Кіріспе

Бауыр ісіктері (бауыр ісіктері деп те аталады) – бауырдың ішінде немесе бетінде бауыр жасушаларының қалыптан тыс өсуі. Бауыр әртүрлі жасушалардан құралғандықтан, онда әртүрлі типтегі ісіктер дамуы мүмкін. Бауыр ісіктері қатерсіз (қатерлі емес) немесе қатерлі (қатерлі) ісіктерге жіктеледі. Олар медициналық зерттеулерде (ісік өзінен басқа себеппен жасалғанда да) табылуы мүмкін, ал диагноз көбінесе бауыр биопсиясы арқылы расталады.

Қауіпті емес

Бауырдың бірнеше түрлі қатерсіз ісігі бар. Олар немесе неопластикалық жасушалардың қалыптан тыс өсуінен, не бауыр зақымдануына жауап ретінде пайда болады, мұндайлар регенеративті түйіндер деп аталады.

Гемангиомалар

Каверноздық гемангиомалар (кейде бауыр гемангиомасы деп те аталады) – адамдардың арасында ең көп кездесетін қатерсіз бауыр ісігінің түрі. Осы гемангиомалар бауыр артериясы мен оның тармақтары арқылы қанмен қамтамасыз етіледі.

Фокалды түйіндік гиперплазия

Фокалды түйіндік гиперплазия (ФТГ) – бауырдың екінші жиі кездесетін қатерсіз ісігі. Ол көбінесе эстрогені бар контрацептивтерді немесе гормон алмастыру терапиясын қолданатын әйелдерде, жүкті әйелдерде немесе стероидтерді тиімсіз пайдаланатын адамдарда кездеседі. Бауыр клеткалық карциномаға айналу ерлерде жиі болады.

Ультрадыбыстық зерттеу

Бауыр ісіктерінің ультрадыбыстық зерттеуі екі кезеңнен тұрады: анықтау және сипаттау. Ісікті анықтау әдістің мүмкіндіктеріне негізделеді және морфометриялық ақпаратты (үш осьті өлшемдер, көлемі) және топографиялық ақпаратты (ісіктердің саны, бауыр сегменті мен бөлігін/бөліктерін көрсететін орналасуы) қамтуы керек. Бұл деректерді нақтылау бауыр ісігінің сатысын анықтау және оның барысын болжау үшін маңызды. Ісікті сипаттау – ісіктің табиғатын анықтауға бағытталған критерийлер жиынтығына негізделген күрделі процесс. Көбінесе басқа диагностикалық процедуралар, әсіресе араласушы процедуралар қажет болмайды. Ультрадыбыс әдісімен ісікті сипаттау келесі элементтерге негізделеді: тұрақсыздық (қатты, сұйық, аралас), эхогенділік, құрылымның көрінісі (біртекті немесе әртекті), жақын орналасқан бауыр паренхимасынан ажыратылуы (капсулалық, анық емес), серпімділік, артқы акустикалық күшейту эффектісі, көрші органдармен немесе құрылымдармен байланысы (ығысу, ену), қан тамырлары (доплерлік ультрадыбыстық және контрастты күшейтілген ультрадыбыстық зерттеуде (CEUS) болуы және сипаттамалары).

Компьютерлік томография

Бауыр массаларын абдоминальды компьютерлік томография (КТ) арқылы бағалау кезінде, кейбір ісіктер артериялық фазада жылдам күшейетіндіктен (гепатоцеллюлярлық карцинома, бауыр аденомасы, фолликулярлық түйіндік гиперплазия (ФТГ) және гиперваскулярлық метастаз), кеш артериялық және порталық веналық фаза суреттерінің болуы пайдалы болуы мүмкін, бірақ порталық веналық фаза суреттерінде олар көрінбей қалуы немесе сипаттау қиын болуы мүмкін. Дегенмен, кеш артериялық фаза суреттерін қосу тек осы ісіктердің біріне күдік болғанда немесе бауыр массасын одан әрі сипаттау қажет болғанда ғана көрсетіледі, себебі пациенттердің көп бөлігіне бұл фазаны қосудан пайда болмайды. Сонымен қатар, егер бауыр массасын нақты анықтау қажет болса, МРТ көбінесе жоғары сезімтал және нақтырақ болады, сонымен қатар сәулелену қаупі де жоқ.