Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық саясаткер және маргиналдық теоретик (1831–1901)
American politician and fringe theorist (1831–1901)
Игнатиус Лойола Доннелли (3 қараша 1831 – 1 қаңтар 1901) – американдық конгрессмен, популист жазушы және маргиналдық ғалым. Қазіргі таңда ол негізінен Атлантида, Катастрофизм (әсіресе ежелгі цивилизацияларға әсер еткен ежелгі соқтығысу туралы идея) және Шекспир авторлығына қатысты маргиналдық теорияларымен белгілі. Бұл еңбектер жалған ғылым және жалған тарихтың мысалдары ретінде кеңінен танылған. Доннеллидің еңбектері 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басындағы Хелена Блаватская, Рудольф Штайнер және Джеймс Черчвард сияқты тұлғалардың жазбаларымен үндеседі.
Ignatius Loyola Donnelly (November 3, 1831 – January 1, 1901) was an American Congressman, populist writer, and fringe scientist. He is known primarily now for his fringe theories concerning Atlantis, Catastrophism (especially the idea of an ancient impact event affecting ancient civilizations), and Shakespearean authorship. These works are widely regarded as examples of pseudoscience and pseudohistory. Donnelly's work corresponds to the writings of late 19th and early 20th century figures such as Helena Blavatsky, Rudolf Steiner, and James Churchward.
Өмір және мансап
Доннели Филипп Кэррол Доннеллидің ұлы болды, ол Ирландияның Тайрон графтығындағы Фиттона қаласынан иммигрант болып, Филадельфияға қоныс аударған. Оның әпкесі – жазушы Элеонора С. Доннелли. 1826 жылғы 29 маусымда Филипп, сондай-ақ Фиттонадан көшіп келген Джон Гэвиннің қызы Кэтрин Гэвинге үйленді. Филип саудагерлікпен айналысқаннан кейін, Филадельфия медицина колледжінде медицинаны оқыды. Екатерина балаларына көпір-сату дүкенін ашып, осылайша асырады. Оның кіші ұлы Игнатиус АҚШ-тағы екінші ескі мемлекеттік орта мектеп – беделді Централь орта мектебіне қабылданды. Ол Джон С. Харттың басшылығымен оқыды, көбінесе әдебиет пәнінде көзге түсті. Доннелли заңгер болуға шешім қабылдады және кейіннен АҚШ-тың Бас прокуроры болған Бенджамин Брюстердің кеңсесінде жұмыс істеді. Доннелли 1852 жылы адвокаттық практикамен айналыса бастады. 1855 жылы ол Кэтрин МакКэффриге үйленді, олардан үш бала дүниеге келді. 1855 жылы ол кеңсе қызметінен кетіп, демократтық кандидаттар үшін науқандық сөздермен саясатқа қатысты және қоғамдық үй салу жобаларына атсалысты. 1850 жылдары ол католик шіркеуінен алшақтады және одан кейін ешқандай діни ұйымға қатыспады. Доннели 1857 жылы қаржылық дағдарыс туралы қауесеттердің арасында Миннесота аймағына көшіп келді және Дакота округінде қоныстанды. Ол бірнеше серіктесімен бірге «Нинингер Сити» деп аталатын утопиялық қауымдастықты құрды. Алайда, 1857 жылғы экономикалық дағдарыс кооперативтік шаруашылық пен қауымдастыққа жасалған тыянақты жойды және Доннелиді үлкен қарызға баттырды. Оның әйелі Кэтрин 1894 жылы қайтыс болды. 1898 жылы ол хатшысы Мариан Хансонға үйленді. Доннели 1901 жылғы 1 қаңтарда Миннеаполисте (Миннесота штаты) 69 жасында қайтыс болды. Ол Сент-Пол, Миннесота штатындағы Кальварий зиратына жерленген. Оның жеке құжаттары Миннесота тарихи қоғамында сақтаулы.
