Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жау туралы ақпаратты пайдалану арқылы шабуыл шаралары
Offensive measures using enemy information
Қарсы барлау (контрразведка) немесе қарсы шпионаж (контршпионаж) – бұл агенттіктің барлау бағдарламасын қарсы тараптың барлау қызметінен қорғауға бағытталған кез келген іс-әрекет. Ол шетелдік мемлекеттер, ұйымдар немесе жеке тұлғалар тарапынан, олар үшін немесе олардың атынан жасалатын тыңшылық, саботаж, салдарын тудырушылық немесе басқа да барлау қызметін алдын алу үшін ақпарат жинау және іс-шаралар жүргізуді қамтиды. Көптеген елдерде қарсы барлаудың түрлі салаларына – ішкі, халықаралық және терроризмге қарсы күреске – бағытталған бірнеше ұйым болады. Кейбір мемлекеттер оны полиция құрылымының бір бөлігі ретінде бекітеді, мысалы, АҚШ-тың Федералдық тергеу бюросы (FBI). Ал басқалары тәуелсіз органдар құрады, мысалы, Ұлыбританияның MI5, ал кейбіреулері барлау және қарсы барлау қызметтерін бір агенттікке біріктіреді, мысалы, Канаданың қауіпсіздік барлау қызметі (CSIS).
Counterintelligence (counter intelligence) or counterespionage (counter espionage) is any activity aimed at protecting an agency's intelligence program from an opposition's intelligence service. It includes gathering information and conducting activities to prevent espionage, sabotage, assassinations or other intelligence activities conducted by, for, or on behalf of foreign powers, organizations or persons. Many countries will have multiple organizations focusing on a different aspect of counterintelligence, such as domestic, international, and counter terrorism. Some states will formalize it as part of the police structure, such as the United States' Federal Bureau of Investigation (FBI). Others will establish independent bodies, such as the United Kingdom's MI5, others have both intelligence and counterintelligence grouped under the same agency, like the Canadian Security Intelligence Service (CSIS).
Тарих
Қазіргі заманғы тыңшылық тактикасы және арнайы мемлекеттік барлау агенттіктері 19-ғасырдың соңында дамыды. Осы дамудың негізгі себебі – Ұлы ойын – 1830 және 1895 жылдар аралығында Орталық Азияда Ұлыбритания мен Ресей империясы арасындағы стратегиялық бәсекелестік және қақтығыс. Ресейдің аймақтағы мүдделеріне қарсы тұру және оның Үндістандағы британдық позицияға төндіретін ықтимал қатеріне байланысты, Үндістанның мемлекеттік қызметі бақылау, барлау және қарсы барлау жүйесін құрды. Бұл көлеңкелі қақтығыстың бар екендігі Рудьярд Киплингтің әйгілі шпиондық кітабы «Ким» (1901) арқылы танымал болды, онда ол Ұлы ойынды (Киплинг танымал еткен сөз тіркесі) «күндіз де, түнде де тоқтамайтын» тыңшылық және барлау қақтығысы ретінде бейнеледі. Арнайы барлау және қарсы барлау ұйымдарының құрылуы ірі еуропалық державалар арасындағы отаршылдық бәсекелестікке және әскери технологияның үдемелі дамуына тікелей байланысты болды. Тыңшылық кеңінен қолданыла бастағандықтан, қазіргі полиция және ішкі қауіпсіздік күштерінің шеңберін кеңейтіп, шетелдік тыңшыларды анықтау және оларға қарсы күресу қажеттігі туындады. 