Кіріспе
Темір кеме
Dunderberg – швед тілінде "күмбірлеген тау" деген мағынаны білдіретін 14 зеңбірекке ие темір кеме. Ол Конфедерацияның екі мачталы казематының үлкейтілген нұсқасына ұқсас болды. Бастапқыда кемеде зеңбірек мұнаралары мен каземат орнатылатын жоспарланған, бірақ мұнаралар кеме салынып жатқанда алынып тасталды. Құрылысы 1862 жылы басталды, бірақ жұмыс баяу жүрді және ол 1865 жылы Америка Азамат соғысы аяқталғаннан кейін ғана суға түсірілді. Кемені Одақ Әскери-теңіз күштері қабылдамады, сондықтан оның құрылысшысы басқа сатып алушыларды іздеуге кірісті; Отто фон Бисмарк қызығушылық танытты, ал Пруссия мұндай кемемен қаруланса деген ой Францияны оны сатып алып, 1867 жылы Rochambeau деп атап, қызметке енгізуге итермеледі. Бастапқыда ол резервке қойылды, бірақ 1870 жылы Франко-пруссия соғысына қатысу үшін шақырылды. Кеме ешқандай әрекетке қатыспады және соғыс аяқталғаннан кейін қызметтен босатылды. Rochambeau 1872 жылы Әскери-теңіз күштерінің тізімінен шығарылып, 1874 жылы жаратылды.
Жобалау, сипаттау және құрылыс
1862 жылдың 11 сәуірінде елдегі ең көрнекті ағаш кеме жасаушы Уильям Х. Вебб АҚШ Теңіз күштеріне үлкен ағаш корпусты, казематты темір кеме үлгісін жіберді. 3 шілдеде Вебб Теңіз күштерінің кемежайлар және құрылыс бюросымен келісімшартқа қол қойды. Кеменің жалпы ұзындығы 350 фут (107 м), ені кемінде 68 фут (21 м) және суға бату тереңдігі 20 футтан (6 м) аспауы керек еді. Кеме тыныш суда жүзуге тиіс болды және екі пулемет мұнарасында төрт Дальгрен зеңбірегімен және казематта сегіз 11 дюймдік Дальгрен зеңбірегімен қаруланбақ. Кеменің құрылысы 15 айда, 1,250,000 долларға аяқталуы тиіс еді. Вебб енді оны "Дандерберг" деп атады, ал 27 тамыздағы келісімшарт оның брондалу схемасын нақтылау үшін өзгертілді. Негізгі палубаның үстіндегі бронясы қалың болуы керек еді. Негізгі палубадан бастап, су сызығынан 2 метр тереңдікке дейін бронясы қалың болуы керек, ал төменгі жиегінде жұқаратын еді. Кеменің негізгі және каземат палубасының бронясы кеменің артқы жағында ғана қалың болды. Артқы палубаның қалың бронясының себебі көрсетілмеген, бірақ ол арттан атылған снарядтан зардап шегуі мүмкін машина бөлімдерін қорғауға арналған болуы мүмкін. Кеме екі кері бу машинасымен қозғалды, алты түтікшелі қазандықтармен жасалған буды пайдаланды. Кеме әдетте көмір тасыды, бірақ ең көп дегенде 6 тоннаға дейін сақтай алатын. Ағаштан жасалған кемелердің қызмет мерзімі қысқарады. Оның корпусы өте мықты салынған, аялар арасы ағашпен толтырылған және диагональды темір таспалар аяларды біріктірген. Бұл өзгерістер оны құрылған ең ұзын ағаш кемеге айналдырды. "Дандербергтің" корпусы биологиялық тозудан цинк пен мыспен екі қабат жабынмен қорғалған. Кеме екі рульмен жабдықталған, біреуі винттің артындағы әдеттегі жерде, ал екіншісі винттің үстіндегі және алдындағы өлі ағашта орналасқан. "Дандерберг" құрылысы кезінде көптеген өзгерістер енгізілді, бұл оның аяқталуын кешіктірді. Ең маңыздысы - 1863 жылдың қазан айында басталған мұнараларды жою, Вебб