Кіріспе

1979 жылы түсірілген Марк Райделлдің фильмі, 1979 жылғы АҚШ фильмі. "Роза" – 1979 жылғы американдық музыкалық драмалық фильм, режиссері Марк Райделл. Басты рөлдерде Бетт Мидлер, Алан Бейтс, Фредерик Форрест, Гарри Дин Стентон, Барри Примус және Дэвид Кит. Фильм Жанис Джоплиннің өміріне шала-шала негізделген, 1960 жылдардың соңында мансабының қысымы мен аяусыз бизнес-менеджерінің талаптарымен күрескен, өзін-өзі құртуға бейім рок-жұлдызының тағдырын баяндайды. Алғашында "Жеміс" (Жанис Джоплиннің лақап аты және оның соңғы альбомының атауы) деп аталған фильмнің сценарийі, Джоплин отбасы продюсерлерге оның өмірі туралы құқықтарды беруден бас тартқаннан кейін қайта жазылып, көркемделінді. "Роза" 52-ші "Оскар" сыйлығына (1980 жыл) төрт номинацияда ұсынылды, оның ішінде Басты рөлдегі үздік әйел актрисасы (Бетт Мидлер, оның кинодағы дебюті), Екінші рөлдегі үздік актер (Фредерик Форрест), Ұздік фильм монтажы және Ұздік дыбыс. Мидлер фильмге саундтрек альбомын жазды, ал оның титулдық әні оның ең танымал хит-синглдерінің біріне айналды.

Сюжет

1969 жылдың соңында Мэри Роуз Фостер "Роза" деген атпен танымал рок-н-ролл дивасы. Ол табысқа жеткеніне қарамастан, жеке өмірінде жалғыздық пен шаршау сезінеді. Оны өзінің қатал, ашкөз менеджері және промоутері Рудж Кэмпбелл пайдаланып, жұмыс үстінде қысымға салып жатыр. Роза ашық және батыл болғанымен, ол өзін сенімсіз сезінетін алкоголик және бұрынғы есірткіге тәуелді болған адам, ол өмірінде мақұлдауға ұмтылады. Сондықтан ол Флоридадағы туған қаласына оралып, қазіргі супержұлдыз ретінде өткенінен таныс адамдарына өнер көрсетуді шешеді. Техастағы концерттен кейін Роза кантри музыкасының жұлдызы Билли Рэймен кездеседі, оны құдай етеді және оның әндерін жиі концерттерде орындайды. Билли Рэй оның музыкасын ешқашан орындамауын талап етеді және оны бейшара түрде қуып жібереді. Рудж осы кездесуді Билли Рейді өзінің лейбліне тартып алу үшін ұйымдастырғанын білген Роза, лимузин жүргізушісі Хьюстон Дайермен бірге қашып кетеді. Екеуі Нью-Йоркке саяхат жасайды, онда Роза жазу сессияларын аяқтауды жоспарлап отыр. Олар арасында шапшаң роман басталады. Рудж Хьюстонды жай ғана ілескен адам деп есептейді, бірақ Роза өзінің нағыз махаббатына тап болғанын сезінеді. Хьюстон соңында өзінің әскерден дезертирлік жасаған сержант екенін мойындайды, ал ол Флоридадағы өткені туралы айтады. Розаның бейсақтық өмір салты мен үнемі гастрольдік сапарлары арасында олардың қарым-қатынасы шиеленіседі. Мемфисте Роза бұрынғы сүйіктісі Сарамен кездеседі. Хьюстон екі әйелдің сүйісіп тұрғанын көріп, Розамен қатты ұрысады, содан кейін Хьюстон қашып кетеді. Хьюстонмен қайта қосылуға бейілді Роза оны Мемфистің қызыл шамдар ауданында Техаста танысқан әскери қызметкер Мэлмен бірге іздейді. Ол Малды өзінің күзетшісі етіп тағайындайды, және екеуі Розаның туған қаласы Джексонвиллге барады, онда Рудж оған туған жерінде концерт ұйымдастырған. Артына келгеннен кейін Роза Малға балалық шағындағы үйін, мектебін және бала кезінен есте қалған жергілікті орындарын көрсетеді. Түстен кейінгі репетицияларға стадионға келген Роза бір жылға өнерден үзіліс жасау ниетін қайталайды, бұл Руджтің оны келісімшартты бұзғаны үшін айыптауына себеп болады. Рудж оны жұмыстан босатады, бірақ Роза бұл туралы білмейді, бұл тек оның концертте өнер көрсетуін қамтамасыз ету үшін жасалған амал еді. Көңілі қалған Розаны Джексонвиллге оны күтіп келген Хьюстон қарсы алады. Концерті тоқтатылды деп ойлап, Роза Хьюстонмен бірге жаңа өмір бастау үшін қашып кетуге шешім қабылдайды. Сол түні ол Хьюстонды танымал болғанға дейін жиі баратын жергілікті барлар мен клубтарға апарып, шала-шұлақ ішіп, барбитураттар мен героинге құмарланады. Бір барда Хьюстон Розаға бір ер адамның мазалауына қызғанып, төбелес шығарады. Соңынан Рудж Розаның көліктік телефоны арқылы байланысып, оны концертке оралуға көндіреді. Ол келіседі, бірақ Руджді қанағаттандыру шешімі Хьюстонды қарым-қатынастан бас тартып, қаладан кетуіне себеп болады. Кейін сол түні, көптен күткен үйге оралу концертінің ашылу әнін орындағаннан кейін Роза сахнада құлап, шамадан тыс дозадан көз жұмады. Фильм Розаның ата-анасы мен Малдың гараждағы соңғы сахнасымен аяқталады, олар Розаның трагикалық өлімінен кейін баспасөз өкілінің соңынан ілеседі. Розаның бала кезіндегі суреттерін және Билли Рейден жинаған кейбір видеоклиптерді түсіргеннен кейін, Мал жарықты сөндіріп, олар кетіп бара жатқанда гараж, Розаның естеліктері мен суреттерімен бірге қараңғыға толы болады.