1850 жылы Австрия империясында құрылған Evidenzbureau 19-шы ғасырдың соңында Сербиядан әрекет ететін панславистік қозғалыстың іс-қимылдарына қарсы күресумен айналысты. 1894–1906 жылдарғы Франциядағы Дрейфус ісінен кейін, француз әскери қарсы тыңшылығына жауапкершілік 1899 жылы Sûreté générale агенттігіне – бастапқыда тәртіпті сақтау және қоғамдық қауіпсіздікке жауапты, ал Ішкі істер министрлігі бақылауындағы агенттікке – берілді. Окрана 1880 жылы саяси терроризмге және бүкіл Ресей империясындағы солшыл революциялық қызметке қарсы күрес үшін құрылды. Оның басты мәселесі – революционерлердің қызметі, олар көбінесе шетелден жұмыс істеп, бүлікшіл әрекеттерді жоспарлаған. Олардың қызметін бақылау үшін Пётр Рачковский басқаратын Парижде филиал құрылды. Агенттік өз мақсаттарына жету үшін көптеген әдістерді қолданды, соның ішінде жасырын операциялар, жасырын агенттер және «перлюстрация» – жеке хат-хабарларды тыңдау және оқу. Окрана провокатор агенттерін пайдалануымен танымал болды, олар жиі революциялық топтардың қызметіне енуде, соның ішінде большевиктерде де сәттілікке жетті. Сонымен қатар, тікелей үкіметтер басқаратын біріктірілген қарсы барлау агенттіктері құрылды. Британ үкіметі 1909 жылы Құпия қызмет бюросын құрды, ол барлық үкіметтік қарсы барлау қызметін толық бақылайтын алғашқы тәуелсіз және ведомствоаралық агенттік болды. Уильям Мелвиллдің ықпалды лоббилеуі және ол неміс мобилизация жоспарларын және буларға қаржылық қолдау көрсету дәлелдерін ұсынғаннан кейін, британ үкіметі 1903 жылы Мелвилл басқарған Соғыс кеңсесінде жаңа барлау бөлімін, MO3 (кейіннен MO5 деп қайта аталды) құруға рұқсат берді. Лондондағы пәтерде жасырын жұмыс істеп, Мелвилл қарсы барлау және шетелдік барлау операцияларын жүргізді, ол арнайы бөлімде жұмыс істеген жылдары жинақтаған білімі мен шетелдік байланыстарын пайдаланды. Оның табыстылығынан кейін Ричард Холдейн мен Уинстон Черчилльтің қолдауымен үкіметтік барлау комитеті 1909 жылы Адмиралтейство, Соғыс және Сыртқы істер министрліктерінің бірлескен бастамасы ретінде Ұлыбритания мен шетелдегі құпия барлау операцияларын бақылау үшін Құпия қызмет бюросын құрды, әсіресе Германияның императорлық үкіметінің қызметіне назар аударды. Оның алғашқы директоры капитан сэр Джордж Мэнсфилд Смит Камминг, «С» деген атпен танымал болды. 1910 жылы Құпия қызмет бюросы сыртқы және ішкі қарсы барлау қызметіне бөлінді. Сэр Вернон Келл басқарған соңғысы бастапқыда көпшілік арасында кең ауқымды неміс тыңшыларының қорқынышын басаңдатуға бағытталған. Қызмет полиция өкілеттігімен уәкілетті емес болғандықтан, Келл Шотландия Ярының арнайы бөлімшесімен (бастығы Базил Томсон) кеңінен байланысқан және соғыста немістермен ынтымақтастық жасаған үнді революционерлерінің жұмысын бұза алды. Бәсекелес ведомстволар мен әскери қызметтердің өз басымдықтары бойынша өзара кеңесу немесе ынтымақтастықсыз жұмыс істейтін жүйесінің орнына, жаңадан құрылған Құпия барлау қызметі ведомствоаралық болды және өзінің барлау есептерін барлық тиісті үкіметтік ведомстволарға тапсырды. Бірінші рет үкіметтер бейбіт уақытта, бұрын қолданылған арнайы әдістерге қарағанда, индекстелген тіркелімдер мен анықталған рәсімдер бар орталықтандырылған тәуелсіз барлау және қарсы барлау бюрократиясына қол жеткізді.