Теңіз күштерінің хатшысы Гидеон Уэллске хат жазып, темір кемелердің бас суперинтенданты, контр-адмирал Фрэнсис Грегоридің "мұнараларды жою және казематты қосымша қару-жарақтарға орналастыру үшін ұзарту" ұсынысымен келісетінін айтты. Уэллс 1864 жылдың қыркүйегіне дейін өзгеріске келіспеді, содан кейін казематта төрт 15 дюймдік және он екі 11 дюймдік зеңбірек орнатуға рұқсат берді. Бұл 22 метрге ұзартылып, жалпы ұзындығы шамамен 69 метрге жетті, содан кейін артқы журнал мен оқ-дәрі қоймасын қамтыды. "Дандерберг" 13 метрлік арақ тәрізді мұртты және алдыңғы 4 метрі құйма темірмен қапталған. Оның толық қарулануы сатылғанға дейін орнатылмады, бірақ 1867 жылдың ақпанында екі 15 дюймдік және төрт 11 дюймдік зеңбіректермен оқ ату сынақтары жүргізілді. Зеңбірек қақпасының биіктігі 15 дюймдік зеңбіректерді +8,5° көтеруге және -5° төмендетуге мүмкіндік берді, ал 11 дюймдік зеңбіректер үшін тиісінше +5° және -7° көрсеткіштер болды. 15 дюймдік зеңбіректерді кеменің бағытынан 30° алға және 28° артқа бұруға болды, ал 11 дюймдік Дальгрен зеңбіректерді екі жаққа 28° бұруға болды. Сынақтар кезінде кездескен жалғыз маңызды мәселе - зеңбірек палубасы жұмсақ қарағайдан жасалған және кері соққы күшін жақсы көтере алмады. Кеменің аяқталуын кешіктірген басқа да проблемалар материалдардың, жұмыс күшінің және ақшаның жетіспеуі болды. Темір мен шойынның бағасы үш есеге, ал қазандық және мыс бағасы шамамен екі есеге өсті. Тіпті тәжірибесіз жұмысшылардың жалақысы 50-100 пайызға дейін өсті. 1863 жылдың шілдесінде Нью-Йорк қаласындағы төңкеріс және бірнеше машина жасаушылардың ереуілі "Дандербергтің" жұмысын баяулатты. Вебб кеме туралы келісімшартты келіссөздер кезінде осы проблемаларды ескермеді және ол бірнеше рет Теңіз күштерінен өзгерістер үшін ақы төлеуді және шығындарын азайту үшін арзан материалдарды пайдалануды сұрады. Ол сондай-ақ Конгресс актісімен келісімшартын өзгертуге тырысты, бірақ сәтті болмады. Теңіз күштері кейбір өзгерістерді төлеуге келісті және 1865 жылы кеме талаптарына сай келмеген жағдайда сақталатын резервтік соманы да азайтты. 1864 жылға қарай екі тарап та кемені "ақ пил" деп санады; Уэллс күнделігінде кемеден гөрі ақшаны алғанын қалап, Вебб келісімшарт бойынша күткеннен көп ақша жұмсап жатқанын жазды. Дегенмен, ол "Дандерберг" жұмысын жалғастырды, өйткені кеме жасау зауытында басқа жұмыс аз болды және ең бастысы, келісімшартты өзгертіп, пайда табуға мүмкіндік алу үміті болды. 22 шілдеде 1865 жылы ол кемені, енді корпусы аяқталған және бронясының жартысы орнатылған, үлкен салтанатпен суға түсірді. "The New York Times" суға түсіруді шамамен 20,000 адамның қарағанын хабарлады. Келесі жылы, үкімет Испаниямен соғыста болған Перу мен Чилиден кемені сатып алу туралы ұсыныстарды қабылдамады, себебі бұл сату Ұлыбританияға Конфедерацияға кеме сатуына қатысты сот процесіне зиян келтіруі мүмкін еді. Вебб 1867 жылдың наурыз айында Конгресс қабылдаған жеке заң арқылы кеменің құқығын өтеген барлық ақшаны қайтарғаннан кейін алуға қол жеткізді.
