Кіріспе

Канада провинциясының саяхатшысы және премьер-министрі

Сэр Этьен Пашаль Таше (5 қыркүйек 1795 – 30 шілде 1865) – канадалық дәрігер, саяхатшы және Конфедерацияның әкесі. Оның отбасы Жаңа Францияда ұзақ тарихы бар, бірақ Жеті жылдық соғыс пен Квебек қамалынан кейін ауыр қаржылық шығындарға ұшырады. Ол өзін-өзі дамытқан адам ретінде танылды, дәрігер, милиция сарбазы және саяхатшы болды. Ол Канада провинциясының премьер-министрі қызметін екі рет атқарды. Таше Британдық Солтүстік Америка провинцияларының Конфедерациясын және британдық байланысты сақтауды ынталы түрде қолдады. 1864 жылдың маусымынан бастап ол Конфедерацияны ілгерілеткен Ұлы коалицияның ресми басшысы болды, онда Джон А. Макдональд, Джордж Этьен Картье және Джордж Браун болды, бірақ ол 1865 жылы, Конфедерация мен Канада құрылғанға дейін екі жыл бұрын қайтыс болды.

Жас шағы мен отбасы

Таше 1795 жылы Сент-Томас қаласында (қазіргі Монтмагни, Квебек) Шарль Таше мен Женевье Мишонның үшінші ұлы ретінде дүниеге келді. Таше отбасы Жеңіске дейін бай болған. Таше әкесінің әкесі Жан Таше 1730 жылы Жаңа Францияға көшіп келген париждік саудагер болды және Квебек қаласындағы жетекші саудагерлердің және кеме иелерінің біріне айналды. Жан Таше де әйел алуда сәтті болды; оның әйелі Мари Энн Джолье де Минган, саяхатшы Луи Джольеттің немересі болды. Дегенмен, отбасының байлығы Жеті жылдық соғыс және Квебек қоршауы кезінде ауыр зардап шекті. Таше отбасы сейньерлік тапқа жатты, бірақ дәстүрлі сейньерлік отбасыға көп кіріс әкелмеді. Осының салдарынан Этьен Пашаль Таше өмірінде жеткен жетістіктерімен өзін-өзі жасаған адам деп есептелді. Манитобадағы Сент-Бонифаций архиепископы болған Александр Антонин Таше оның жүрегі туысы болды.

Әскери қызмет

Таше 1812 жылғы соғысқа дейін Квебек Семинариясында оқыды. Жасөспірім болса да, ол мектепті тастап, Төменгі Канада ополчениесының 5-ші батальонына прапорщик ретінде қосылды. Кейіннен лейтенант болып, "Шассерс Канадиенс" құрамында соғысты. Ол екі маңызды шайқаста болды: Монреалды американдық әскерлер басып алуынан сақтап қалған Шатогуэй шайқасында және Шамплейн көлі арқылы АҚШ-қа басып кіру әрекетін тоқтатқан Платсбург шайқасында. Шайқастан кейін жеңіске байланысты генерал-губернатор, британдық Солтүстік Америка әскерлерінің қолбасшысы және подполковник де Салабери арасында қайшылықтар туды. Біраз уақыттан кейін Монреаль газетінде "témoin oculaire" ("көз куәсі") деген атпен жазылған анонимді хат пайда болды. Бұл хатта жеңіс де Салаберидің басшылығының арқасында болғаны айтылды. Таше содан кейін бірнеше жыл өткен соң, бұл хатты Майкл О'Салливанның, де Салаберидің көмекшісінің жазғанын білгенін мәлімдеді, ол шайқастың қалың ортасында болған. Бұл хат шайқасқа қатысты маңызды заманауи дәлел болып табылады, ал Таше мәлімдемесі оның нақтылығын растау үшін маңызды болды. Таше өмір бойы әскери істерге қызығушылық танытты және саяси мансабында осы білімін пайдаланды. Ол Канада ополчениесында полковник шеніне дейін көтерілді және Британ армиясында құрметті полковник болып тағайындалды. Ташедің қызметі туралы қауесет тарағаннан кейін, британдық билік 1839 жылдың қаңтар айында оның үйін іздеуге рұқсат берді. Іздеу кезінде Таше үйде болмады. Қандай да бір қару табылмады және ол тұтқындалмады. Таше қарулы көтерілісті қолдамаса да, оған қатысқандарды айыптамады. Оның пікірінше, олар британ үкіметінің әрекеттерінен үмітсіздікке түскен небарі жүздей адам болған. Содан кейін Таше саяси мансапқа кірісті. Медициналық тәжірибесін доғарып, 1841 жылғы жалпы сайлауда Канада провинциясының жаңа Заң шығарушы Ассамблеясына кандидат болды. Канаданың бірігуіне қарсы науқан жүргізген ол Л'Ислет сайлау округінде қарсылықсыз жеңіске жетіп, сайланды. Бірінші парламент шақырылған кезде Таше француз-канад тобының мүшесі болды. Ол бірігу принципіне қарсы дауыс берді, генерал-губернатор лорд Сиденхэмнің саясатына қарсы шықты және Ла Фонтейн мен Роберт Болдуиннің реформалық ұсыныстарын, әсіресе жауапты үкіметтің қағидаларын қолдады. Ол бірнеше үкіметте түрлі лауазымдарды атқарды, соның ішінде провинцияның бірлескен премьер-министрі (1856–1857, 1864–1865) және Канада провинциясының әскери және қорғаныс министрі (1855–1860). Бұл идеялар консервативті Parti bleu партиясының (Таше байланысты болған) идеяларын көрсетеді. Британдық тәждің жақтаушысы Таше Канада конфедерациясын құру туралы пікірталас басталғанға дейін де адалдық туралы ойларын білдірді: "1848 жылы ол француз-канадтықтардың британдық тәжге адалдығы туралы әйгілі ойын жеткізді: "Біз Ұлыбританияны қорғау үшін осы континентте атылған соңғы оқ француз-канадтың қолынан шыққанша адалдығымызды ешқашан ұмытпаймыз". Бұл, әрине, Таше болашақ премьер-министр Джон А. Макдональдпен және Конфедерацияның әкелері болған және ұқсас көзқарастарды бөліскен басқа да маңызды тұлғалармен бірлесіп жұмыс істегенін түсіндіреді. Осы одақтар 1864 жылғы Ұлы коалицияға әкелді – "Картье, Браун және Макдональд басқарған, көне мемлекет қайраткері сэр Этьен Пашаль Таше басшылығымен" үкімет, ол Канада конфедерациясына жауапты болды. Осы мәселеде Таше 1864 жылғы Квебек қаласында өткен конференцияға төрағалық етті. Уэльс ханзадасы Эдуард 1860 жылы Британдық Солтүстік Американы аралап шыққанда, Таше ханзаданың штабына арнайы бекітілді. Ол Канаданың құрылуына ғана емес, Квебек провинциясының мұрасына да маңызды үлес қосты: "Таше Квебек провинциясының провинциялық ұранын жасаған деп кеңінен есептеледі, кейіннен француз тілінде сөйлейтін 22-ші Корольдік полкі қабылдады: je me souviens ('Мен еске аламын')".