Кіріспе

Glitch – 1990-шы жылдары пайда болған электронды музыка жанры. Ол қасақана түрде глюк негізіндегі аудио материалдар мен басқа да дыбыстық бұрмалаушылықтарды қолдану арқылы ерекшеленеді. Computer Music Journal журналында композитор және жазушы Ким Касконе глитчті электрониканың қосалқы жанры ретінде жіктеді және глитч эстетикасын сипаттау үшін «постцифрлық» терминін пайдаланды.

Тарих

Глич эстетикасының бастаулары 20 ғасырдың басында Луиджи Руссолоның фьютуристік манифесті «L'arte dei rumori» (Шыбыс өнері) (1913) – шулы музыканың негізімен байланысты. Ол механикалық шу генераторларын құрастырды, оларды intonarumori деп атады, және олармен ойналатын бірнеше композиция жазды, соның ішінде «Risveglio di una città» (Қаланың оянуы) және «Convegno di automobili e aeroplani» (Автомобильдер мен ұшақтардың кездесуі). 1914 жылы Милан қаласында (Италия) оның өнер көрсетілімінің бірінде тәртіпсіздік орын алды. Кейіннен, бұзылған технологияны пайдаланған музыканттар мен композиторлардың қатарында «Саяхаттаудың ең жақсы жолы» (1968) әнімен The Moody Blues тобының Майкл Пиндері және 1979 жылдан бастап дыбыстық коллаждар жасау үшін қиратылған винил пластинкаларын қолданған Кристиан Марклей бар. Ясунао Тоне 1985 жылғы «Techno Eden» өнер көрсетілімінде зақымдалған CD-лерді пайдаланды, ал Николас Коллинстің 1992 жылғы «It Was a Dark and Stormy Night» альбомына CD-лердің ұшып кеткен дыбысымен бірге ойнаған скрипкалық квартетті қамтитын композиция енді. Юзо Коширо және Мотохиро Кавашиманың 1994 жылғы «Streets of Rage 3» видео ойынына жазған электронды саундтрегі «күтпеген және ерекше» эксперименталды дыбыстарды жасау үшін автоматты түрде кездейсоқ тізбектерді пайдаланды. Глич 1990 жылдары Германия мен Жапонияда ерекше қозғалыс ретінде қалыптасты, оның негізін Германияда Ахим Сзепанскидің музыкалық жұмыстары мен лейблдері (әсіресе Mille Plateaux), ал Жапонияда Рёдзи Икеданың жұмысы құрады. Музыкамен байланысты «glitch» терминінің ең алғашқы қолданылуы – электронды дуэт Autechre-дің «Glitch» (1994) әні және эксперименталды электронды топ ELpH-тің «Worship the Glitch» (1995) альбомы.

Өндіріс әдістері

20 ғасырдың екінші жартысында глюч деп аталатын эксперименталды музыканың алға басушысы аудио-медианы қолмен өңдеу арқылы туындаған бұрмалауларды жиі қамтыды. Бұл Yasunao Tone-нің "жараланған" CD-лері түрінде көрінді; дыбыстық ақпаратты оқуға кедерес келтіру үшін CD-ге жартылай мөлдір таспаның кішкентай бөліктері жабыстырылды. Осы қолмен жасалған өзгерістердің басқа мысалдарына Николас Коллинздің электр гитарасын электр сигналдары үшін резонанс беруге бейімдеуі және CD ойнатқышты тікелей орындау кезінде ойнатылатын жазбаларды өзгертуге мүмкіндік беру үшін қайта жабдықтауы жатады. CD-ді өткіріп жіберу, винилдік пластинкаларды сызып алу, схеманы өзгерту және электрондық шуға ұқсас басқа да бұрмалаулар глючтағы ырғақ пен сезімді құруда маңызды рөл атқарады; осы цифрлық артефакттардың қолданылуынан жанр өз атын алды. Дегенмен, қазіргі глюч көбінесе компьютерде, цифрлық өндіріс бағдарламалық жасақтамасын пайдаланып жасалады, бұл бұрын жазылған жұмыстардан алынған музыканың шағын "кесілімдерін" (үлгілерді) біріктіруге мүмкіндік береді. Бұл кесілімдер кейін глюч музыкасының ерекше белгілерімен үйлестіріледі: глючтерден, дыбыстардан, сызықтардан және басқа да қате дыбыстардан тұратын соққылар. Глючтер көбінесе өте қысқа болады және әдетте дәстүрлі соққы аспаптарының немесе музыкалық аспаптардың орнына қолданылады. Глюч музыкасын жасау үшін танымал бағдарламалық қамтамасыз етуге Jeskola Buzz және Renoise сияқты трекерлер, сондай-ақ Reaktor, Ableton Live, Reason, AudioMulch, Bidule, SuperCollider, FLStudio, Max/MSP, Pure Data және ChucK сияқты модульдік бағдарламалық қамтамасыз ету жатады. Кейбір музыканттар Clavia Nord Modular G2 және Elektron Machinedrum мен Monomachine сияқты цифрлық синтезаторларды да пайдаланады.