Her keel was laid down before 3 October 1862 at Webb's shipyard in New York City, even though Webb was forced to use unseasoned oak for Dunderberg because the supply of seasoned timber had been exhausted earlier in the war. Unseasoned wood was far more prone to rot and significantly shortened the ship's life. Her hull was very strongly built with the space between her frames filled with timber and diagonal iron straps tied her frames together. These changes made her the longest wooden ship ever built. Dunderbergs hull was protected from biofouling by two external layers of zinc and copper. The ship was fitted with two rudders, the primary one in the usual location aft of the propeller, but she also had an auxiliary rudder placed in the deadwood above and ahead of the propeller. Many other changes were made to Dunderberg while she was under construction and significantly contributed to her delays in completion. The most important of these was the eventual elimination of her turrets which began in October 1863 when Webb wrote to Gideon Welles, Secretary of the Navy, saying that he concurred with the General Superintendent of Ironclads, Rear Admiral Francis Gregory's suggestion that the "turrets be dispensed with and the casemate lengthened to accommodate an additional number of guns" Welles did not approve the change until September 1864 when he authorized an armament of four 15 inch and twelve 11 inch guns in the casemate. This was extended by 73 feet (22 m) to an approximate overall length of 228 feet (69 m) so that it now covered the aft magazine and shell room. Dunderberg was built with a plough shaped 44 feet (13 m), ram bow of which the forward 12 feet (4 m) were sheathed in cast iron. Her full armament was not installed before she was sold, but gunnery trials were conducted in February 1867 with two 15 inch and four 11 inch guns. With a gun port height of , the 15 inch guns could elevate +8.5° and depress to −5°; equivalent figures for the 11 inch guns were +5° and −7°. The 15 inch guns could traverse 30° forward of the beam and 28° aft and the 11 inch Dahlgrens could bear 28° to both sides. The only significant problem encountered during the trials was that the gun deck was made of soft pine and did not withstand the force of recoil well. Other problems that delayed the ship's completion were shortages of material, labor and money. Prices for pig iron and bar iron nearly tripled while boiler plate and copper roughly doubled. Wages of even inexperienced workers increased between 50 and 100 percent. The New York City draft riots in July 1863 and several machinist's strikes further slowed progress on Dunderberg. Webb failed to account for these problems when negotiating the ship's contract and he repeatedly tried to charge the Navy for alterations as well as use cheaper materials to reduce his costs. He also attempted to have his contract amended by act of Congress, but he was unsuccessful. The Navy agreed to pay for some of the changes made and it also reduced the reserve amount held back in case the
ship did not meet her specifications in 1865. By about 1864, both sides regarded the ship as a white elephant; Welles wrote in his diary that he would rather have the money than the ship and Webb was spending more money than he could anticipate from the contract. Nonetheless, he continued work on the Dunderberg as he had very little other work for his shipyard and, most importantly, in the hope of getting his contract amended to allow him to make a profit. On 22 July 1865, he launched the ship, now with her hull complete and about half of her armor installed, with much fanfare. The New York Times estimated a crowd of 20,000 watched the launching. The following year, the government rejected offers by Peru and Chile to purchase the ship, both then at war with Spain, lest the sale prejudice its lawsuit against Great Britain for selling warships to the Confederacy. Webb did manage to get a private bill passed by Congress in March 1867 that allowed him title to the ship once he repaid all monies advanced to him.
Француз қызметі
Пруссия кемені сатып алуға қызығушылық білдіргеннен кейін, Франция императоры Наполеон III оны сәуір айында 2,5 миллион долларға сатып алды, өзінің теңіз күштері үйден салынған кемені қалауды ұсынса да. Сатып алудың нақты күні белгісіз, бірақ Уэллс 7 мамырдағы күнделігінде Уэбб оған сату туралы айтқандығын жазды. 27 маусымда Уэбб өзіне төленген ақшаны қайтарды және үкімет ұсынған заттарды сатып алды. Бір аптадан кейін ол Францияға аттанбақшы болды, бірақ қозғалтқыштағы ақауларға байланысты келесі күні портқа қайта оралуға мәжбүр болды. Бұл мәселе 19 шілдеде ғана шешілді, содан кейін ол бүкіл отбасымен бірге жолға шықты. Дундерберг 3 тамызда Шербургке келді, үш күннен кейін француз теңіз күштері кемені қабылдады. Кеме 7 тамызда американдық революция кезінде генерал болған граф де Рошамбоның құрметіне аталды және пайдалануға берілді. Екі күннен кейін қысқаша машина сынақтарынан өткен соң, Рошамбо Шербургтегі теңіз кемежайында жеткізілім кезінде анықталған мәселелерді жою және француз тәжірибесіне сәйкес өзгерістер енгізу үшін күрделі жөндеу жұмыстарын бастады. Бұл өзгерістерге басқару мұнарасының үстіне пилот кабинасы қосылды, негізгі руль алмастырылды және кеменің корпусының ұзындығы азайттылды. Оның қару-жарағы алынып, орнына төрт Canon de 270 Modèle 1864/66 және 10 Canon de 240 Modèle 1864/66 зеңбірегі орнатылды. 