Көгілдір тұзбала (Ardea purpurea) – Африка, Еуропа, Азияда қоныстанушы құс. Сыртқы түрі ақ тұзбалаға ұқсас, бірақ кішірек, жұқарақ, қара түсті. Су жағалауларын мекендейді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрі
Species of bird
Қызғылт қоңыр құс (Ardea purpurea) – кең таралған бір түрлі сазқұрт. Ол Африка, Орталық және Оңтүстік Еуропа, Оңтүстік және Шығыс Палеарктикада көбейеді. Батыс Палеарктикалық популяциялары көбейетін және қыстайтын жерлері арасында көшіп-қонып жүреді, ал Африка және тропикалық Азиядағы популяциялары көбінесе қозпайды, тек сирек жағдайларда қоныс аударады. Ол көбірек таралған сұр сазқұртқа ұқсас, бірақ одан сәл кіші, жіңішкелеу және қоңыр реңді. Бұл құс жасырынға жақын, суға жақын, әсіресе қамыс арасындағы тығыз өсімдіктерді ұнатады. Ол балық, кеміргіштер, бақалар және жәндіктер сияқты түрлі азықтарды іздейді, оларды аңдып немесе жасырынып күтеді. Қызғылт қоңыр сазқұрттар топтап көбейеді және су жағасындағы қамыстардың арасында немесе тығыз өсімдіктерде құрғақ қамыстан немесе талдардан үлкен ұя салады. Олар шамамен бес көкшіл-жасыл жұмыртқа салады, оларды екі құс та күтіп бағады. Балапандар шамамен төрт аптадан кейін жарылып шығады және одан кейін алты аптадан соң ұша бастайды. Халықаралық табиғатты қорғау одағының мәліметінше, жаһандық популяция азайып келеді, себебі негізінен батпақты жерлер кеуектенуде, бірақ қызғылт қоңыр сазқұрттың қорғау статусы "алаңдауға лайық емес" деп бағаланады.
The purple heron (Ardea purpurea) is a wide ranging heron species. It breeds in Africa, central and southern Europe, and southern and eastern Palearctic. The Western Palearctic populations migrate between breeding and wintering habitats whereas the African and tropical Asian populations are primarily sedentary, except for occasional dispersive movements. It is similar in appearance to the more common grey heron but is slightly smaller, more slender and has darker plumage. It is also a more evasive bird, favouring densely vegetated habitats near water, particularly reed beds. It hunts for a range of prey including fish, rodents, frogs and insects, either stalking them or standing waiting in ambush. Purple herons are colonial breeders and build a bulky nest out of dead reeds or sticks close to the water' edge among reeds or in dense vegetation. About five bluish green eggs are laid and are incubated by both birds. The young hatch about four weeks later and fledge six weeks after that. The International Union for Conservation of Nature notes that the global population trend is downwards, largely because of the drainage of wetlands, but assesses the purple heron's conservation status as being of "least concern".
Сипаттама
Қызғылт саян - ірі құс, ұзындығы және тік тұрғандағы биіктігі – аралығында, ал қанаттарының ұзындығы шамамен жетеді. Оның дауысы қатаң "франк" деп естіледі, бірақ сұр саянға қарағанда тыныш әрі жоғарырақ тембрлі. Әдетте, ол шулы құс емес, алайда саян ұясынан осыған ұқсас, құрлы дауыстар естіледі. Ол сұр саянға қарағанда мықтырақ емес, көкірегі сәл ойыс көрінеді. Басы мен мойны сұр саянға қарағанда жіңішке, жыланға ұқсас, ал саусақтары әлдеқайда ұзын. Ол, сұр саяннан өзгеше, көбінесе мойны еңкейіп созылған күйде тұрады, тіпті бала саяндар да осы қалпын ұстанады. Оның ғылыми аты латын тіліндегі "ardea" – саян және "purpureus" – қызғылт түсті деген сөздерден шыққан.
The purple heron is a large bird, in length with a standing height from and a wingspan. The call is a harsh "frarnk", but is quieter and more high pitched than that of the grey heron. It is generally a less noisy bird, though similar guttural sounds are heard emanating from the heronry. It is also less robust, and appears somewhat hollow chested. Its head and neck are more slender and snake like than the grey heron and its toes much longer. Unlike that bird, it often adopts a posture with its neck extending obliquely, and even nestlings tend to use this stance. The scientific name comes from Latin ardea "heron", and purpureus, "coloured purple".
Таралуы және мекендейтін ортасы
Қызғылт тұзбалақ құс негізінен палеарктикалық аймақта таралған және Еуропа, Азия және Африкада көбейеді. Батыс тұқымының ареалы Португалиядан шығысқа қарай Орталық және Оңтүстік Еуропаның көп бөлігімен, Солтүстік Африканың бір бөлігімен және Қазақстандағы Балхаш көліне дейін созылады. Африкада бұл құс Сенегалда, Африканың шығыс жағалауында және Мадагаскарда көбейеді. Шығыс тұқымы Үндістан субконтинентінен шығысқа қарай Қытайдың және Филиппиннің шығыс бөліктеріне дейін, солтүстікке қарай Амур және Уссури өзендерінің бассейндеріне дейін, шамамен 49° солтүстік ендікте дейін жетеді. Оңтүстік тұқымы Мадагаскармен шектелген, ал Кейп-Верде аралдарындағы қызғылт тұзбалақтардың шағын популяциясы кейбір мамандар тарапынан жеке тұқым ретінде қарастырылады.
The purple heron has a mostly palaearctic distribution and breeds in Europe, Asia and Africa. The range of the western race extends from Portugal eastwards across much of central and southern Europe and parts of North Africa as far as Lake Balkhash in Kazakhstan. In Africa, the bird breeds in Senegal, down the east coast of Africa and in Madagascar. The eastern race extends from the Indian Subcontinent, eastwards to eastern China and the Philippines, and northwards to the basins of the Amur River and the Ussuri River at about 49°N. The southern race is restricted to Madagascar, and a small population of purple herons on the Cape Verde Islands is regarded as a separate race by some authorities.