейннен сағат 17:30-да «Ибн Туфаил» моторлы кемесін тоқтату үшін теңізге шықты. Бұл кеме Пакистан туымен жүзіп, Мугния оның бортында деген күдік болған. 24 шілдеде барлық кемелер теңізде болғаннан кейін және теңіз пілтіктері пакистандық кемені бақылауға алғаннан кейін, операция тоқтатылды. Операторларға Ақ үй Мугнияның кемеде екеніне 100% сенімділік болмағандықтан тоқтатуға бұйрық бергенін хабарлады.

20002005 жыл

Дулут 2000 жылдың 14 тамызында Тараваның амфибиялық дайын тобының (ARG) құрамында Үнді мұхитында операциялар жүргізу үшін қайтадан жолға шықты. Перл-Харбор мен Дарвинге (Австралия) тоқтағаннан кейін Дулут Шығыс Тимордың жағасында үш күндік гуманитарлық көмек операцияларын (14-16 қыркүйек) жүргізді. Үнді мұхитына қарай қозғалған ARG Тайландтың Пхукет қаласында (28 қыркүйек - 1 қазан) тоқтады. Үш күннен кейін Дулут Коулдың Йемендегі Аден портында бомбаға ұшырылғанын естіді және LPD тез арада солтүстікке Аденге барып, Коулға көмек көрсету үшін шағын қайықтар мен тікұшақтарды пайдаланды. Желтоқсанның соңында Бахрейнге қысқа сапардан кейін Дулут шығысқа қарай жүзіп, 14 ақпанда Сан-Диегоға жетті. Сапар барысында LPD Иво Джимаға тоқтады және Екінші дүниежүзілік соғыс шайқасын еске алу үшін десанттық машиналарын іске қосты. 2003 жылдың 6 қаңтарында Ирак азатдығы операциясына қатысу үшін Дулут 15-ші теңіз экспедициялық бөлімінің бөлімдерін және HMM 161-ді жүктеді, содан кейін батысқа қарай жүзіп кетті. 29 қаңтарда Сингапурда қысқа тоқтағаннан кейін кемелер Үнді мұхитына жүзіп, 10 ақпанда Парсы шығанағының солтүстігіне жетті. LPD 19 наурызға дейін теңізде жұмыс істеді, осы күні Ирактағы жауынгерлік әрекеттер басталды. Кеме 22 наурызда Дулут маңында соқтығысқан екі тікұшақтың оқиға орнындағы командир болып қызмет етті. Теңіз жаяу әскерлері жағаға алғашқы шабуыл жасағаннан кейін Дулут экипажы Ирак мұнай құбыры терминалдары маңындағы операцияларды қолдау үшін қайықпен жұмыс істеді. 27 мамырда Парсы шығанағынан шығып, кеме 23 шілдеде үйге келгенге дейін Австралияның Кейрнс қаласында және Перл-Харборда тоқтады. 2004 жылдың 28 желтоқсанында Гуамда тұрғанда LPD Үнді мұхитындағы жойқын цунамиден зардап шеккендерге көмек көрсету үшін Біріккен көмек операциясына қатысу үшін оңтүстікке жіберілді. 2005 жылдың 9 қаңтарында Шри-Ланкаға келген Дулут кемесінің экипажы мен теңіз жаяу әскерлері тікұшақтардың қону алаңдарын тазартты, қираған бұйымдарды алып тастады және екі қираған бастауыш мектепті тазалауға көмектесті. Осы сапар барысында Дулут Суматра мен Шри-Ланкаға 210 тонна көмек жеткізді. Амфибиялық көлік кемесінің соңғы сапары 2005 жылдың маусымында Ирак азатдығы операциясын қолдау үшін Парсы шығанағына алты айлық сапардан кейін аяқталды. Дулуттың соңғы сапарынан кейін 2005 жылдың 28 қыркүйегінде Сан-Диего әскери-теңіз базасында қызметтен шығарылды. Салтанатты шарада экипаж қатарласып кемеден шықты және ұлттық тулар түсірілді. Дулут Гавайидегі резервтік кемелер паркіне сүйретілгенге дейін Сан-Диегода көп айлар бойы тұрды. 2014 жылдың қаңтарында ол Техас штатының Браунсвилл қаласына жойылды. Кемені бұзуға дейін, соңғы суреттерді түсіру және естеліктерді жинау үшін бұрынғы экипаж мүшелерінің тобы, оның ішінде екі бұрынғы командир кемеге мінгізілді. Алып тасталған заттар қазір Дулут, Миннесотадағы мұражайда сақталады. Бір якорь Дулутта да қойылған.

Марапаттар

Дулут 39 жыл ішінде көптеген марапаттарға ие болды. Соңғысы – 2003 жылдың наурыз айынан мамыр айына дейін «Ирак азаттығы» операциясы кезінде Жағалау күзетінің портының қауіпсіздігі жасақтарын қолдағандығы үшін Жағалау күзетінің Ең лайықты бөлімшесі сыйлығы. «Ирак азаттығы» операциясының алғашқы күндері басып алынғаннан кейін, 311 және 313 жасақтары Ирак жағалауындағы АБОТ және КААОТ газ-мұнай платформаларын (OPLATS) қорғауға тағайындалды. Дулут Жағалау күзеті жасақтарына платформаның қуат көздерін жөндеу, тұрмыс жағдайын жақсарту, басқару және бақылау жүйесін жөндеу және жаңарту арқылы көмек көрсетті. Соңғы кезде Дулут Шри-Ланка аймағындағы цунами салдарынан келген қиындықтарды жеңілдетуге атсалысқандығы үшін Гуманитарлық қызмет медалімен марапатталды.