«Der Stahlhelm» – 1918-1935 жж. неміс әскерінің ветеран ұйымы. Веймар Республикасы кезеңінде монархистермен байланысты болды, қарулы күзетшілер қызметін атқарды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Der Stahlhelm, Bund der Frontsoldaten (немісше: "Темір қап, майдан шебіндегі әскерлер лигасы"), көбінесе Der Stahlhelm ("Темір қап") деп аталатын, 1918 жылдан 1935 жылға дейін болған неміс бірінші дүниежүзілік соғысының ардагерлері ұйымы. Веймар Республикасының соңғы күндерінде ол монархистік Германия Ұлттық Халық Партиясымен (DNVP) тығыз байланыста болды және партия жиындарында қарулы күзетшілер (Saalschutz) рөлінде орналастырылды.
Paramilitary organisation
Der Stahlhelm, Bund der Frontsoldaten (German: 'The Steel Helmet, League of Front Line Soldiers'), commonly known as Der Stahlhelm ('The Steel Helmet'), was a German First World War veteran's organisation existing from 1918 to 1935. In the late days of the Weimar Republic, it was closely affiliated to the monarchist German National People's Party (DNVP), placed at party gatherings in the position of armed security guards (Saalschutz).
Веймар Республикасы (1918-1933 жж.)
Der Stahlhelm 1918 жылдың 25 желтоқсанында Германияның Магдебург қаласында фабрика иесі және Бірінші дүниежүзілік соғыста мүгедек болған резервтегі офицер Франц Сельде құрды. 11 қарашадағы қарулы келісімнен кейін армия бөлініп, Версаль шартына сәйкес жаңадан құрылған неміс рейхсвері 100 000 адамнан аспауы керек еді. Көптеген Фрайкорптарға ұқсас, олар 1918–1919 жылдардағы революция кезінде канцлер Фридрих Эберт басшылығымен Халық депутаттары кеңесі уақытша қолдады, «Дер Штальхелм» экс-қызметкерлер ұйымы жарымәскери ұйым құруға арналған. Лига бастауынан реваншистік және ұлтшыл күштердің жиналу ортасы болды. Ұйымда бұрынғы императорлық режимге және Гогенцоллерн монархиясына бағдарланған дүниетанымы басым болды, оның көптеген мүшелері «Долхштосслегенде» («Артқа шабуыл туралы аңыз») және Веймар коалициясының үкіметіне қарсы «қараша қылмыскерлері» көзқарасын насихаттады. Оның журналы «Der Stahlhelm» журналын кейіннен 20 шілдедегі қастандыққа қатысқандығы үшін асылған граф Ханс Юрген фон Блюменталь басқарды. Қаржыландыруды Германияның өнеркәсіпшілері мен бизнес магнаттарының Шығыс Эльбаның жер иелері (Юнкерлер) элементтерімен бірлестігі – Deutscher Herrenklub қамтамасыз етті. Еврей ардагерлеріне кіруге рұқсат берілмеді және олар жеке Рейхсбунд құрды. 1920 жылғы Капп төңкерісінен кейін ұйым таратылған Фрайкорп бөлімшелерінен қосымша қолдау тапты. 1923 жылы бұрынғы DNVP саясаткері Теодор Дюстерберг «Дер Штальхелмге» қосылды және тез арада Сельдеңнің орынбасары және ұзақ уақыттан бері бәсекелесі болды. 1923 жылы «Штальхелм» бөлімшелері Рур аймағының француздық оккупациясына қарсы жарымәскери құрылымдардың ресми бейбіт қарсылық күресіне белсенді түрде қатысты. Бұл бөлімшелер француз пойыздары мен әскери бекеттеріне көптеген саботаж әрекеттеріне жауапты болды. Рур аймағында жұмыс істейтін еріктілердің бірі Пол Остхольд болды, ол 1930-шы жылдары Германияның техникалық жұмысшыларды даярлау институтын (DINTA) басқарды және Германия Федеративтік Республикасындағы неміс жұмыс берушілер қауымдастықтарының жетекші өкілдерінің бірі болды. 1924 жылдан бастап бірнеше қосалқы ұйымдарда майдан тәжірибесі бар ардагерлер мен жаңадан келгендер рейхсверді 100 000 адамнан артық қолдауға тұрақты қарулы күш береді. 1930 жылы 500 000 мүшесі бар лига Веймар республикасының ең ірі жарымәскери ұйымы болды. 1920-шы жылдары «Дер Штальхелм» фашистік Италияның дучесі Бенито Муссолиниден саяси қолдау алды. «Дер Штальхелм» ресми түрде партиялық емес және партиялық саясаттан жоғары болғанымен, 1929 жылдан кейін ол республикаға қарсы және демократияға қарсы сипатқа ие болды. Оның мақсаттары – неміс диктатурасы, реваншистік бағдарламаны дайындау және жергілікті антипарламенттік іс-қимылдың бағыты. Саяси себептермен оның мүшелері нацистік партиядан (НСДАП) «неміс фашистері» ретінде ерекшеленді. Олардың одан әрі талаптары арасында Ұлы германдық халықтық рейхті құру, социал-демократияға қарсы күрес, «еврейлердің меркантилизмі» және жалпы либералды демократиялық дүниетанымы болды. Олар Шығысқа жаңадан кеңейту саясатына қолайлы кандидаттарды орналастыруға сәтсіз тырысты. 1929 жылы «Дер Штальхелм» DNVP басшысы Альфред Гугенберг пен нацистердің «Халық бастамасын» қолдады. 1931 жылы олар Пруссияның Ландтагын тарату туралы тағы бір референдумды ұсынды. Бұл екі референдум да жарамды деп жариялану үшін қажетті 50%-ға жетпегеннен кейін, 1931 жылдың қазан айында ұйым DNVP, НСДАП және Паннемец лигасының тағы бір әрекетіне қосылып, Веймар республикасына және канцлер Генрих Брюнингке қарсы біріккен оңшыл науқанды құрады. Алайда, майдан көп ұзамай ыдырап кетті және 1932 жылғы Германия президенттік сайлауының бірінші турында Теодор Дюстерберг «Дер Штальхелм» кандидаты ретінде қазіргі Пауль фон Гинденбург пен Адольф Гитлерге қарсы тұрды. Нацистердің оған таза емес «арий» тегі бар деп айыптау науқанына тап болған ол дауыс берудің тек 6,8%-ын ғана алды.