15 калибрлі зеңбіректер снарядтарды, ал 17 калибрлі зеңбіректер салмағы бар снарядтарды атты. 270 мм-лік зеңбіректер казематтың бұрыштарында орнатылды және кең жақтағы және бұрыштық ату порты арасында айналды. 240 мм-лік сегіз зеңбірек кең жақта орнатылды, ал қалған екеуі - бау және корпус ату порттарында орналастырылды. Қалған төрт порт, яғни кең жаққа ең жақын бұрыштық порттар, жабылды. Француздар 1868 жылғы жөндеу кезінде кеменің өлшемдерін мұқият өлшеді. Су сызығында Рошамбо ұзындығында және ені болды. Оның орташа суға бату тереңдігі , ұстау тереңдігі және суыру көлемі болды. Оның қозғалтқыштарын тек деп бағалады, бірақ олар максималды қуатты және 1868 жылғы маусымда жөндеуден кейін машина сынақтары кезінде 15 түйіндік жылдамдыққа жетті. Қалыпты жүктеме кезінде ол көмір тасыды, ал толық жүктеме кезінде . Қызметте кеме көп көмірді жақты, толық бункерлер және палубада сақталған көмір оған тек жылдамдықпен ғана қашықтық берді. Желкен аумағы азайтылды. Кеменің бронясының қалыңдығын бүкіл кеме бойынша өлшеді. Каземат толығымен тақталармен қоршалған. Корпустың бронясы су сызығынан төмен қарай созылды, оның жоғарғы бөлігі қалыңдығында, ал төменгі бөлігі қалыңдығында болды. Палубалары тақталармен жабылған, ал басқару мұнарасының қабырғалары қалыңдығында болды. Қызметте Рошамбо өте сулы болып шықты және толқынды теңізде көп шашыратты. Оның өте жылдам маневрлеуі, сондай-ақ ауа райы нашар болғанда қаруды жұмыс істеуге тырысқанда қиындықтар туғызды, себебі тіпті орташа толқындар да оларды қолдануға кедеріс келтіруі мүмкін, өйткені қару порттары су сызығынан шамамен жоғары орналасқан. Желкенмен ғана жақсы желде жүзіп бара жатқанда, кеме бағытын сақтай алмады, басқару мүмкін болмады және жел мен толқын оның бүйініне тигенше бұрыла беретін. Рошамбо 1868 жылғы 18 мамырда жөндеуді аяқтады және 1 тамызда қызметтен шығарылып, резервке орналасудан бұрын капитан (Capitaine de vaisseau) Жюль Франсуа Эмиль Кранцтың (болашақтағы теңіз министрі) басқаруына берілді. Тамыздан желтоқсанға дейін қайта жөндеуден өткізіліп, алдыңғы корпусының бронялық пластиналары бір бөліктен құралған құйма темірден жасалған тараумен ауыстырылды. 1869 жылы әлі де резервте болған Рошамбо казематтың алдыңғы бөлігіне қосымша 240 мм-лік айналмалы зеңбірек орнатылды және казематтағы зеңбіректердің астындағы қарағай тақталары еменмен ауыстырылды. 1870 жылғы шілде айының ортасында, Франко-пруссия соғысы басталар алдында, кеме 600 адамнан тұратын экипажбен қайтадан іске қосылды. Ол 25 тамызда Шербургтен шығып, Дания суларындағы флотқа қосылды және 31 тамызда Копенгагенге жетті. 16 қыркүйекте үйлеріне қайтуға бұйрық берілгенге дейін флот бірнеше апта бойы Балтық теңізінде нәтижесіз жүзіп жүрді. Рошамбеудің суға терең енбеуі оның және бронекорвет француз темір кемесінің Тетисіне 26 қыркүйекте Яде сағасының аузын прус кемелерін іздеуге бұйрық берді, бірақ олар ештеңе таппады. Қайтып оралғаннан кейін Рошамбо қайтадан қызметтен шығарылды және оның экипажына Парижді қорғауға көмектесуге бұйрық берілді. Кеме 1872 жылғы 15 сәуірде Әскери-теңіз флотының тізімінен (Liste de la Flotte) шығарылды және 1874 жылы жаратылды.
They measured the ship's armor thickness throughout. The casemate was completely protected by plates. The hull armor extended to a depth of below the waterline and its upper strake was thick while the lower was thick. Her decks were covered by plates and the sides of the conning tower were thick. In service, Rochambeau proved to be very wet and threw up a lot of spray in a head sea. She had a very quick roll which caused problems when trying to work the guns in heavy weather as even moderate seas could prevent their use altogether since the gun ports were only about above the waterline. Under sail alone in a good breeze, the ship could not maintain her course, could not be steered and would turn until wind and wave were on her beam. Rochambeau completed her refit on 18 May 1868 and was briefly under the command of Captain (Capitaine de vaisseau) Jules François Émile Krantz (a future Minister of Marine) before being decommissioned on 1 August and placed in reserve. She was refitted from August to December and had her forward hull armor plates replaced by a one piece cast iron ram. Still in reserve in 1869, Rochambeau was modified with an additional 240 mm pivot gun mounted over the forward end of the casemate and the pine planking underneath the guns in the casemate was replaced by oak. The ship was recommissioned with a crew of 600 men in mid July 1870, just before the beginning of the Franco Prussian War. She departed Cherbourg on 25 August to join the fleet in Danish waters and reached Copenhagen on 31 August. The fleet fruitlessly cruised the Baltic Sea for several weeks before they were ordered home on 16 September. Rochambeaus shallow draft meant that she and the armored corvette French ironclad Thétis were ordered to search the mouth of the Jade Estuary on 26 September for Prussian ships, but they found nothing. Upon her return, Rochambeau was decommissioned again and her crew was ordered to help defend Paris. The ship was stricken from the Navy List (Liste de la Flotte) on 15 April 1872 and was scrapped sometime in 1874.