Modern tactics of espionage and dedicated government intelligence agencies developed over the course of the late 19th century. A key background to this development was The Great Game – the strategic rivalry and conflict between the British Empire and the Russian Empire throughout Central Asia between 1830 and 1895. To counter Russian ambitions in the region and the potential threat it posed to the British position in India, the Indian Civil Service built up a system of surveillance, intelligence and counterintelligence. The existence of this shadowy conflict was popularized in Rudyard Kipling's famous spy book, Kim (1901), where he portrayed the Great Game (a phrase Kipling popularized) as an espionage and intelligence conflict that "never ceases, day or night". The establishment of dedicated intelligence and counterintelligence organizations had much to do with the colonial rivalries between the major European powers and to the accelerating development of military technology. As espionage became more widely used, it became imperative to expand the role of existing police and internal security forces into a role of detecting and countering foreign spies. The Evidenzbureau (founded in the Austrian Empire in 1850) had the role from the late 19th century of countering the actions of the Pan Slavist movement operating out of Serbia. After the fallout from the Dreyfus affair of 1894–1906 in France, responsibility for French military counter espionage passed in 1899 to the Sûreté générale—an agency originally responsible for order enforcement and public safety—and overseen by the Ministry of the Interior. The Okhrana initially formed in 1880 to combat political terrorism and left wing revolutionary activity throughout the Russian Empire, was also tasked with countering enemy espionage. Its main concern was the activities of revolutionaries, who often worked and plotted subversive actions from abroad. It set up a branch in Paris, run by Pyotr Rachkovsky, to monitor their activities. The agency used many methods to achieve its goals, including covert operations, undercover agents, and "perlustration"—the interception and reading of private correspondence. The Okhrana became notorious for its use of agents provocateurs, who often succeeded in penetrating the activities of revolutionary groups – including the Bolsheviks. Integrated counterintelligence agencies run directly by governments were also established. The British government founded the Secret Service Bureau in 1909 as the first independent and interdepartmental agency fully in control over all government counterintelligence activities. Due to intense lobbying from William Melville and after he obtained German mobilization plans and proof of their financial support to the Boers, the British government authorized the formation of a new intelligence section in the War Office, MO3 (subsequently redesignated MO5) headed by Melville, in 1903. Working under cover from a flat in London, Melville ran both counterintelligence and foreign intelligence operations, capitalizing on the knowledge and foreign contacts he had accumulated during his years running Special Branch. Due to its success, the Government Committee on Intelligence, with support from Richard Haldane and Winston Churchill, established the Secret Service Bureau in 1909 as a joint initiative of the Admiralty, the War Office and the Foreign Office to control secret intelligence operations in the UK and overseas, particularly concentrating on the activities of the Imperial German government. Its first director was Captain Sir George Mansfield Smith Cumming alias "C". The Secret Service Bureau was split into a foreign and counter intelligence domestic service in 1910. The latter, headed by Sir Vernon Kell, originally aimed at calming public fears of large scale German espionage. As the Service was not authorized with police powers, Kell liaised extensively with the Special Branch of Scotland Yard (headed by Basil Thomson), and succeeded in disrupting the work of Indian revolutionaries collaborating with the Germans during the war. Instead of a system whereby rival departments and military services would work on their own priorities with little to no consultation or cooperation with each other, the newly established Secret Intelligence Service was interdepartmental, and submitted its intelligence reports to all relevant government departments. For the first time, governments had access to peacetime, centralized independent intelligence and counterintelligence bureaucracy with indexed registries and defined procedures, as opposed to the more ad hoc methods used previously.
Санаты
Ұжымдық қарсы барлау – қарсыластың барлау мүмкіндіктері туралы ақпарат жинау, оның мақсаты белгілі бір ұйымға бағытталған. Қорғанысқа бағытталған қарсы барлау – жау барлау қызметтерінің құрылымға ену әрекеттерін тоқтатуға бағытталған. Шабуылдық қарсы барлау – қарсыластың жүйеге қарсы әрекеттерін анықтағаннан кейін, олардың агенттерін қос агенттерге айналдыру немесе оларға жалған ақпарат беру арқылы осы шабуылдарды манипуляциялауға тырысу.
Collective counterintelligence is gaining information about an opponent's intelligence collection capabilities whose aim is at an entity. Defensive counterintelligence is thwarting efforts by hostile intelligence services to penetrate the service. Offensive counterintelligence is having identified an opponent's efforts against the system, trying to manipulate these attacks by either "turning" the opponent's agents into double agents or feeding them false information to report.
