Кіріспе

Тиллидің тығырықталған романсы – 1914 жылы Мак Сеннеттің түсірген американдық үнсіз комедиялық фильмі. Басты рөлдерде Мари Дресслер, Мейбел Норманд, Чарли Чаплин және Кистоун полицейлері ойнайды. Бұл фильм – толық метражды комедияның алғашқы нұсқасы және Keystone Film Company компаниясы түсірген жалғыз толық метражды комедия. Фильм түсірілімі кезінде Мари Дресслер танымал сахна актрисасы болды, ал Чаплин мен Норманд осы фильмде Кистоун актерлерінің тобынан басты рөлдерде оны қолдайды. А. Болдуин Слоун мен Эдгар Смиттың «Тиллидің қорқынышы» пьесасына негізделген бұл фильм – кино тарихындағы алғашқы ұзақ метражды комедия. Чарли Чаплин өзі жазбаған және өзі режиссерлік етпеген фильмде соңғы рет ойнады. Ол сол кезде салыстырмалы түрде жаңа болған «Алаяқ» кейіпкерінен сәл өзгеше рөлде ойнайды. Дегенмен, ол мұртты (әдеттегі «тіс щеткасы» орнына жұқа «джентльмен» стиліндегі), жұқа таяқты және ерекше жүріс-тұрысын сақтайды. «Тилли» фильмінде фильм ішінде фильмнің алғашқы мысалы келтіріледі, онда жас жұбайлар кинотеатрға «Ұрының тағдыры» фильмін көруге барады, оның көп бөлігі көрсетіледі.

Сюжет

Чарльз Чаплин қызғалдақ қала жігіті кейіпкерін бейнелейді, ол өзінің қыз жолдасымен (Мабел Норманд) ұрысқаннан кейін елде Тилли (Мари Дресслер)мен кездеседі. Тиллидің әкесі (Мак Суэйн) жұмысшыларына өте үлкен қаржылай қор жинағанын көргенде, ол онымен бірге қашып кетуіне көндіреді. Қалада ол бұрыннан кездесіп жүрген әйелмен кездеседі және Тиллидің ақшасын ұрлау үшін күрделі жағдайды болдырмауға тырысады. Ол Тиллиді мейрамханада мас қылып, қалтасын ұстауға рұқсат беруін сұрайды. Ол мас болғандықтан, ол келіседі, ал ол бұрынғы қызын және ақшасын алып қашады. Сол күні кейінірек олар "А Thief's Fate" (қалай болса да, мелодрама, Кистоун түсірмеген фильм түрі) деп аталатын кинофильмді көреді, ол олардың ұрлықтарын моральдық ойын түрінде көрсетеді. Олар екеуі де өзін кінәлі сезініп, театрдан кетеді. Парктегі орындықта отырып, газет сатушы (Гордон Гриффит) газет сатып алуды сұрайды. Ол солай істейді және тау-шатырларға өрмелеу кезінде қайтыс болған Тиллидің ағасы Банкс (Чарльз Беннетт) туралы оқиды. Тилли жалғыз мұрагер болып тағайындалады және 3 миллион доллар мұрагер болады. Ер адам қызын парктегі орындыққа тастап, мейрамханаға жүгіреді, онда Тилли өзін-өзі қамтамасыз ету үшін жұмыс істеуге мәжбүр, өйткені ол үйге барудан ұялады. Ол оны қайта қабылдауын сұрайды және ол бастапқыда күмәнмен қараса да, ол өзін шынымен жақсы көретіндігіне сенеді және олар үйленеді. Олар ағасының сарайына көшіп, үлкен той өткізеді, бірақ Тилли күйеуін бұрынғы қызына тап болғанда, үйге тымыздан кірген және олардың қызметшілерінің бірі ретінде жұмыс істеген кезде қорқынышты аяқталады. Ағасы тау басында тірідей табылды. Ол өзінің сарайына оралады, Тилли атыс-шабысқа ұшырағаннан кейін (күйеуінің бұрынғы қызын үйге жасырын әкелгенінің тікелей нәтижесі), бақытымызға орай, ешкімге зиян келтірмеді. Банкс аға Тиллидің үйіне келтірген зардаптары үшін тұтқындалуын талап етеді. Үшеуі полициядан кемежайға дейін жүгіреді, онда машина Тиллиді суға "шауып" кетеді. Ол құтқарылуды үміттеніп, айналасында қимылдап жүр. Ақырында оны қауіпсіз жерге әкеледі, Тилли мен жігіттің қыз досы екеуі де оған тым жақсы екенін түсінеді. Ол кетіп, қыздар дос болады.

Қабылдау

1914 жылғы 21 желтоқсанда Лос-Анджелес Республика театрындағы премьерасынан кейін фильм үлкен сәттілікке ие болды. Кистоунның барлық қысқаметражды фильмдерін таратқан Mutual Film Corporation компаниясы олардың толық метражды фильмдерін тарата алмағандықтан, «Тилли» Кистоун туындыларының арасында жаңадан құрылған (бірақ көп ұзамай таратылған) Alco Film Corporation компаниясы арқылы таралған жалғыз фильм болды. Ол жылдар бойы кинотеатрларда көрсетіліп, үнемі қайта өңделіп, қысқартылды, ал кейін музыка, дыбыс эффектілері және түсіндірумен жабдықталған оптикалық дыбыс жолдары қосылды.

Үй медиасы

Онжылдап фильм тек нашар сападағы, уысталған көшірмелерде ғана қолжетімді болды, бірақ ақырында Film Preservation Associates компаниясының Дэвид Шепард қалпына келтірілген нұсқасын Image Entertainment арқылы LaserDisc (1997) және DVD (1999) форматтарында жариялады. Ол Мейбелдің үйленген өмірі (1914) фильмімен бірге шықты, бұл Норман, Чаплин және Суэйн қатысқан тағы бір Keystone туындысы. 2003 жылы UCLA кино және теледидар архиві мен Ұлыбритания кино институтының бірлескен екінші қалпына келтіру жұмысы, толық және жоғары сапалы материалдарды пайдаланып, Тилли фильмін дерлік бастапқы ұзындығына қайтарды. Бұл нұсқа әлемнің әртүрлі компаниялары арқылы толық қалпына келтірілген Chaplin at Keystone 4 DVD жинағында (2010) жарық көрді.

Жалғасы

Дресслер Тилли рөлімен тағы үш фильмде ойнады: «Тиллидің томат сюрпризі» (1915), «Тилли оянады» (1917) және «Скраб леди» (1917), сондай-ақ «Тилли – Скраб леди». «Тилли оянады» фильмінде Тилли кейіпкері үйленгендіктен, басқа тегі бар.

1928 жылғы фильм

1928 жылы "Тиллидің бұзылған махаббаты" атты тағы бір комедия шықты, онда В. С. Филдс цирк директоры рөлінде ойнады. Оны көбінесе қайта түсірілім деп жаңылыстырады, бірақ шындығында кейінгі фильм 1914 жылғы фильммен атауы мен Честер Конклин және Мак Суэйннің екеуінде де болғанынан басқа ешқандай ұқсастығы жоқ.

Танымал мәдениетте

The Simpsons эпизодындағы American History X-cellent, Бернс мырзаның иелігіндегі заттардың бірі Тиллидің "Тесілген махаббаты" спектаклінің билеті сақталыпты.