Тұжырымдама

Фильм бастапқыда Кен Расселге ұсынылды, бірақ ол «Валентино» фильмін түсіруді жөн көрді. Рассел бұл шешімін өміріндегі ең ірі қателік деп есептейді. Бір кезде Майкл Симино да режиссер болуға дайын болған, алайда ол «Жаннат қақпасы» фильмін түсіруді таңдады. Дегенмен, Симино сценарийді жазуға аты-жөні жазылмаған үлес қосты.

Кастинг

Сузи Уильямсқа бастапқыда басты рөл ұсынылған, бірақ жеке себептерге байланысты одан бас тартып, оның орнына Бетт Мидлерді ұсынды.

Түсірілім

Роза 1979 жылдың сәуірінде жоспарланған көрсетілімге уақытында аяқталды; алайда 20th Century Fox көрсетілімді 1979 жылдың күзіне дейін кейінге шегерді: (Марк Райделлтің сөзі) "[Пасха] уақытында жұртшылық жеңіл комедиялық фильмдерді көбірек ұнатады".

Қабылдау

"Роза" сыншылар тарапынан ара-арасымен жағымды баға алды. Rotten Tomatoes сайтында фильмге 74% рейтинг берілген, бұл 23 рецензияға негізделген. Позитивті рецензиялардың ішінде Siskel & Ebert болды, олар Sneak Previews бағдарламасында фильмге бірауыздан "Иә" деп баға берді. Фильм 1979 жылғы 7 қарашада Нью-Йорк қаласында көрсетілімге шықты және алғашқы демалыс күндері 44 экранда 793,063 доллар табалдырыс жинады, бұл "Жұлдызды соғыстар" (1977) фильмінен кейінгі 50 экраннан аспайтын көрсетілімдер арасында екінші ең жоғары көрсеткіш. Фильм АҚШ және Канадада барлығы 29,2 миллион доллар жинады.

Үй бейнесі

The Criterion Collection фильмді Blu-ray және DVD форматында 2015 жылдың 19 мамырында жарыққа шығарды.