Кіріспе

Төмен концентрациялы элемент

Іздік элемент – өте аз мөлшерде кездесетін химиялық элемент, әсіресе микроэлементтерге сілтеме жасағанда қолданылады, бірақ тау жынысы немесе басқа химиялық заттардың құрамындағы шағын элементтерді де білдіреді. Тамақтануда іздік элементтер екі топқа бөлінеді: қажетті іздік элементтер және қажетсіз іздік элементтер. Қажетті іздік элементтер өсімдіктер мен жануарлардағы көптеген физиологиялық және биохимиялық процестер үшін қажет. Іздік элементтер биологиялық процестерде ғана емес, сонымен қатар тотығу-тотықсыздану механизмдеріне қатысу үшін катализаторлар болып та қызмет етеді. Кейбір ауыр металдардың іздік элементтері маңызды микроэлементтер ретінде биологиялық рөл атқарады.

Түрлері

Биохимияда іздік элементтердің екі түрі қажетті немесе қажетсіз деп жіктеледі.

Негізгі микроэлементтер

Қажетті микроэлемент – организмнің дұрыс өсуі, дамуы және физиологиясы үшін өте аз мөлшерде қажет болатын диеталық элемент, минерал. Қажетті микроэлементтер – организмдердегі маңызды метаболизмдік процестерді жүзеге асыру үшін қажетті заттар. Адам және басқа жануарлардың тамақтануындағы қажетті микроэлементтерге темір (Fe) (гемоглобин), мыс (Cu) (тыныс алу пигменттері), кобальт (Co) (В12 витамині), йод (I), марганец (Mn), хлор (Cl), молибден (Mo), селен (Se) және мырыш (Zn) (ферменттер) жатады. Олар қажет болса да, жоғары концентрацияда улы болады.

Қажетті емес микроэлементтер

Қажетті емес іздік элементтерге күміс (Ag), кадмий (Cd), сынап (Hg) және қорғасын (Pb) жатады. Олардың сүтқоректілерде ешқандай белгілі биологиялық функциясы жоқ және тіпті төмен концентрацияда да уытты әсер етеді.