Жас мамандар, терроризмге қарсы күрес және үкімет
Көптеген үкіметтер қарсы барлау агенттіктерін өздерінің барлау қызметтерінен бөлек және ерекше ұйымдастырады. Көптеген елдерде қарсы барлау миссиясы бірнеше ұйымға таратылған, бірақ көбінесе біреуі басым болады. Әдетте, ішкі қарсы барлау қызметі бар, ол әдетте АҚШ-тағы Федералдық тергеу бюросы (FBI) сияқты ірі құқық қорғау ұйымының құрамында болады. Ұлыбританияда МИ5 деп белгілі жеке қауіпсіздік қызметі бар, ол тікелей полиция өкілеттіктеріне ие емес, бірақ құқық қорғау органдарымен, әсіресе Арнайы бөліммен тығыз жұмыс істейді, олар ордермен тұтқындау, іздеу және басқа да іс-шараларды жүзеге асыра алады. Ресей Федерациясының ішкі қауіпсіздік жөніндегі басты ұйымы – ФСБ, ол негізінен КСРО МҚК-ның Екінші және Үшінші бас басқармаларынан құралған. Канада жалпы қорғаныс қарсы барлау (contre ingérence), қауіпсіздік барлау (жауынгерлік қарсы барлауды жүргізуге қажетті барлау дайындығы), құқық қорғау барлау және жауынгерлік қарсы барлау функцияларын бөліп қарастырады. Әскери ұйымдардың өздерінің қарсы барлау күштері бар, олар ішкі және шетелде орналасқан кезде қорғаныс операцияларын жүргізуге қабілетті. Елдерге байланысты, шетелдік операцияларда азаматтық және әскери құрамның әртүрлі арақатынастары болуы мүмкін. Мысалы, шабуылға қарсы барлау – АҚШ Орталық барлау басқармасының (ЦРУ) Ұлттық құпия қызметінің миссиясы, ал қорғаныс қарсы барлау – АҚШ Мемлекеттік департаментінің Дипломатиялық қауіпсіздік қызметінің (DSS) миссиясы, олар АҚШ елшіліктері мен консулдықтарында шетелде өңделетін персонал мен ақпараттың қорғанысын қамтамасыз етеді. «Контршпионаж» термині негізінен HUMINT-ке қарсы іс-қимылдарға қатысты, бірақ барлық шабуылға қарсы барлау адамдық ресурстарды пайдалануды қамтитындықтан, «шабуылға қарсы барлау» термині кейбір екіұштылықты болдырмау үшін қолданылады. Басқа елдер де шетелдік барлау қызметтеріне (FIS) қарсы қорғанысты ұйымдастырумен айналысады, көбінесе үкімет басшысынан төмен ортақ билігі жоқ жеке қызметтер арқылы. Мысалы, Франция ішкі терроризмге қарсы күресін құқық қорғау жүйесінде жүзеге асырады. Францияда терроризмге қарсы қорғанысқа жауапты жоғары дәрежелі терроризмге қарсы судья бар. Француз судьяларының функциялары АҚШ пен Ұлыбританиядағы тергеушілер, прокурорлар және судьялардың функцияларын біріктіреді. Терроризмге қарсы судья Францияның ішкі барлау қызметі – Direction générale de la sécurité intérieure (DGSI) қызметінен көмек сұрай алады, ол Direction générale de la sécurité extérieure (DGSE) – сыртқы барлау қызметімен де жұмыс істей алады. Испания Ішкі істер министрлігіне, әскери қолдаумен, ішкі терроризмге қарсы күресте жетекшілік береді. Халықаралық қауіп-қатерлерге қатысты жауапкершілік Ұлттық барлау орталығына (CNI) жүктеледі. CNI тікелей премьер-министрге есеп береді және оның қызметкерлері тікелей премьер-министр кеңсесіне бағынады. 2004 жылғы 11 наурызда Мадридтегі пойызға жасалған шабуылдан кейін ұлттық тергеу Ішкі істер министрлігі мен CNI арасындағы проблемаларды анықтады, нәтижесінде Ұлттық терроризмге қарсы үйлестіру орталығы құрылды. Испанияның 3/11 комиссиясы осы орталыққа операциялық үйлестіруді, сондай-ақ ақпаратты жинау мен таратуды тапсырды. Әскери ұйымдарда арнайы әскери қажеттіліктерді қанағаттандыру үшін қарсы барлау күштері бар.
