Кіріспе

Тайланд провинциясы Нонг Буа Лампху (หนองบัวลำภู, ,) – Тайландтың жетпіс алты провинциясының (чанват) бірі. Ол Таиландтың солтүстік-шығысында орналасқан, бұл аймақ Исан немесе Исан деп те аталады (อีสาน, – тай тілінде "солтүстік-шығыс" деген мағынаны білдіреді). Қөршілес провинциялар (солтүстіктен бастап сағат тілімен) – Удон Тани, Хон Каен және Лоэй. Нонг Буа Лампху – Тайландтың төрт жағынан да құрлыққа қанаулы сегіз провинциясының бірі, себебі оның көршілес провинциялары үш жағынан да құрлыққа қанаулы.

Палеонтологиялық қалдықтар

Шалаван, жойылған крокодил туысы, тек оның голотипі арқылы ғана белгілі, ол 1980-ші жылдардың басында Нонг Буа Лам Фу қаласының жанындағы, Фу Крадунг формациясының жоғарғы бөлігіндегі жол кесімінен табылған. Бұл жалғыз үлгі – формациядан табылған омыртқалы қазбалардың ең жақсы сақталған нұсқасы. Онда Chalawan thailandicus деген бір ғана түр кездеседі.

Тарих

Нонг Буа Лам Фу 16 ғасырда Сиамның азаттыққа шыққан патшасы Наресуанның Вьентьян аймағындағы лаостар мен бірмалықтар арасындағы соғыстың нәтижесін білген жері ретінде танымал. Бұл жер бұрын лаостардың бекінісі болған және «Нахон Хуан Хан Каб Каев Буа Бан» (นครเขื่อนขันธ์กาบแก้วบัวบาน) деп аталған. Лаос корольдігі Лан Шан (1354–1707) кезінде Нонг Буа Лам Фу дәстүрлі түрде мұрагер ханзадаға (Упарат) билік етуге берілді. Бұл Вьентьянның соңғы тәуелсіз патшасы Чао Сирибунясанның (พระเจ้าศิริบุญสาร) басты әйелінің туған жері. 1827 жылы Вьентьянның Чао Ану 1826–1828 жылдардағы лаос көтерілісінің басталған кезінде Пагна Наринді губернатор етіп тағайындады. Тайланд билігі кезінде провинция бастапқыда Удон Тани провинциясындағы бес амфоэден (аудан) тұрды. 1993 жылы Удон орталықтандырылды және Нонг Буа Лам Фу провинциясы құрылды. Бұл Таиландтың ең жаңа провинцияларының бірі, Амнат Шарон, Са Каео және Буэнг Кан провинцияларымен бірге. 2022 жылдың 6 қазанында Утай Саван қаласындағы балабақшада және оның маңында жаппай кісі өлтіру оқиғасы болды. Шабуыл жасаған адам өзін-өзі өлтіргенге дейін 36 адам қаза тауып, тағы 10 адам жарақат алды. Бұл Таиландтың қазіргі тарихындағы бір адам жасаған ең қорқынышты жаппай өлтіру оқиғасы болды.

Экономика

Нонг Буа Лампху – Бангкок Пост газетінің мәліметінше, Тайландтағы ең кедей провинция. 2018 жылғы деректер бойынша, орташа жылдық табыс 41 000 батты құрайды. Провинцияның экономикасы көбінесе ауыл шаруашылығына негіделген. Жапсырма күріш бұл аймақтың дәстүрлі егіні болып ұзақ жылдар бойы саналды, алайда күріш бағасының төмендеуі және қант қамысының су тасқынына төзімділігіне байланысты қант қамысына көшу жүрді. 2016 жылы Нонг Буа Лампху провинциясындағы ауыл шаруашылығына жарамды жердің үштен бірінен астамы қант қамысы плантацияларына бөлінді. Облыстық ауыл шаруашылығы экономикасы басқармасының болжамына сәйкес, қант қамысын өндіру көлемі артуы мүмкін. Ал күріш егістігінің ауданы 2000 жылдан 2016 жылға дейін 73 пайызға қысқарды.

Таңбалар

Облыстың мөрінде король Наресуан ғибадатханада бейнеленген. Бұл ғибадатхана 1574 жылы король Наресуан Бірма корольдығы Таунгуға қарсы әскер жинағанда Нонг Буа Лам Фу қаласына келгенін еске алу үшін салынған. Ғибадатхананың артында лотос гүлдері (Nymphaea lotus) бар тоған орналасқан, ол облыстың гүлі болып табылады. Облыстың ағашы – Сиамдық роза ағашы (Dalbergia cochinchinensis).

Жергілікті билік

2019 жылғы 26 қарашада провинцияда бір Нонг Буа Лампху провинциялық әкімшілік ұйымы (ongkan borihan suan changwat) және 24 муниципалдық (thesaban) аймақ бар. Нонг Буа Лампху қала (thesaban mueang) мәртебесіне ие. Тағы 23 аудандық муниципалитет (thesaban tambon) бар. Муниципалдық емес аймақтар 43 аудандық әкімшілік ұйымдары (ААҰ) – SAO (ongkan borihan suan tambon) арқылы басқарылады.