Кіріспе
Ежелгі грек астрономы Александриялық Тимохарис (немесе Τιμοχάρης, жалпы Τιμοχάρους; шамамен б.з.д. 320–260 жылдары) грек астрономы және философы болған. Вероятно, Александрияда туған, ол Евклидтің замандасы еді.
Timocharis of Alexandria ( or Τιμοχάρης, gen. Τιμοχάρους; c. 320–260 BC) was a Greek astronomer and philosopher. Likely born in Alexandria, he was a contemporary of Euclid.
Жұмыс
Тимохарис туралы белгілі мәліметтер Птолемейдің "Алмагест" еңбегінде келтірілген деректерге негізделген. Бұл деректер Тимохаристің б.з.б. 290 және 280 жылдары Александрияда жұмыс істегенін көрсетеді. Птолемей Тимохарис немесе Аристиллдің б.з.б. 290 жыл шамасында жазған 18 жұлдыздың жағдайына қатысты мәліметтерді тізімдейді. Б.з.б. 295 және 272 жылдар аралығында Тимохарис төрт ай тұтылуын және Венера планетасының жұлдыздың алдынан өтуін тіркеген. Бұл бақылаулар Мысыр және Афина күнтізбелерін пайдалана отырып жасалған. Венераның жұлдыздың алдынан өтуі б.з.б. 272 жылдың 12 қазанында болған болуы мүмкін, осы кезде планета η Virginis жұлдызына 15 доға минутына дейін жақындаған. Тимохаристің жасаған бақылаулары – нақты датасы белгілі грек жазбаларының ең көнелерінің бірі. Олар Евктемон мен Метонның б.з.б. 432 жылғы жазғы күн тоғысы туралы жазбаларымен ғана шаңқанды. Тимохарис Аристиллмен бірге Александрия кітапханасының бөлігі болған астрономиялық обсерваторияда жұмыс істеді. Олардың құралдары қарапайым болған, көбінесе гномон, күн сағаттары және армиллярлық сферадан тұрған. Екеуі де Самостық Аристархтың замандастары болған, бірақ Тимохарис пен Аристархтың арасында байланыс болды ма, жоқ па, белгісіз. Астрономиялық бақылаулары барысында Тимохарис Spica жұлдызының Күзгі теңдік нүктесінен батысқа қарай 8° қашықтықта орналасқандығын тіркеген. Кейіннен Гиппарх Spica жұлдызының Күзгі теңдік нүктесінен тек 6° батыста екенін анықтаған. Гиппарх бұрынғы ай тұтылуларының деректеріне сүйене отырып, Тимохаристің бақылауларын қандай кезеңде жасағанын анықтады. Осы айырмашылықтан Гиппарх жұлдыздардың координаттары уақыт өте келе өзгергенін анықтады, бұл оны теңдік нүктелерінің прецессиясының алғашқы мәнін жылына 1/100° кем емес деп есептеуге алып келді. Ай бетіндегі Тимохарис кратері оның құрметіне аталған.
Ықпал
Галилей аспан саны туралы "үшінші пікірді" Арсатилис пен Тимохариске жатқызады, атап айтқанда тоғыз аспан болған: планеталар үшін жеті, біреуі күн сайын шығыстан батысқа қарай айналу үшін, ал екіншісі батыстан шығысқа қарай баяу қозғалыс үшін. Ол Гиппарх, Агриас, Милаев және Птолемейдің бұл үлгіні жетілдіргенін айтады. Осы кезде Галилей он қозғалмалы аспан және қозғалмайтын он бірінші аспан бар деп есептеген.