Many governments organize counterintelligence agencies separately and distinct from their intelligence collection services. In most countries the counterintelligence mission is spread over multiple organizations, though one usually predominates. There is usually a domestic counterintelligence service, usually part of a larger law enforcement organization such as the Federal Bureau of Investigation in the United States. The United Kingdom has the separate Security Service, also known as MI5, which does not have direct police powers but works closely with law enforcement especially Special Branch that can carry out arrests, do searches with a warrant, etc. The Russian Federation's major domestic security organization is the FSB, which principally came from the Second Chief Directorate and Third Chief Directorate of the USSR's KGB. Canada separates the functions of general defensive counterintelligence (contre ingérence), security intelligence (the intelligence preparation necessary to conduct offensive counterintelligence), law enforcement intelligence, and offensive counterintelligence. Military organizations have their own counterintelligence forces, capable of conducting protective operations both at home and when deployed abroad. Depending on the country, there can be various mixtures of civilian and military in foreign operations. For example, while offensive counterintelligence is a mission of the US CIA's National Clandestine Service, defensive counterintelligence is a mission of the U. S. Diplomatic Security Service (DSS), Department of State, who work on protective security for personnel and information processed abroad at US Embassies and Consulates. The term counter espionage is really specific to countering HUMINT, but, since virtually all offensive counterintelligence involves exploiting human sources, the term "offensive counterintelligence" is used here to avoid some ambiguous phrasing. Other countries also deal with the proper organization of defenses against Foreign Intelligence Services (FIS), often with separate services with no common authority below the head of government. France, for example, builds its domestic counterterror in a law enforcement framework. In France, a senior anti terror magistrate is in charge of defense against terrorism. French magistrates have multiple functions that overlap US and UK functions of investigators, prosecutors, and judges. An anti terror magistrate may call upon France's domestic intelligence service Direction générale de la sécurité intérieure (DGSI), which may work with the Direction générale de la sécurité extérieure (DGSE), foreign intelligence service. Spain gives its Interior Ministry, with military support, the leadership in domestic counterterrorism. For international threats, the National Intelligence Center (CNI) has responsibility. CNI, which reports directly to the Prime Minister, is staffed principally by which is subordinated directly to the Prime Minister's office. After the March 11, 2004 Madrid train bombings, the national investigation found problems between the Interior Ministry and CNI, and, as a result, the National Anti Terrorism Coordination Center was created. Spain's 3/11 Commission called for this center to do operational coordination as well as information collection and dissemination. The military has organic counterintelligence to meet specific military needs.
Сигналдық барлау (Counter-SIGINT)
Әскери және қауіпсіздік ұйымдары қауіпсіз байланысты қамтамасыз етеді, сондай-ақ олар арқылы таратылатын тиісті емес ақпаратты анықтау үшін коммерциялық телефондар немесе жалпы Интернет қосылымдары сияқты қауіпсіз емес жүйелерді қадағалауға құқылы. Қауіпсіз байланыс пайдалану қажеттілігі туралы білім беру, оларды арнайы техникалық құралдармен ұшырату мүмкіндігін болдырмай, дұрыс пайдалану бойынша нұсқаулар беріледі.
Military and security organizations will provide secure communications, and may monitor less secure systems, such as commercial telephones or general Internet connections, to detect inappropriate information being passed through them. Education on the need to use secure communications, and instruction on using them properly so that they do not become vulnerable to specialized technical interception.
Қарсы IMINT (бейнелік барлау)
IMINT-ке қарсы тұрудың негізгі әдістері – қарсыласқан тараптың өз жағына қарсы суреттеуді қашан қолданатынын білу және суреттерді түсіруге кедергі келтіру болып табылады. Кейбір жағдайларда, әсіресе демократиялық қоғамдарда, мемлекеттік ғимараттардың әрқашан фотосуретке түсірілуіне немесе басқа да техникалық құралдарға ұшырауы мүмкін екенін қабылдау қажет. Қорғау шараларына сезімтал нысандарды көзден тасалау немесе оларды жасыру кіреді. Бейнелейтін спутниктер сияқты қауіптерге қарсы тұру кезінде, олардың орбиталарын білу арқасында қауіпсіздік қызметкерлері белгілі бір қызметті тоқтатуға немесе спутниктің үстінен өтетін кезде сезімтал бөліктерді жабуға мүмкіндік алады. Бұл ұшақтар мен БПҰ-лар арқылы жүзеге асырылатын суреттеуге де қатысты, бірақ соғыс уақытында оларды түсіру немесе олардың ұшырылу және қолдау көрсету аймалдарына шабуыл жасау мүмкіндігі де қарастырылады.