Der Stahlhelm was formed on 25 December 1918 in Magdeburg, Germany, by the factory owner and first World War disabled reserve officer Franz Seldte. After the 11 November armistice, the Army had been split up and the newly established German Reichswehr according to the Treaty of Versailles was to be confined to no more than 100,000 men. Similar to the numerous Freikorps, which upon the Revolution of 1918–1919 were temporarily backed by the Council of the People's Deputies under Chancellor Friedrich Ebert, Der Stahlhelm ex servicemen's organization was meant to form a paramilitary organization. The league was a rallying point for revanchist and nationalistic forces from the beginning. Within the organization a worldview oriented toward the prior Imperial regime and the Hohenzollern monarchy predominated, many of its members promoting the Dolchstosslegende ("Stab in the back legend") and the "November Criminals" bias against the Weimar Coalition government. Its journal, Der Stahlhelm, was edited by Count Hans Jürgen von Blumenthal, later hanged for his part in the 20 July plot. Financing was provided by the Deutscher Herrenklub, an association of German industrialists and business magnates with elements of the East Elbian landed gentry (Junker). Jewish veterans were denied admission and formed a separate Reichsbund jüdischer Frontsoldaten. After the failed Kapp Putsch of 1920, the organization gained further support from dissolved Freikorps units. In 1923 the former DNVP politician Theodor Duesterberg joined Der Stahlhelm and quickly rose to Seldte's deputy and long–time rival. In 1923, Stahlhelm units were actively involved in the formally passive resistance struggle of paramilitary formations against the French occupation of the Ruhr area. These units were responsible for numerous acts of sabotage on French trains and military posts. One of the volunteers operating in the Ruhr area was Paul Osthold, who headed the German Institute for Technical Work Training (DINTA) in the 1930s and became one of the leading representatives of German employers' associations in the Federal Republic of Germany. From 1924 on, in several subsidiary organizations, veterans with front line experience as well as new recruits would provide a standing armed force in support of the Reichswehr beyond the 100,000 men allowed. With 500,000 members in 1930, the league was the largest paramilitary organization of Weimar Republic. In the 1920s Der Stahlhelm received political support from Fascist Italy's Duce Benito Mussolini. Although Der Stahlhelm was officially a non party entity and above party politics, after 1929 it took on an anti republican and anti democratic character. Its goals were a German dictatorship, the preparation of a revanchist program, and the direction of local anti parliamentarian action. For political reasons its members distinguished themselves from the Nazi Party (NSDAP) as "German Fascists". Among their further demands were the establishment of a Greater Germanic People's Reich, struggle against Social Democracy, the "mercantilism of the Jews" and the general liberal democratic worldview, and attempted without success to place candidates favorable to the politics of a renewed expansion to the East. In 1929 Der Stahlhelm supported the "Peoples' Initiative" of DNVP leader Alfred Hugenberg and the Nazis to initiate a German referendum against the Young Plan on World War I reparations. In 1931 they proposed another referendum for the dissolution of the Prussian Landtag. After both these referendums failed to reach the 50% necessary to be declared valid, the organization in October 1931 joined another attempt of DNVP, NSDAP and Pan German League to form the Harzburg Front, a united right wing campaign against the Weimar Republic and Chancellor Heinrich Brüning. However, the front soon broke up and in the first round of the 1932 German presidential election, Theodor Duesterberg ran as Der Stahlhelm candidate against incumbent Paul von Hindenburg and Adolf Hitler. Facing a massive Nazi campaign reproaching him with a non pure "Aryan" ancestry he only gained 6.8% of the votes cast.