Donnelly was the son of Philip Carrol Donnelly, an immigrant from Fintona, County Tyrone, Ireland who had settled in Philadelphia, Pennsylvania. His sister was the writer Eleanor C. Donnelly. On June 29, 1826, Philip had married Catherine Gavin, who was the daughter of John Gavin, also an immigrant from Fintona, County Tyrone, Ireland. After starting as a peddler, Philip studied medicine at the Philadelphia College of Medicine. Catherine provided for her children by operating a pawn shop. Ignatius, her youngest son, was admitted to the prestigious Central High School, the second oldest public high school in the United States. There he studied under the presidency of John S. Hart, excelling primarily in literature. Donnelly decided to become a lawyer and became a clerk for Benjamin Brewster, who later became Attorney General of the United States. Donnelly was admitted to the bar in 1852. In 1855, he married Katherine McCaffrey, with whom he had three children. In 1855, he resigned his clerkship, entered politics with campaign speeches for Democratic candidates, and participated in communal home building schemes. He fell away from the Catholic Church sometime in the 1850s, and thereafter, never participated in any organized religion. Donnelly moved to the Minnesota Territory in 1857 amidst rumors of a financial scandal, and there he settled in Dakota County. He initiated a utopian community called Nininger City, together with several partners. However, the Panic of 1857 doomed the attempt at a cooperative farm and community and left Donnelly deeply in debt. His wife Katherine died in 1894. In 1898, he married his secretary, Marian Hanson. Donnelly died on January 1, 1901, in Minneapolis, Minnesota, age 69 years. He is buried at Calvary Cemetery in St. Paul, Minnesota. His personal papers are archived at the Minnesota Historical Society.
Саяси және әдеби мансап
Донелли саясатқа енді, бұл жолы республикашыл ретінде, екі сәтсіз штат заң шығарушы органына сайлау науқаны жүргізді (1857, 1858). Сайланбағанымен, Доннелли өте тиімді саяси спикер ретінде танылды, бұл оны 1860 жылдан 1863 жылға дейін губернатордың орынбасары лауазымына сәтті үміткерлікке жеткізді. Ол Миннесотадан 38-ші, 39-шы және 40-шы конгрестерде (1863–1869), 1874–1878 және 1891–1894 жылдары сенатор, ал 1887–1888 және 1897–1898 жылдары штат өкілі болды. Заң шығарушы ретінде ол бостандыққа шыққандарға білім беру үшін Бостандыққа шыққандар бюросының өкілеттіктерін кеңейтуді жақтады, осылайша бюро таратылғаннан кейін олар өзін қорғай алатын болар еді. Доннелли сонымен қатар әйелдердің сайлау құқығын ерте қолдады. 1878 жылы Миннесота штатының сенатынан кеткеннен кейін ол заңгерлік тәжірибесіне оралып, жазумен айналысты. 1877 жылы Доннелли 10 000 адам жиналған жиналыста сөз сөйледі, онда ол конференция платформасының кіріспе бөлімін оқыды. Сол шілдеде Омахада өткен партияның алғашқы үміткерлерді тағайындау конвенциясы үшін сәл өңделген 12 қысқа абзацтан тұратын бұл құжат популистік идеологияның ең айқын және кең таралған мәлімдемесі болды. Доннелли саясат пен сайлаудағы жемқорлық, газеттердің жалған және жақпарулы материалдарды таратуы және популистердің өздеріне тиесілі елді қайтарып алу қажеттігі туралы айтты. 