Сары қабақты қарға (Phylloscopus inornatus) – шығыс Еуразияда көбейетін, тропикалық Азияда қыстайтын көшпенді құс. Жаңа ғылыми жіктелімдерге сәйкес, екі түрге бөлінді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрі
Species of bird
Сары қашқақты құс (Phylloscopus inornatus) – шығыс Палеарктикада көбейетін, Phylloscopidae тұқымдасына жататын жапырақты құс. Бұл құс жоғары дәрежеде көшпелі және қыстауын негізінен тропикалық Оңтүстік Азия мен Оңтүстік-Шығыс Азияда өткізеді, сондай-ақ Батыс Еуропада да аз санда кездеседі. Phylloscopidae тұқымдасының қалған бөлігі сияқты, бұл құс та бұрын Ескі әлемнің сойқышыл құстары тобына жатқызылған. Бұрын үш түршеге бөлінетін деп есептелген, бірақ P. i. humei және P. i. mandellii енді жеке түрлер ретінде қарастырылады – Хьюмнің жапырақты құсы (P. humei), ал P. inornatus монотипті түр болып сақталды. Екі жақын түр морфологиялық, биоакустикалық және молекулалық ерекшеліктері бойынша шамалы, бірақ тұрақты айырмашылықтарды көрсетеді. Түрлер бөлінгенге дейін кейбір авторлар сары қашқақты қамысқұс және әшекейлі құсқұсқұйрық атауларын қолданған.
The yellow browed warbler (Phylloscopus inornatus) is a leaf warbler (family Phylloscopidae) which breeds in the east Palearctic. This warbler is strongly migratory and winters mainly in tropical South Asia and South east Asia, but also in small numbers in western Europe. Like the rest of Phylloscopidae, it was formerly included in the Old World warbler assemblage. It was formerly considered to comprise three subspecies, but P. i. humei and P. i. mandellii are now split as a separate species, Hume's leaf warbler P. humei, leaving P. inornatus monotypic. The two sister species differ slightly but consistently in morphology, bioacoustics, and molecular characters. Before the species was split, the names yellow browed willow warbler and inornate warbler were used by a few authors.
Таксономия
Сары қасты құбылышық алғаш рет 1842 жылы ағылшын зоологы Эдвард Блайт сипаттап, Regulus inornatus деген екі атау берді. Қазіргі Phylloscopus туысының атауы ежелгі грек тіліндегі phullon, "жапырақ", және skopos, "іздейтін" (skopeo, "қадағалау") сөздерінен шыққан. inornatus сөзі латын тілінде "әдемі емес" немесе "жасыраусыз" дегенді білдіреді.
The yellow browed warbler was first described by the English zoologist Edward Blyth in 1842 and given the binomial name Regulus inornatus. The current genus name Phylloscopus is from Ancient Greek phullon, "leaf", and skopos, "seeker" (from skopeo, "to watch"). The specific inornatus is Latin for "plain".
Сипаттама
Бұл кішкентай Еуропалық қызылқұйрық, ұзындығы 9,5–11 см, салмағы 4–9 г, шифчафтан едәуір кіші, бірақ Паллас жапырақты құрттарынан сәл үлкен. Көптеген басқа жапырақты құрттар сияқты, оның жоғарғы жағы көбінесе жасыл, ал астыңғы жағы ақ түсті. Қанат жамылғысының қауырсындарының сары ақ ұштарынан (үлкен жамылғыларда ұзын, ал ортаңғы жамылғыларда қысқа) ерекше көзге түсетін қос қанат жолағы, сары жиекті үштік қауырсындары және ұзын сары суперцилийі бар. Кейбір құстарда ортаңғы бөлігінде ақшыл жасыл жолақ болуы мүмкін, бірақ көпшілігінде ол байқалмайды. Ол ұялшақ емес, бірақ ағаштарда өмір сүретін тірлігі оны байқауды қиындатады. Ол көбінесе қозғалыста болады. Оның әні – жоғары пернелі сыбызғылардың жиынтығы, ал дауысы өткір, көбінесе екі буынды "tseeweest" деп естіледі, бұл құстың кішкентай өлшеміне қарағанда тым жоғары. Оны ұқсас көрінетін Хьюм жапырақты құртымен (P. humei) шатастыру мүмкін, бірақ оның түсі солтүстік аймақта аздап бозғыл, екінші қанат жолағы нашар көрінеді және аяқтары мен төменгі жамбасы қара болып келеді. Олардың әндері мен дауыстары айқын ерекшеленеді, Хьюмнің дауысы "chwee" деп естіледі. Оны Паллас құрттарынан оңай ажыратуға болады, себебі оның сары орталық тажы мен артқы бөлігі сол түрдегідей ерекше көзге түспейді. Көптеген жерлерде кең таралған сары қасты құрт IUCN бойынша қауіп төндірмейді. Хьюм жапырақты құрты батыс Саян тауларында сары қасты құрттың көбею аймағымен жапсасқан, бірақ екі түр де будандаспайды. Олардың эволюциялық тарихы шамамен 2,5 миллион жыл бұрын бөлініп кеткен.
This is one of the smaller Old World warblers, at 9.5–11 cm long and weighing 4–9 g distinctly smaller than a chiffchaff but slightly larger than Pallas's leaf warbler. Like many other leaf warblers, it has overall greenish upperparts and white underparts. It also has prominent double wing bars formed by yellowish white tips to the wing covert feathers (a long bar on the greater coverts and a short bar on the median coverts), yellow margined tertial feathers, and long yellow supercilium. Some individuals also have a faint paler green central crown stripe though many do not show this. It is not shy, but its arboreal life style makes it difficult to observe. It is almost constantly in motion. Its song is a high pitched medley of whistles; the call is piercing, often disyllabic "tseeweest", strikingly loud for the bird's small size. The only real possibility of confusion is with the similar looking Hume's leaf warbler (P. humei), which in the limited area of overlap has duller colours, a faint second wing bar and dark legs and lower mandible. Their songs and calls are clearly distinct, with Hume's having a more chirping "chwee" call. It can easily be distinguished from Pallas's warbler as it does not have the conspicuous yellow central crown stripe and rump patch shown by that species. A common species in most of its wide range, the yellow browed warbler is not considered threatened by the IUCN. Hume's leaf warbler overlaps its breeding range with yellow browed warbler in the western Sayan Mountains, but the species apparently do not hybridise. Their lineages diverged roughly 2.5 million years ago.