Кіріспе

Архаикалық көріністі шаян қанатты балықтардың туысы, ливандық-мексикалық отбасы. Автоматты taxobox. | fossil range = Fossil range|Кейінгі бор дәуірі|Қазіргі заман|ref=

Барлық түрлер тропикалық Африка мен Ніл өзен жүйесіндегі тұщы су ортасында кездеседі, негізінен батпақты, жайпақ суайдындар мен эстуарияларда. Кладистия, полиптеридтер және олардың қазба туыстары, барлық басқа тірі шаян қанатты балықтардың (Актиноптери) туыс тобы болып саналады. Олар кем дегенде 330 миллион жыл бұрын Актиноптериден бөлініп кеткен болуы мүмкін. Жақын туысқан топ – сканилепиформдар – кейінгі пермнен триасқа дейін белгілі және полиптеридтердің ата-тегі болуы мүмкін. Ең көне полиптеридтер шамамен 100 миллион жыл бұрын, Оңтүстік Америка мен Африканың ертедегі соңғы бор дәуірінен табылған.

Анатомия

Полиптеридтер – бір ғана арқа қанатының орнына жетіден он сегізге дейін санда өзгеретін, бірегей арқа қанаттарының тізбегі бар ұзын балықтар. Арқа қанаттарының әрқайсысы екі тісті (қос жиекті) ұштарға ие, және тікендері бар жалғыз қанаттар осылар ғана; қалған қанаттары жұмсақ сәулелерден тұрады. Денесі қалың, сүйек тәрізді, ромб пішіндес (ганоидты) қабыршақтармен жабылған. Олардың жақ құрылысы телеост балықтарына қарағанда төрт аяқтыларға көбірек ұқсайды. Бичирлерде бірқатар басқа да көне белгілер бар, соның ішінде жапырақты қанатты балықтарға сырттай ұқсас ет тәрізді кеуде қанаттары. Олардың басының үстіңгі жағында ауамен тыныс алуға арналған екі тік сызықты жарық тесігі, екі гұларлық пластина және жұптасқан ішкі өкпелері бар. Екі өкпе де камерасыз қуыстар. Ірі оң өкпе дене қуысының бүкіл ұзындығына жетеді, ал кіші сол өкпе асқазанға дейін созылады. Қазанқұбырдың төменгі жағында орналасқан, глоттис деп аталатын тік сызықты саңылау оң өкпеге, ал оң өкпедегі жеке саңылау сол өкпеге апарады. Төрт жұп жаңқа доғалары кездеседі. Полиптеридтердің ең ұзын денесі түрлері мен морфологиясына байланысты белгілі бір шамадан асады.