1882 жылы ол өзінің ең танымал еңбегі – «Атлантида: топан суға дейінгі әлем» кітабын жариялады. Онда мифтік Атлантида құрлығы туралы теориялар баяндалған. Кітап жақсы сатылып, 20 ғасырдағы танымал әдебиетте Атлантиданың топан суға дейінгі өркениет ретінде бейнеленуіне және майя мәдениетінің пайда болуына ықпал етті. Доннелли Платонның «Тимей» және «Критий» диалогтарында айтылған Атлантиданың тарихы Киелі кітаптағы Ұлы топан су ретінде еске алынған оқиға кезінде жойылды деп болжады. Ол Шарль Этьен Брасссер де Бурбург пен Август Ле Плонжонның ежелгі майя өркениеті жөніндегі зерттеулеріне сілтеме жасап, оның Африкадағы, әсіресе ежелгі Египетте, Еуропада және Америкадағы ежелгі өркениеттердің ортақ бастауы болғанын мәлімдеді. Ол сондай-ақ, бұл жерде қызыл шашты, көк көзді ұрпақтары Ирландияда кездесетін арий тайпасының алғашқы мекені болғанын ойлады. Доннелли Ирландияны батыс мифологтарының «Фебус бағы» (Гиперборея) деп сипаттады. «Атлантидадан» кейін бір жыл өткен соң ол «Рагнарок: от пен құм дәуірі» кітабын жариялады, онда ол топан судың, Атлантиданың жойылуының және мамонттардың жоғалуының Жердің үлкен кометамен жақын соқтығысуынан туындағанына сенім білдірді. Бұл кітап та жақсы сатылды, және екі кітап та жарты ғасырдан кейін Эммануэль Великовскийдің даулы идеяларының дамуына маңызды әсер етті. 1888 жылы ол «Ұлы криптограмма» кітабын жариялады, онда Шекспирдің пьесаларын Фрэнсис Бэкон жазғанын ұсынды, бұл идея 19 және 20 ғасырлардың басында танымал болды. Содан кейін ол Англияға барып, Сэмпсон Лоудың кітабын ағылшын тілінде жариялауды ұйымдастырды және Оксфорд (және Кембридж) одағында сөз сөйледі, онда оның «Уильям Шекспирдің шығармаларын Фрэнсис Бэкон құрастырды» деген тезисі сәтсіз дауысқа түсті. Кітап сәтсіз болды және Доннеллинің беделіне нұқсан келді. 1880 жылдары Доннелли мемлекеттік лауазымдарға бірнеше науқандар жүргізді. 1884 жылы ол Конгресске демократ ретінде үміткер болып жеңіліске ұшырады. 1887 жылы ол Миннесота штатының заң шығарушы органына тәуелсіз кандидат ретінде сәтті сайланды. Осы кезеңде ол Миннесота фермерлер одағының ұйымдастырушысы болды. 1892 жылы Доннелли сол жылғы президенттік науқанына арналған Халық партиясының Омаха платформасының кіріспесін жазды. 1900 жылы ол Халық партиясы, сондай-ақ популистік партия деп аталған партиядан АҚШ вице-президентіне үміткер болды. Халық партиясы Ұлттық фермерлер альянсының дамуы болды және алтын стандартынан бас тартуды, кейіннен еркін күмісті қабылдауды, ұлттық банктерді жоюды, табыс салығын кезеңді түрде, сенаторларды тікелей сайлауды, мемлекеттік қызмет реформасын және сегіз сағаттық жұмыс күнін талап ететін платформаға ие болды. Сол жылы Доннелли Миннесотаның губернаторы лауазымына да үміткер болды, бірақ жеңіліске ұшырады. Халық партиясы теміржол компанияларының үкіметке жемқорлық жасауына наразылық білдірді және теміржолдарды мемлекеттік реттеуді жақтады. Доннелли бұл партияда маңызды басшылық рөл атқарды, бірақ ол Lake Superior және Mississippi Railroad компаниясынан 10 000 доллар алғанын жасырмады.