The basic methods of countering IMINT are to know when the opponent will use imaging against one's own side, and interfering with the taking of images. In some situations, especially in free societies, it must be accepted that public buildings may always be subject to photography or other techniques. Countermeasures include putting visual shielding over sensitive targets or camouflaging them. When countering such threats as imaging satellites, awareness of the orbits can guide security personnel to stop an activity, or perhaps cover the sensitive parts, when the satellite is overhead. This also applies to imaging on aircraft and UAVs, although the more direct expedient of shooting them down, or attacking their launch and support area, is an option in wartime.
Counter-OSINT (Ашық-көздік барлау)
Бұл ұғым OSINT саласы ретінде мойындалғанға дейін пайда болғанмен, ұлттық қауіпсіздікке тікелей қатысты материалдарды цензуралау идеясы OSINT-тің негізгі қорғаныс шарасы болып табылады. Демократиялық қоғамдарда, тіпті соғыс уақытында да, цензура баспасөз бостандығын бұзбау үшін мұқият бақыланып отыруы керек, бірақ бұл тепе-теңдік әртүрлі елдерде және әртүрлі кезеңдерде өзгеше болуы мүмкін. Ұлыбританияда баспасөз көбінесе өте еркін деп есептеледі, бірақ DA Notice, бұрынғы D Notice жүйесі де бар. Көптеген британдық журналистер бұл жүйенің әділ қолданылатынын айтады, бірақ пікір қақтығыстары жиі болады. Контрразведка саласында, бұрынғы Қауіпсіздік қызметінің жоғары лауазымды қызметкері болған, зейнетақысын алмай отставкаға шыққан Питер Райт кітабын – "Спайкачерді" жариялаудан бұрын Австралияға көшіп кеткен. Кітаптың көп бөлігі ақылға қонымды пікірлерден тұрса да, ол кейбір құпия және сезімтал техникалық мәліметтерді, мысалы, радио қабылдағыштардың бар-жоғын және олардың орналасқан жерін анықтауға арналған "RAFTER" операциясын ашты.
While the concept well precedes the recognition of a discipline of OSINT, the idea of censorship of material directly relevant to national security is a basic OSINT defense. In democratic societies, even in wartime, censorship must be watched carefully lest it violate reasonable freedom of the press, but the balance is set differently in different countries and at different times. The United Kingdom is generally considered to have a very free press, but there is the DA Notice, formerly D notice system. Many British journalists find that the system is used fairly, but there will always be arguments. In the specific context of counterintelligence, note that Peter Wright, a former senior member of the Security Service who left their service without his pension, moved to Australia before publishing his book Spycatcher. While much of the book was reasonable commentary, it revealed some specific and sensitive techniques, such as Operation RAFTER, a means of detecting the existence and setting of radio receivers.
Массивтік-сақтық (өлшеу және сигнатуралық барлау)
MASINT толықтығы үшін осы жерде еске салынған, бірақ осы саланың технологиялары тым көп түрлі болғандықтан, түр-түрлі стратегияны қазіргі көлемде қарастыру мүмкін емес. Дегенмен, мысал ретінде Райттың кітабында жарияланған RAFTER операциясының әдісін келтіруге болады. Радиожиілікті MASINT радио қабылдағыштардың ішкі жиілігін анықтау үшін қолданылатынын білгенде, RAFTER бақылаған сигналды сыртқа шығармайтын қоршалған қабылдағышты жасауға болады.
MASINT is mentioned here for completeness, but the discipline contains so varied a range of technologies that a type by type strategy is beyond the current scope. One example, however, can draw on the Operation RAFTER technique revealed in Wright's book. With the knowledge that Radiofrequency MASINT was being used to pick up an internal frequency in radio receivers, it would be possible to design a shielded receiver that would not radiate the signal that RAFTER monitored.