Кіріспе

Тайланд провинциясы

Нонг Хай провинциясы (หนองคาย, ) бұрын Тайландтың солтүстік-шығыс (Исан) провинцияларының (чангват) ең солтүстігінде орналасқан. 2011 жылы оның сегіз шығыс ауданы Тайландтың ең жаңа провинциясы – Буэн Кан провинциясын құру үшін бөлініп шықты. Нонг Хай провинциясы Тайландтың жоғарғы солтүстік-шығысында жатыр. Жақын орналасқан провинциялар (шығыстан бастап сағат тілімен): Буэн Кан, Сакон Нахон, Удон Тани және Лоэй. Солтүстік шекарасында Лаос елінің Вайентьян провинциясы, Вайентьян префектурасы және Болихамсай провинциясымен көршілес.

География

Облыс Лаоспен шекараны құрайтын Мэй Нам Конг (Меконг өзені) аңғарында орналасқан. Оңтүстікте таулы аймақтар бар. Жалпы ормандық жерлердің ауданы облыс аумағының 7,1 пайызын құрайды. Нонг Хай – солтүстік-шығыс аймағындағы ең кішкентай провинция, себебі 2011 жылы Буэн Кан және тағы жеті аудан Буэн Кан провинциясының құрамына кірді.

Тарих

Ғасырлар бойы провинцияның бақылауы Тай корольдігі Аюттая мен Лаос корольдігі Лан Шан арасында ауысып тұрды, өйткені олардың билігі аймақта күшейіп, әлсіреп отырды. Тарихи қалалық әкімшілігінің алдындағы Прап Хо монументі (қазір мұражай және мәдени орталық) Хау соғыстарының қаза тапқандарын еске алады. Соңғы жылдары Нонг-Хай буддалық Ораза мейрамында Меконг өзенінен құпиялы жарық шарлары немесе Нага оттары көтерілген кезде танымал орынға айналды. Шарлар қызғылт сары күнге ұқсайды. Олар өзеннен шамамен 6-9 метр (20-30 фут) биікке көтеріліп, үш-бес секундтан кейін жоғалады. Олар басқа уақытта да көрінсе де, көптеген тайлықтар оларды қазан айындағы толық ай кезінде көру үшін саяхаттайды, себебі сол кезде олардың көріну жиілігі жоғары деп есептеледі. Нонг-Хайдың басты көрікті жері – Сала Кеоку (кейде Сала Кэу Ку деп те жазылады, сондай-ақ Ват Кхек деп те аталады), онда 20 метрден астам биіктіктегі алып мүсіндер орналасқан. Бұл парк 1978 жылы туған жері Лаостан жер аударылған мистик Луанг Пу Бунлеуа Сулилаттың еңбегі. Ол 1950 жылдары Вьентьян қаласында осыған ұқсас парк салған. Буддалық және индуистік идеологияларды үйлестіре отырып, Буддалар, көптеген қарулы құдайлар, жеті басты Нага жыланы және түрлі адам-жануар гибридтері осы жерде басымдық танытады. ХХ ғасырдың будда тарихындағы көрнекті тұлғалар Нонг-Хайда өмір сүрді – әлемге әйгілі будда ғалымы және жетекші медитация шебері Аджхан Сумедхо Нонг-Хайдағы Ват Сисакетте санатқа кірді.

Таңбалар

Облыс мөрінде бамбук тобының жанындағы көл бейнеленген. Бамбук тыныш және құнарлы жердің тұрақтылығын, даңқын және үзіліссіздігін символдайды. Облыс ағашы – тамал немесе Бірма паллисандры (Dalbergia oliveri). Облыстың су өмірі – жеті жолақты барб немесе Джулиеннің алтын карпы (Probarbus jullieni).

Жергілікті билік

2019 жылдың 26 қарашасына қарай провинцияда бір Нонг Хай провинциялық әкімшілік ұйымы (ongkan borihan suan changwat) және 19 муниципалдық (thesaban) аймақ бар. Нонг Хай мен Та Бо қала (thesaban mueang) мәртебесіне ие. Тағы 17 аудандық муниципалитет (thesaban tambon) бар. Муниципалдық емес аймақтарды 48 аудандық әкімшілік ұйымы (SAO - ongkan borihan suan tambon) басқарады. Бұл Лаос елінің астанасы Вьентьянға (өзен ағысымен жоғары қарай) қарай жол және теміржол қақпасы болып табылады, ол Таиландтың Си Чианг Май ауданындағы қаланың қарсы жағындағы солтүстік жағалауда орналасқан. Вьентьяннан тыс Таналенгке теміржолдың құрылысы 2007 жылдың басында басталды және ресми түрде 2009 жылдың 5 наурызында ашылды. Нонг Хай Бангкоктан 626 км солтүстікке және Удон Таниден 60 км солтүстікке қарай орналасқан.