Donnelly entered politics, this time as a Republican, with two unsuccessful campaigns for the state legislature (1857, 1858). Though he was not elected, Donnelly was recognized as a highly effective political speaker, which led to a successful campaign for lieutenant governor, which he held from 1860 to 1863. He was a Radical Republican Congressman from Minnesota in the 38th, 39th, and 40th congresses, (1863–1869), a state senator from 1874 to 1878 and 1891–1894 and a state representative from 1887 to 1888 and 1897–1898. As a legislator, he advocated extending the powers of the Freedmen's Bureau to provide education for freedmen so that they could protect themselves once the bureau was withdrawn. Donnelly was also an early supporter of women's suffrage. After leaving the Minnesota State Senate in 1878, he returned to his law practice and writing. In 1877, Donnelly spoke at a meeting of 10,000 people where he read his preamble to the conference platform. The document of 12 short paragraphs, as altered slightly for the party's first nominating convention in Omaha that July, was the pithiest and soon became the most widely circulated statement of the Populist credo. Donnelly talked about the corruption of politics and voting, newspapers giving out false and biased material, and how the Populists needed to take back the country that was their own. In 1882, he published Atlantis: The Antediluvian World, his best known work. It details theories concerning the mythical lost continent of Atlantis. The book sold well and is widely credited with initiating the theme of Atlantis as an antediluvian civilization that became such a feature of popular literature during the 20th century and contributed to the emergence of Mayanism. Donnelly suggested that Atlantis, whose story was told by Plato in the dialogues of Timaeus and Critias, had been destroyed during the same event remembered in the Bible as the Great Flood. He cited research on the ancient Maya civilization by Charles Étienne Brasseur de Bourbourg and Augustus Le Plongeon, claiming that it had been the place of a common origin of ancient civilizations in Africa, especially ancient Egypt, Europe, and the Americas. He also thought that it had been the original home of an Aryan race whose red haired, blue eyed descendants could be found in Ireland. Donnelly wrote that Ireland was the ''Garden of Phoebus'' (Hyperborea) of the Western mythologists. A year after Atlantis, he published Ragnarok: The Age of Fire and Gravel, in which he expounded his belief that the Flood, as well as the destruction of Atlantis and the extinction of the mammoth, had been brought about by the near collision of the earth with a massive comet. This book also sold well, and both books seem to have had an important influence on the development of Immanuel Velikovsky's controversial ideas half a century later. In 1888, he published The Great Cryptogram in which he proposed that Shakespeare's plays had been written by Francis Bacon, an idea that was popular during the late 19th and early 20th century. He then traveled to England to arrange the English publication of his book by Sampson Low, speaking at the Oxford (and Cambridge) Union in which his thesis "Resolved, that the works of William Shakespeare were composed by Francis Bacon" was put to an unsuccessful vote. The book was a complete failure, and Donnelly was discredited. Donnelly also made several other campaigns for public office during the 1880s. He made a losing campaign for Congress, this time as a Democrat, in 1884. In 1887, he successfully campaigned for a seat in the Minnesota State Legislature as an independent. During this period, he was also an organizer of the Minnesota Farmers' Alliance. In 1892, Donnelly wrote the preamble of the People's Party's Omaha Platform for the presidential campaign of that year. He was nominated for Vice President of the United States in 1900 by the People's Party, also known as the Populist Party. The People's Party was a development of the National Farmers' Alliance, and had a platform that demanded the abandonment of the gold standard and later for the adoption of free silver, the abolition of national banks, a graduated income tax, a direct election of senators, civil service reform, and an eight hour day. That year, Donnelly also campaigned for governor of Minnesota but was defeated. The People's Party protested the railroad companies corrupting government and advocated government regulation of the railroads. Donnelly had a key leadership role in this party, yet he received $10,000 from the Lake Superior and Mississippi Railroad Company.
Мемлекеттік саябақ
1930 жылдары Донеллидің Нейнгердегі (Хейстингс, Миннесота) үйінің орнында мемлекеттік саябақ құруға қолдау көрсету үшін ұйым құрылды. 1939 жылы үй әлі сақталған, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталып, үй кейін бұзылыпты.
During the 1930s, an organization was formed to lobby for the creation of a state park at Donnelly's home at Nininger near Hastings, Minnesota. The house was still standing in 1939, but the effort failed and the house has since been demolished.
Қабылдау
Донеллидің Атлантида туралы жазған еңбектері ғалымдар мен ғалымдар тарапынан қабылданбады. Ол өзінің еңбегімен айналысатын және жалған ғылымды таратушы деп сипатталды. Гордон Стейн "Доннелли айтқан көп нәрсе күмәнді немесе тікелей қате болды" деп мәлімдеді.
Donnelly's writings on Atlantis have been rejected by scholars and scientists. He has been described as a crank and pseudoscience promoter. Gordon Stein has noted that "most of what Donnelly said was highly questionable or downright wrong."