Нацистік Германия (19331935)
1933 жылғы 30 қаңтарда нацистер билікті басып алғаннан кейін, жаңа билік партияның Sturmabteilung (SA) жарымәскери ұйымына қосылуға шақыру жасады. Селде Гитлер кабинетіне Еңбек министрі ретінде кірді, Дюстербергтің үстемдігіне қол жеткізді. Der Stahlhelm нацистерден қашықтық сақтауға тырысып, 1933 жылғы 5 наурыздағы Германия Федералды сайлауына дейін DNVP және Ауыл шаруашылық лигасымен бірігіп, консервативті "Қара, ақ, қызыл күрес фронты" (Kampffront Schwarz Weiß Rot) құрды, нәтижесінде дауыстардың 8% жинады. 1933 жылғы 27 наурызда Брауншвейгте SA, Вернер Шредер басшылығымен шашыраған Республикалық Рейхсбаннер күштерімен одақ құрған Штальхелм мүшелерін қарусыздандыру мақсатымен рейд ұйымдастырды. Нацистік министр Дитрих Клаггес бастаған, кейін "Штальхелм төңкерісі" деп аталған бұл зорлық оқиғасы, осы кезеңде нацистердің Der Stahlhelm-ге жасаған қысымының айқын көрінісі болды, өйткені ұйымның негізгі монархиялық сипатына сенімсіздік танытты. Сәуір айында Селде НСДАП-қа мүшелікке өтініш берді және SA-ға қосылды, 1933 жылдың тамызынан бастап Obergruppenführer шенімен. 1933 жылғы 27 сәуірде Селде ресми түрде Der Stahlhelm-ді Гитлердің басшылығына бағынышты деп жариялады. Нацистердің Der Stahlhelm-ді интеграциялау әрекеттері 1934 жылы "ерікті" Gleichschaltung процесінде сәтті аяқталды: ұйым Nationalsozialistischer Deutscher frontkämpfer Bund (Stahlhelm) (NSDFBSt) деп қайта аталды, ал көп бөлігі SA-ға Wehrstahlhelm, Reserve I және Reserve II бөлімдері ретінде қосылды. Қалған NSDFBSt жергілікті ұйымдары 1935 жылғы 7 қарашада Адольф Гитлердің жарлығымен таратылды. Селдедің қарсыласы Дюстерберг 1934 жылғы шілде айының басында "Ұзын пышақ түнінде" Дахау концлагеріне қамалды, бірақ көп ұзамай босатылды.
After the Nazi seizure of power on 30 January 1933, the new authorities urged for a merger into the party's Sturmabteilung (SA) paramilitary organization. Seldte joined the Hitler Cabinet as Reich Minister for Labour, prevailing against Duesterberg. Der Stahlhelm still tried to keep its distance from the Nazis, and in the run up to the German federal election of 5 March 1933 formed the united conservative "Black White Red Struggle Front" (Kampffront Schwarz Weiß Rot) with the DNVP and the Agricultural League, reaching 8% of the votes. On 27 March 1933, an SA raid with the intention of disarmament of Stahlhelm members in Braunschweig, who under the command of Werner Schrader had forged an alliance with scattered Republican Reichsbanner forces. The violent incident initiated by Nazi Minister Dietrich Klagges and later called Der Stahlhelm Putsch was characteristic of the pressure applied by the Nazis on Der Stahlhelm in this period, mistrusting the organization due to its fundamentally monarchist character. In April Seldte applied for membership in the NSDAP and also joined the SA, from August 1933 in the rank of an Obergruppenführer. On 27 April 1933, Seldte had officially declared Der Stahlhelm subordinate to Hitler's command. The attempts by the Nazis to integrate Der Stahlhelm succeeded in 1934 in the course of the "voluntary" Gleichschaltung process: the organization was renamed Nationalsozialistischer Deutscher frontkämpfer Bund (Stahlhelm) (NSDFBSt) while large parts were merged into the SA as Wehrstahlhelm, Reserve I and Reserve II contingents. The remaining NSDFBSt local groups were finally dissolved by decree of Adolf Hitler on 7 November 1935. Seldte's rival Duesterberg was interned at Dachau concentration camp upon the Night of the Long Knives at the beginning of July 1934, but released soon after.